Πάμε σαν άλλοτε... Αλλοτινό

Μέρες για τους φίλους μας, νύχτες για ποτά και μουσικές -ετούτες εδώ περισσότερο και από τις άλλες

Ευτυχώς που υπάρχουν ακόμη μερικά μαγαζιά όπου, και φίλους βρίσκεις και κανονικά ποτά (είδηση κατάντησε!) μπορείς να πιείς, και μουσικές απ' αυτές που μόνο σπίτι σου μπορείς να πετύχεις, ακούς.

Δεν ξέρω πόσα έμειναν, ούτε κατάλογο θέλω να κάνω. Απλώς, μιας και ξανάνοιξε (ανανεωμένο), μια κουβέντα για το "Αλλοτινό" της Κυψέλης θέλω να πω, ένα λεξίδιο "διαφημιστικό" (με την πραγματική έννοια του όρου: γνωστοποιώ) να απευθύνω.

Το "Αλλοτινό" λειτουργεί στη γωνία της πλατείας Αγίου Γεωργίου της Κυψέλης, απέναντι από το θρυλικό "Διόνυσο" (αν και σε λίγο το θρυλικό θάναι το "Αλλοτινό"), στο ισόγειο ενός παλιού κτιρίου (*). Με πολύ ξύλο και πέτρα, με μια υποδειγματική κάβα γεμάτη δεκάδες ουίσκυ (από τα απλούστερα μέχρι τα μαλτ), ρούμια, τεκίλες, βότκες, γκράπες -η χαρά του πότη. Μικρό, μαζεμένο, μακριά από μόδες περαστικές, παρεϊστικο, πρόσφέρει από blues και soul μέχρι ελαφρά jazz και rock που δεν το περιμένεις: ξαφνικά ακούς ένα Zappa ή τους Velvet να διασχίζουν το μαγαζί!

Μπορεί ο Bunuel να θεωρούσε πως το ιδανικό bar δεν έχει μουσική, και από μια άποψη έχει δίκαιο, αλλά από μια άλλη έχει δίκαιο και όποιος έχει συνδέσει το ποτό του με μουσικές που δεν σε ξεκουφαίνουν, σε γλυκαίνουν, σ' αρέσουν και σου επιτρέπουν να μιλάς όποτε θες, και όταν το πεθυμήσεις να κόψεις τη λέξη στη μέση για ν' ακούσεις ένα κιθαριστικό ριφ. Το "Αλλοτινό" είναι τέτοιο μαγαζί και το οφείλει στο μεράκι του Αντρέα -όποιος βρεθεί εκεί, θα καταλάβει αμέσως ποιος είναι: γεμίζει το χώρο...

Υ.Γ. Για τους λάτρεις του αυτοκινήτου, λίγο πιο κάτω υπάρχει γκαράζ αν και δεν είναι απίθανο να βρει κανείς θέση αφού στην περιοχή υπάρχει μια κινητικότητα, με τόσα μαγαζιά...

* Επτανήσου 16, πλ. Αγ.Γεωργίου, τηλέφωνο 210 8215331.

Bρείτε μας στο facebook 

http://www.facebook.com/pages/Athens-Greece/ALLOTINO-Jazz-Rock-Cafe/204342032488?ref=ts

Τελικά, δεν αρκεί να ζοριστούμε για να περάσουμε το ιδιότυπο καθαρτήριο για κάποιο διάστημα. 

Αυτό ενδεχομένως να ήταν αρκετό μέχρι πριν από 2-3 χρόνια. Τώρα είναι η ώρα για βαθιά βουτιά χωρίς ανάσα. Μια βουτιά που κανείς δεν είναι σε θέση να πει πότε και πώς θα τελειώσει. 

Με μια προϋπόθεση: κάποιος να μας δώσει την ελπίδα ότι την επόμενη μέρα της βαθιάς κρίσης η χώρα θα αποκτήσει επιτέλους δημόσια νοσοκομεία, δημόσια σχολεία, εφορία και πολεοδομία. 

Μόνο αυτά, τα αυτονόητα, είναι αρκετά.

Α.Δ.

Κύριε Πρωθυπουργέ, καλησπέρα σας. Με λένε Γιώργο και εμένα. Αν θα μπορούσα να σας έχω απέναντι μου θα με φέρνατε στην ευχάριστη για μένα θέση να σας κάνω μερικές ερωτήσεις. Δεν σας έχω, ίσως για τον λόγο ότι εσείς είστε ένας Πρωθυπουργός και εγώ ένας απλός πολίτης. Όμως θα γράψω με την αίσθηση ότι είστε απέναντι μου.

Είμαι 30 χρόνια φορολογούμενος, και πιστέψτε με, δηλώνω τα πάντα, όταν λέω τα πάντα εννοώ τα πάντα. Πληρώνω το ΙΚΑ μου κάθε μήνα ανελλιπώς, και γενικός πάντα είμαι τυπικότατος με τις συναλλαγές μου. Άρα το συμπέρασμα είναι, όπως θα λέγατε και εσείς πιστεύω, πως δεν έχω κλέψει από το κράτος ούτε μια δραχμή, τότε, ούτε ένα ευρώ, τώρα. Και με βάζετε σε σκέψεις μετά τις χθεσινές σας εξαγγελίες, γιατί πρέπει να πληρώσω ΠΑΛΙ εγώ; Γιατί δεν τα ζητάτε από αυτούς που τα πήρανε; Θυμάμαι που με έμφαση λέγατε στον προηγούμενο πρωθυπουργό "που πήγαν τα λεφτά" και έλεγα μέσα μου. "Για να του το λέει έτσι, αυτός θα ξέρει" Τώρα βλέπω με λύπη μου ότι δεν ξέρατε, το μόνο που θέλατε ήταν να έρθετε να κυβερνήσετε και εσείς και να βγάλετε τα σπασμένα ΠΑΛΙ από εμένα, και σας ρωτώ ΓΙΑΤΙ; Εγώ εκμεταλλεύτηκα  τα τρία κοινοτικά προγράμματα, εγώ έκανα μπίζνες με την siemens, εγώ έκανα δουλειές με off shore εταιρίες που τις είχαν μοναχοί που πουλάνε λίμνες; Εγώ πλούτισα από τα σκάνδαλα που έκαναν και το Σ.Α.Κ.Ο.Π. και η Δ.Ν; εγώ δυστυχώς δεν έκανα τίποτα από όλα αυτά. Εσείς τα κάνατε, γιατί λοιπόν δεν τα ζητάτε από τους εαυτούς σας και από τους συνεταίρους σας στις δημόσιες εργολαβίες; γιατί πρέπει πάλι εγώ να πληρώσω για χρέη που δεν έχω κάνει, αφού όλα αυτά τα χρόνια τα χρήματα που μου ζητήσατε για να μου παρέχετε αξιοπρεπή παιδεία, υγεία, δρόμους, δημόσιες υπηρεσίες, πολιτισμό, αγροτική πολιτική, εργασία, δικαιοσύνη, και προπαντός να μην χρωστάει το κράτος, τα έχω πληρώσει; Με λίγα λόγια, για να μην σας κουράζω κιόλας αφού φαντάζομαι θα είστε κουρασμένος με τις ευθύνες σας, αυτά τα χρήματα που μου ζητάγατε, που πήρατε από την Ε.Ε. που δανειστήκατε για να φτιάξετε όλα αυτά, πήγαν αλλού, μάλλον σε κάποιες τσέπες αφού για να είναι κάτω από κανένα μαξιλάρι αποκλείεται. Έτσι λοιπόν για να φτάσουμε και σε κάποιο συμπέρασμα. Γιατί δεν τα ζητάτε από αυτούς παρά λέτε σε μένα που δεν πήρα ούτε ένα ευρώ για να κάνω λίγο καλύτερη την ζωή μου να τα δώσω; Με προκαλείτε με την σιωπή σας Κύριε Πρωθυπουργέ. Δεν πλήρωσα ότι μου ζητήσατε; ε;

Ναι.

Έτσι μπράβο, τότε κάποιοι έκανα κακοδιαχείριση, ναι;

Ναι.

Ωραία, να πάνε φυλακή. Κάποιοι τα κλέψανε, ναι;

Ναι.

Ωραία τότε να δεσμεύσετε περιουσίες και να τους στείλετε φυλακή, και αν και εφόσον τα κάνετε όλα αυτά τότε ελάτε να ζητήσετε την δική μου συναίνεση, γιατί με το να ζητάτε την συναίνεση της Δ.Ν, του Σ.Α.Λ.Ο.Σ και των υπολοίπων δεν είναι λογικό. Λογικό θα ήταν αν ζητάγατε από αυτούς τα χρήματα που λείπουν. Αφού λοιπόν τα ζητάς από εμένα για να στα δώσω θέτω όρους. Να πάνε φυλακή, και να δεσμευτούν περιουσίες. Θα σου έλεγα κι άλλα Πρωθυπουργέ μου αλλά σκέφτομαι πως πρέπει να παρουσιαστείς στους ηγεμόνες σου. ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΚΥΡΙΕ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΕ!!!

ΠΗΓΉ lifo

http://www.lifo.gr/blogs/pigs_in_spaaaace/20259

1

Καπνός κουζίνας .Τσίκνα. Η παρουσιάστρια αναδύεται χαμογελαστή από μέσα .Κούνημα χεριού για να καθαρίσει η ατμόσφαιρα. Ψεύτικος βήχας

2

Πλάνο από κάτω(μπότα γυναίκα  εσκιμώου) μέση (στρατιωτικό παντελόνι -αποστολή στις ζωές απλών ανθρώπων) , μπουφάν χιονοδρομικού (αποκλεισμένη στα Βόρεια προάστια )

3

«Ένα διαφορετικό Gala φίλες και φίλοι , απόψε» άγγιγμα ώμου του χοντρού κυρίου που κόβει τα παΐδάκια. Ελαφρά περιστροφή του κεφαλιού για να φανεί το περιδέραιο. Απλή , απλή μην το ξεφτιλίσουμε κιόλας 

4

«Και ποια θα μπορούσα να έχω καλεσμένη αυτή την Τσικνοπέμπτη;».Διαφημίσεις

5

Γενικό πλάνο του χώρου .Οικογένειες που σαβουριάζουν.Κοντινό σε ένα παχουλό παιδάκι. Αρπάζει ένα παϊδάκι και τρέχει να το δώσει στην παρουσιάστρια

6

«Πάρε Μαρία» της λέει και εκείνη του χαιδεύει το ξανθό κεφάλι του (κουφιοκεφαλάκι ,δεν είχε ένα αδύνατο η παραγωγή;)καθώς της δίνει το ζουμερό παϊδάκι σαν να διαφημίζουν γάλα

7

«Η αποψινή καλεσμένη μου δεν χρειάζεται συστάσεις. Μαγειρεύει από τότε που θυμάται τον εαυτό της»

8

Οι καπνοί πυκνώνουν. Ακούγεται μια πενιά (το καλεί η μέρα).Εμφανίζεται η Vefa.

8

«Σε ευχαριστώ που έσπασες την σιωπή μηνών για εμένα»

«Μαρία μου τι είναι αυτά που λες .Ξέρεις την εκτίμηση που σου τρέφω»

9

Καθισμένες στο τραπέζι. Λαδόκολλα. Προσπάθεια της παρουσιάστριας να φάει   παϊδάκι με μαχαίρι και πιρούνι

10

Παρότρυνση της Vefas να φάει με το χέρι. «Μαρία ο άντρας και το παϊδάκι θέλουν χέρι»(κακαριστά γέλια)

11

Παρουσιάστρια κάνει το αδιανόητο , τρώει με το χέρι καθώς ηVefa επαναλαμβάνει το βιογραφικό της .Κοντινό στο δαχτυλίδι -βράχο που φοράει

12

«Πως κατάφερνες στην εκπομπή σου να μαγειρεύεις με όλα αυτά τα κοσμήματα , ποτέ δεν το κατάλαβα»

«Μαρία μου έκανα πέντε φορές πρόβες την ημέρα για να βγει»

13

Κυρία από διπλανό τραπέζι , τρέχει στο τραπέζι της παρουσιάστριας .Η ασφάλεια της εκπομπής δεν καταφέρνει να την σταματήσει

14

Ζητά αυτόγραφο από την Vefa .Της λέει ότι είναι κάτι σαν τον Πάπα της κουζίνας , ότι όλοι οι άλλοι είναι απομιμήσεις , ότι έχει όλα τα σκεύη από τα Vefa's house ,ότι μια φορά στην Χαλκιδική την είδε να κολυμπάει με ολόσωμο (ευτυχώς) μαγιό και την τράβηξε φωτογραφία. Παραλήρημα

15

«Πως αντιμετωπίζεις τέτοιες ξαφνικές επιθέσεις αγάπης από τον κόσμο ;»

«Μαρία μου χωρίς αυτές τις απλές γυναίκες θα ήμουν ένα τίποτα»

16

Ακούγεται από τα ηχεία «Απόψε κάνεις μπαμ». «Σου το αφιερώνω», «Όχι Μαρία μου εγώ σου το αφιερώνω»

17

«Μα δεν είναι τέλεια η διασκέδαση των απλών ανθρώπων».Πλάνο σε ένα μεθυσμένο που χορεύει ζεϊμπέκικο. «Μαρία μου και εγώ μετά από τόση επιτυχία ένας απλός άνθρωπος , παραμένω»

18

Παρουσιάστρια ρεύεται .Κακαρίζουν. Δεν το κόβουν στο μοντάζ. Ανθρώπινη στιγμή μετά από τόσο λίπος. Διαφημίσεις

19

«Έχω κάνει εκπομπές σε πισίνα , έχω κάνει σε κότερο , έχω κάνει σε ακριβά ξενοδοχεία αλλά αυτό το πράγμα φίλες και φίλοι δεν το έχω ξαναζήσει. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Vefa μας(φωνή νάζι) για αυτή την ξεχωριστή βραδιά καθώς και την ψησταριά που μας φιλοξένησε. Και του χρόνου»

20

H Vefa σηκώνει το τελευταίο της βιβλίο σαν να είναι το Ευαγγέλιο της μαγειρικής (ορκίσου ότι θα ψήσεις τα σουτζουκάκια στην θερμοκρασία που σου λέω)και οι τίτλοι τέλους πέφτουν .

21

Γενικό πλάνο στο χώρο .Ο μεθυσμένος τραβά την παρουσιάστρια για χορό.Το κοινό ουρλιάζει «Σήκω , σήκω».Η παρουσιάστρια διστάζει στην αρχή αλλά μετά του δίνει και καταλαβαίνει. Χαιρετά τους τηλεθεατές σαν να φεύγει με πλοίο της άγονης γραμμής .

πηγή lifo.gr

Όπου φτωχός κι η μοίρα του.. Σαν να μην έφτανε η κρίση που έχει γονατίσει την χώρα, οι περικοπές μισθών και ανθρώπων που πραγματοποιεί η περήφανη ελληνική κυβέρνηση κατ εντολή των «αγορών», δηλαδή κάποιων άπληστων κερδοσκόπων και αλητών, σαν να μην έφτανε η κατάλυση της εθνικής ανεξαρτησίας όπως ο ίδιος ο πρωθυπουργός επισήμανε, τώρα χωρίζει και η Μενεγάκη με τον Λάτσιο!..Τα "πούλησε" όσο καλύτερα μπορούσε..

Ο τόπος δέχεται εκ των όπισθεν μια γερή κλωτσιά από τη μοίρα για να βουλιάξει ακόμα περισσότερο.. Η είδηση του χωρισμού έσκασε σαν βόμβα μεγατόνων με πολλαπλές επιπτώσεις σε όλους τους τομείς της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής.. Δεν πρόλαβε καλά-καλά ο λαός να συνέλθει από το άλλο μεγάλο σοκ που υπέστη, πριν λίγο καιρό, λόγω του χωρισμού του Κούγια με τη Βατίδου, τώρα δέχτηκε και τη χαριστική βολή.. Και ευτυχώς που ο χωρισμός του «μοντελοπνίχτη» έγινε πριν ξεσπάσει η παγκόσμια κρίση και έτσι ο λαός κατάφερε να ξεπεράσει τις βαριές συνέπειες που προκάλεσε χάρις στην συναίνεση όλων των πολιτικών δυνάμεων, των μίντια και φυσικά χάρις στο μεγαλείο της ελληνικής φυλής.. Ως γνωστόν όταν οι Έλληνες είναι ενωμένοι κάνουν θαύματα.. Τούτον όμως τον αβάσταχτο χωρισμό της Ελένης, εν τω μέσον κρισίμων εθνικών στιγμών, πώς θα τον ξεπεράσει ο δύσμοιρος λαός; Δικαίως ξεχύθηκε στους δρόμους με τα περιοδικά στα χέρια και ανοιχτά τα κινητά.. Δικαίως ανοιγοκλείνει με αγωνία τα τηλεοπτικά παράθυρα και ένα μυριόστομο «γιατί» αναδύεται στον μολυσμένο αέρα: -Γιατί χώρισε η Ελένη ρε γαμώτο;

Φαίνεται ότι δεν έχει «άγιο» τούτος ο τόπος γιατί ένα-ένα τα ζευγάρια των

Οικογένειες "πετυχημένων" ενώ πουλάνε θέαμα..

«πετυχημένων» καταρρέουν.. Ύστερα από την παταγώδη κατάρρευση του παγκόσμιου προτύπου «πετυχημένης» οικογένειας των Κούγια-Βατίδου, τώρα καταρρέει και το πρότυπο των «πετυχημένων» Μενεγάκη-Λάτσιου και έπονται και άλλοι.. Ένας αόρατος τρόμος διεισδύει σιγά-σιγά στα σαλόνια όλων των «πετυχημένων» οι οποίοι βλέπουν να έρχεται αργά η γρήγορα και η δική τους σειρά..

Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές, το εθνικό διαζύγιο της Μενεγάκη-Λάτσιου προκάλεσε στον λαό πολύ πιο έντονες ψυχολογικές συνέπειες ακόμα και από την οικονομική κρίση. Γιατί με την κατάρρευση και της «πετυχημένης» αυτής οικογένειας, ο λαός απώλεσε και το τελευταίο του εθνικό όραμα.. Τις τελευταίες δεκαετίες και κυρίως επί διαβόητου «εκσυγχρονισμού», εμφύτευσαν στο λαό το όραμα του εύκολου πλουτισμού και της «επιτυχίας» χωρίς κόπο και μόχθο, χωρίς να παράγουν, χωρίς προσόντα, χωρίς ούτε καν εσώρουχα, απλώς καλλιεργώντας έναν βάρβαρο ατομικισμό και γενικό γραψαρχιδισμό και πουλώντας φούσκες στο Χρηματιστήριο.. Όταν όμως έσκασαν οι φούσκες, όταν περίσσεψε η σπατάλη, η διαφθορά, η λαμογιά, όταν οι επιτήδειοι και αδίστακτοι λεηλάτησαν τον πλούτο της χώρας παρανόμως και νομίμως, όταν διογκώθηκαν και ξεχείλισαν τα χρέη, τότε άρχισε η γενική κατάρρευση.. Έτσι οι μόνες φούσκες που απόμειναν είναι τα βυζιά της Ελένης και προκειμένου ο λαός να έχει και αυτός από κάπου να ..πιαστεί, στράφηκε προς τα το όραμα της Ελένης..

Γιατί και η Ελένη όπως και κάθε Ελένη της επαρχίας της Αθήνας κοιμωμένη, είχε θελήσει και αυτή να γίνει «πετυχημένη», ξεκινώντας από το τίποτα και με μοναδικό της εφόδιο την ομορφιά της.. Ούτε καν τα εσώρουχα δεν της χρειάζονταν.. Μπήκε στο θέαμα για να δώσει θέαμα. Πούλησε ασύστολα στην αγορά της τηλεθέασης ό,τι πολυτιμότερο είχε, δηλαδή τα βυζιά της και έκανε θέαμα την οικογενειακή της ζωή. Τους Γάμους της, τις εγκυμοσύνες της, τα βαφτίσια της.. Και αφού έθρεψε και αυτή με το γάλα των βυζιών της την αγορά των μίντια, των περιοδικών, των εκπομπών, αφού έθρεψε χαριτόβρυτους πανελιστές και πανελίστριες, αφού έβγαλαν από αυτήν ψωμάκι δεκάδες πωλητές θεάματος, τώρα ορμήσανε να ρουφήξουν ακόμα και το γάλα των παιδιών της.. Ο νόμος της αγοράς και του θεάματος είναι αμείλικτος. Σε μετατρέπει μεν από ασήμαντο και τίποτα σε σημαντικό και σπουδαίο προκειμένου να σε μοσχοπουλήσει, αλλά είτε άνθρωπος είσαι, είτε πράγμα, αξίζεις ως ύπαρξη μόνο αν πουλάς και όσο πουλάς.. Το γελοίο είναι πως οι «πετυχημένοι» καταλήγουν πάντα να πιστεύουν και οι ίδιοι ότι όντως είναι πολύ σημαντικοί για τον τόπο και εκδίδουν και επίσημες ανακοινώσεις για τον χωρισμό τους..

Και καλά που η Ελένη είχε να πουλήσει.. Το τραγικό για το λαό είναι ότι δεν του απόμεινε τίποτα πια για να πουλήσει.. Του πήραν και τα ασημικά του πήραν και τα σώβρακα.. Κι όταν δεν έχεις τίποτα να πουλήσεις τότε δεν αξίζεις και κανείς δεν ενδιαφέρεται για σένα..  Όμως, ως γνωστόν, τούτος ο λαός ποτέ δεν ξεχνά και το δαιμόνιον της ελληνικής φυλής ποτέ δεν πεθαίνει.. Μπορεί να απώλεσε και το τελευταίο του όραμα αλλά υπάρχει ελπίδα. Ήδη η Σούλα και ο Βαγγέλης, αμφότεροι γείτονες της διπλανής πόρτας, εξέδωσαν επίσημη ανακοίνωση προς τους δημοσιογράφους ότι χωρίζουν.. Ίσως έτσι τραβήξουν την προσοχή των καναλιών και πάρει κι ο λαός αξία..

Δημοσιεύθηκε από sofistis στο Τρίτη, 2, Φεβρουαρίου, 2010

«Όταν συναντάς γελαστούς κι ευγενικούς τύπους, πάντα να αναρωτιέσαι για τα βαθιά τους κίνητρα. Η ανθρώπινη φύση είναι φύση θηρίου, άγρια, και χρειάζεται μεγάλη δύναμη ο νους για να χαλιναγωγήσει τα ένστικτα. Ούτε καν διανοείσαι τι θα κάνουν όλοι αυτοί, αν κοπεί στην Αθήνα το νερό για μια βδομάδα» μου είπε ο άνθρωπος που πίναμε μαζί, δείχνοντας με το βλέμμα το μπαρ.

Ήταν ένας άντρας στα 80, στο τελευταίο μέρος της Αθήνας όπου μπορούν οι ηλικιωμένοι να πίνουν χωρίς να φαίνονται γελοίοι. Ήξερε τι έλεγε. Είχε ζήσει την τρομερή εποχή που οι μισοί  Έλληνες δολοφονούσαν και πρόδιδαν τους άλλους μισούς. Εγώ μεγάλωσα χωρίς ιδιαίτερες διακυμάνσεις στoν δοκιμαστικό σωλήνα του lifestyle.

Eίδα τους θαμώνες. Πάει καιρός που εδώ έρχονται οι διακριτικοί trendsetters της Αθήνας. Και ορισμένα ράκη απ' τα παλιά. Μπορούν και καπνίζουν ακόμα κάτω από τις μαυρισμένες διαφημίσεις του White Horse και μια παλιά διαφήμιση ταυρομαχίας. Ντύσιμο πεποιημένης ατημελησιάς, πόζα μη πόζας, όγκοι πλήξης που εκβάλλουν από τη φυλακή των δοντιών, διόπτρες, λίγα σπυριά, επιθυμίες σαν συγκρουόμενα σε λούνα παρκ, επιχειρηματικές πληροφορίες για τα media. Να η Αθήνα!

Βοηθούντος του παρηγορητικού αλκοολισμού, όντως μπόρεσα να κάνω την αφαίρεση. Που πάντα με εκπλήσσει. Πάντα καταλήγω ότι εκείνο το ευγενικό, παχουλό παιδί που ο μπαμπάς του το εγκατέστησε στη μεγάλη εφημερίδα και κάνει τον στοχαστικό αναλυτή είναι ένα σίχαμα ολκής, συναισθηματικά αναλφάβητος, παιδευτικώς καντσονίσιμα και πρόθυμος απατεώνας. Εννοείται ότι δεν θα έδινε του αγγέλου του νερό (ούτε τώρα δίνει). Και, αντιθέτως, εκείνο εκεί το ρεμάλι, με την κοφτή γλώσσα και το κυνικό gestalt, σε μια στιγμή κρίσης θα σου έδινε το χέρι να πιαστείς. Κι ας είναι φίλος της Τζούλιας Αλεξανδράτου!

Τηρουμένων των αναλογιών, ζούμε τα ίδια σκηνικά με την κρίση των τελευταίων δυο χρόνων. Τα ένστικτα ξεσπαθώνουν, το ίδιο και οι μικροπρέπειες. Οι μουλωχτοί αποκαλύπτουν τους κοπτήρες τους, ο στόμφος μαρουλιάζει. Κι εκπλήξεις αλλεπάλληλες - ιδίως από την πλευρά γιγάντων που ξεφουσκώνουν. Κορυφαίο παράδειγμα: οι 300 σωτήρες του έθνους, αφού συσκέφθηκαν (σε στάση anxiety και περισκέψεως), βγήκαν να δηλώσουν ότι για να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κρίσεως θα περικόψουν τους μισθούς τους κατά 100 (εκατό) ευρώ έκαστος!! (Είναι απολύτως βέβαιον ότι κυβερνώμεθα από νάνους.)

Οπότε στα καλά της κρίσης το κορυφαίο είναι η απότομη διαύγεια που αποκτάς στο βλέμμα, το τέλος της προσποίησης και η αχρήστευση κάθε ρητορικής. Πριν πέσει το σκοτάδι, ο ορίζοντας είναι πιο καθαρός. Τα λόγια πέφτουν σαν ψιλόβροχο, και μόνο νόημα έχουν πια οι πράξεις.

Η δική μου πράξη απόψε είναι ότι πίνω. Και περιμένω τους μήνες να περάσουν. Γιατί καλή είναι η διαύγεια και η αναμέτρηση με τους ανθρώπους, καλό είναι να ξεχωρίζεις τους καλούς από τους σκάρτους, αλλά ακόμα πιο καλό το μεθύσι μια μέρα με βροχή, το παραμύθι της δημιουργίας, η συνομιλία με τις σκιές, τα όνειρα που προσπαθείς να πραγματοποιήσεις, οι μικρόκοσμοι που δημιουργείς για να ζήσεις μέσα τους με κάποια ασφάλεια, αυτό το μπαρ που είναι σαν βαγόνι παλιού τρένου και πάει, πάει, χωρίς να έχεις πια διάθεση να δεις απ' έξω τα τοπία να φεύγουν, γιατί το ωραιότερο τοπίο είναι πια το πρόσωπο των φίλων σου.

Ενας από τους σπουδαιότερους μουσικούς της αφρικανικής ηπείρου- και όχι μόνο-, ο σαξοφωνίστας Μανού Ντιμπάνγκο, ο αποκαλούμενος και «λιοντάρι του Καμερούν», θα βρεθεί για μία ακόμη φορά στην Αθήνα προκειμένου να παρουσιάσει συνθέσεις-σταθμούς της πολύχρονης και επιτυχημένης καριέρας του. 

Ο Μανού Ντιμπάνγκο υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους αφρικανούς μουσικούς που επαναπροσδιόρισαν την τζαζ «μεταφέροντάς» τη στις ιστορικές ρίζες της. Σημειώνοντας πωλήσεις τις οποίες θα ζήλευαν και οι πιο διάσημοι ποπ σταρ, κατάφερε μέσα από μια σειρά σημαντικά άλμπουμ, με πιο γνωστό το «Soul Μakossa» του 1972, να κάνει γνωστό τον ήχο του σαξοφώνου του σε ολόκληρο τον πλανήτη. 

Γεννημένος πριν από 76 χρόνια στο Καμερούν, άρχισε να σπουδάζει πιάνο σε πολύ μικρή ηλικία. Η καριέρα του ξεκίνησε ουσιαστικά τη δεκαετία του 1950 από τις Βρυξέλλες και το Παρίσι, το οποίο ήδη από τότε θεωρούνταν το κέντρο του κόσμου αναφορικά με τον έθνικ ήχο. 

Iκανότατος μουσικός, που μπορούσε με μεγάλη ευκολία να μεταπηδά από την τζαζ στη σόουλ και από εκεί στη ρέγκε, στα σπιρίτσουαλ και στα μπλουζ, ο Μανού Ντιμπάνγκο συνεργάστηκε στη διάρκεια της μεγάλης πορείας του με δεκάδες άλλους σπουδαίους καλλιτέχνες, όπως η Μίριαμ Μακέμπα , η Ανζελίκ Κιτζό, ο Ντον Τσέρι, ο Φέλα Κούτι, οΜορί Καντέ, αλλά και ο Ρέι Λέμα. Μαζί με τον τελευταίο θα τον απολαύσουμε αυτή τη φορά στην Αθήνα. 

Ο Ρέι Λέμα ξεκίνησε παίζοντας όργανο σε εκκλησίες της Κινσάσα και στη συνέχεια σε διάφορα κλαμπ του Ζαΐρ, όπου έδειξε τη σαφή προτίμησή του στη ροκ μουσική της δεκαετίας του 1970 και στα ηλεκτρικά μπλουζ του Τζίμι Χέντριξ και λιγότερο στα σούκου, το ιδίωμα της περιοχής. Το 1974 ανέλαβε τη διεύθυνση του Εθνικού Μπαλέτου του Ζαΐρ και στη συνέχεια ηχογράφησε μερικούς από τους σημαντικότερους τζαζ-world δίσκους της τελευταίας εικοσαετίας. 

Πού και πότε

* Gazarte (Βουτάδων 32, Γκάζι) 

* Στις 10, 11 και 12 Φεβρουαρίου 

* Τιμές εισιτηρίων: 50, 45, 40 και 30 (όρθιοι) ευρώ 

* Προπώληση: www.i-ticket.gr

Αλλος ένας χρόνος τελειώνει, μάλιστα σύντομα θα περάσουμε σε μια νέα δεκαετία, και σαν να μην άλλαξε τίποτα, το συγκρότημα των Beatles καταφέρνει να κυριαρχεί στη μουσική σχεδόν 40 χρόνια μετά την επίσημη διάλυσή του.

Αυτό που δεν είχε απασχολήσει ιδιαίτερα αυτούς που ασχολούνταν με τη μουσική του συγκροτήματος, ήταν η ικανότητά τους να ανακαλύπτουν νέα ταλέντα. Αναφέρομαι, βέβαια, στην περίοδο που δημιούργησαν την εταιρεία Apple, στα τέλη της δεκαετίας του '60, και οι αρχικές επιλογές τους ήταν ονόματα όπως οι Mary Hopkin, Jackie Lomax, Billy Preston, Badfinger, Hot Chocolate, ο συνθέτης κλασικής μουσικής John Tavener και ο James Taylor.

Οι περισσότεροι από αυτούς διακρίθηκαν ιδιαίτερα, αλλά οι δύο τελευταίοι κατάφεραν να είναι στην επικαιρότητα ακόμα και σήμερα, αρκετές δεκαετίες μετά την πρώτη τους εμφάνιση, αποδεικνύοντας ότι εκτός από το μουσικό τους ταλέντο, τα μέλη των Beatles είχαν και μουσική άποψη για τις καλλιτεχνικές αξίες. Ο James ήταν μάλιστα ο πρώτος καλλιτέχνης που υπέγραψε στην Apple.

Ο James Taylor έγινε μεγάλο αστέρι στον μουσικό χώρο όταν ακόμα ήταν 20 ετών. Συγκεκριμένα, το 1968 κυκλοφόρησε το πρώτο του άλμπουμ με τίτλο το όνομά του. Στα πρώτα του τραγούδια, που ηχογραφήθηκαν με παραγωγό τον φίλο τού Paul McCartney, Peter Asher, ο Taylor, με την πλούσια εκφραστική φωνή του, τραγουδά για τη ζωή και τον έρωτα, αρχίζοντας το πολύχρονο ταξίδι του στα μονοπάτια της μουσικής φολκ. Ο McCartney συμμετέχει σ' αυτό το άλμπουμ παίζοντας μπάσο στο κλασικό Carolina On My Mind. Στο ίδιο τραγούδι έπαιζε και ο George Harrison, που άκουσε μάλλον το Something In The Way She Moves, που υπάρχει στο πρώτο άλμπουμ του τραγουδοποιού, κι έγραψε το δικό του Something.

Σπουδάζοντας μουσική θεωρία, ο James, αρχικά ασχολούνταν με το cello, αλλά η αδιαφορία των φίλων του γι' αυτό το έγχορδο όργανο τον έκανε να στραφεί στην κιθάρα, που από τότε είναι ο αχώριστος σύντροφός του.

Μεγαλωμένος σε μια οικογένεια που περιλάμβανε αρκετά ακόμα ταλαντούχα αδέλφια, ο μεγάλος τραγουδοποιός είχε την ευκαιρία να περνάει τον καιρό του σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες της αμερικανικής γης. Τα καλοκαίρια του ήταν γεμάτα από τη θαλάσσια αύρα της Νέας Αγγλίας και ο χρόνος περνούσε ανέμελα στο παραλιακό Martha's Vineyard, περιοχή όπου έκαναν τις διακοπές τους όλοι σχεδόν οι επιφανείς Αμερικανοί συμπεριλαμβανομένων και των εκάστοτε προέδρων της χώρας.

Τον χειμώνα η οικογένεια έμενε στο 28 δωματίων σπίτι της στη Βόρεια Καρολίνα, κοντά στο πανεπιστήμιο, όπου ο πατέρας του ήταν γνωστό μέλος της ιατρικής κοινωνίας.

Ενας από τους παιδικούς του φίλους στο Martha's Vineyard, όταν ήταν 15 ετών, ήταν ο Danny Kootch (Danny Kortchmar). Μαζί του ο James έφτιαξε το συγκρότημα Flying Machine και σε ηλικία 18 ετών έπαιζαν σε διάφορους χώρους της Νέας Υόρκης, ζώντας βασικά από τα χρήματα των γονέων τους.

Ομως η ζωή στην αμερικανική μεγαλούπολη τον οδήγησε στον κόσμο των ναρκωτικών και σύντομα το 1968 αποφάσισε να πάει στο Λονδίνο, μήπως και καταφέρει να απεξαρτηθεί από τις κακές του συνήθειες, που γίνονταν όλο και πιο επικίνδυνες, αφού η ηρωίνη είχε μπει για τα καλά στη ζωή του, σ' έναν δρόμο χωρίς επιστροφή.

Οι εμπειρίες του από αυτή την περίοδο έγιναν τραγούδι και ο James ζητάει τη βοήθεια του Ιησού για να γλιτώσει, στη μεγάλη επιτυχία του Fire And Rain. Αρχικά, την έκκληση βοηθείας απηύθυνε στη Maggie, αλλά επειδή υπήρχε αναφορά και σε άλλη γυναίκα στο ίδιο τραγούδι, ο McCartney του συνέστησε ότι δεν είναι σωστό να αναφέρει δύο γυναίκες στο ίδιο τραγούδι. Η άλλη ήταν η Suzanne, για την οποία δεν έχει διευκρινιστεί η ταυτότητά της, αν και λέγεται ότι ήταν μία από τις γνωριμίες του στην κλινική, που αυτοκτόνησε. Το Fire And Rain είχε γραφτεί σε τρία στάδια, με το πρώτο μέρος του να γράφεται στο Λονδίνο, το δεύτερο σε κλινική του Μανχάταν και το τρίτο και τελευταίο σε κέντρο αποτοξίνωσης στη Μασαχουσέτη.

Μετά την ολιγόμηνη παραμονή του στο Λονδίνο, όπου είχε πάει για να ξεφύγει από τα προβλήματά του και να παρουσιάσει τα τραγούδια στην Apple, ο James θα κυκλοφορήσει το πρώτο του άλμπουμ και θα επιστρέψει στη Νέα Υόρκη, όπου και θα παραμείνει για αρκετό διάστημα σε κλινική απεξάρτησης από τα ναρκωτικά. Με την έξοδό του θα ηχογραφήσει το Sweet Baby James, που θα τον κάνει γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ηταν από τους πρώτους συνθέτες που ερμήνευαν οι ίδιοι τα τραγούδια τους, μέχρι τότε κυριαρχούσαν τα συγκροτήματα ή οι γνωστοί συνθέτες έγραφαν τραγούδια για άλλους. Με την επιτυχία του Fire And Rain ακολούθησαν οι Elton John, Carly Simon, Billy Joel κ.ά.

Το Mud Slide Slim And The Blue Horizon του 1971 θα τον επιβάλει οριστικά χάρη στη διασκευή του στο You've Got Α Friend της φίλης του Carole King, που θα γίνει Νο 1 το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς. Η πρώτη ερμηνεία του τραγουδιού υπήρχε στο άλμπουμ του συγκροτήματος The City, με το οποίο η Carole κυκλοφόρησε το άλμπουμ Now That Everything's Been Said, που πέρασε απαρατήρητο και λίγο αργότερα το ηχογράφησε ξανά για το άλμπουμ της Tapestry.

Αξίζει να αναφερθεί στην ίδια περίοδο η συμμετοχή του στο άλμπουμ τού Neil Young, Harvest, όπου μαζί με τη Linda Ronstadt κάνουν φωνητικά στα Heart Of Gold και Old Man.

Την επόμενη χρονιά, εξαιτίας του γάμου του με την Carly Simon θα αρχίσει να απασχολεί και τις στήλες των περιοδικών ευρείας κατανάλωσης μαζί με αυτές των εφημερίδων, λόγω των πολιτικών του δραστηριοτήτων, μια και από τότε είχε έντονη παρουσία στα κοινά.

Η όχι και τόσο συχνή παρουσία του με νέους δίσκους, μια και κυκλοφορούσε συνήθως καινούριο άλμπουμ στην καλύτερη περίπτωση κάθε 4-5 χρόνια, δεν στάθηκε εμπόδιο η καλλιτεχνική του πορεία να δώσει το όνομα σε αυτό που, εδώ και αρκετές δεκαετίες, ο κόσμος και οι ειδικοί της μουσικής αποκαλούν συνθέτης-τραγουδιστής, αφού η αναφορά αυτού του όρου αυτομάτως παραπέμπει στον James Taylor.

Στις αρχές της δεκαετίας του '80 συμβαίνουν αρκετές σημαντικές αλλαγές στη ζωή του: χωρίζει με την Carly Simon, με την οποία είχαν αποκτήσει δύο παιδιά, πεθαίνουν οι δύο καλύτεροι φίλοι του, ο John Belushi και ο Dennis Wilson των Beach Boys, καταφέρνει να απομακρυνθεί οριστικά από τα ναρκωτικά και αφοσιώνεται στα παιδιά του. Στα μέσα της δεκαετίας θα παντρευτεί την ηθοποιό Kathryn Walker.

Τα σημαντικότερα τραγούδια που κυκλοφόρησε στη δεκαετία του '70, έχουν συγκεντρωθεί στο άλμπουμ Greatest Hits, που σταθερά από τότε είναι στα πιο πετυχημένα, με πωλήσεις που μόνο στις Ην. Πολιτείες ξεπερνούν τα 11 εκατ. αντίτυπα, φέρνοντάς το στη λίστα με τα εμπορικότερα όλων των εποχών.

Με αρκετά βραβεία Γκράμι στο ενεργητικό του, συγκεντρωμένα σε διαφορετικές δεκαετίες, ο Taylor συνεχίζει να κυκλοφορεί άλμπουμ και στη δεκαετία που τελειώνει και να απολαμβάνει την εκτίμηση γνωστών καλλιτεχνών που έχουν επηρεασθεί από αυτόν. Το 2006, σε ειδική τελετή στο Λος Αντζελες, συγκεντρώθηκαν κι ερμήνευσαν τραγούδια του γνωστοί καλλιτέχνες που, όπως δήλωσαν, ο James Taylor έπαιξε ρόλο στην απόφασή τους να γίνουν τραγουδιστές, ανάμεσά τους οι: Sting, Bruce Springsteen, Jackson Browne, Sheryl Crow, Alison Kraus, The Dixie Chicks, Bonnie Raitt κ.ά.

Η πιο πρόσφατη εμφάνισή του ήταν στην κινηματογραφική ταινία Funny People, όπου ερμηνεύει το Carolina On My Mind.

Ψιλόβροχο και δεν είσαι τυχερός με το Αμστερνταμ. Τυχερός θα ήσουν, εάν ντάλα καλοκαίρι πετύχαινες μια λιόλουστη μέρα. Ωστόσο, τίποτα δεν αλλάζει τον προγραμματισμό σου, γιατί το βαπορέτο είναι κλειστό με τζαμαρία και έτσι μπορείς να θαυμάσεις την υπέροχη διαδρομή, ανάμεσα στα πάμπολλα κανάλια της πόλης με τις εκατοντάδες γιοφύρια και τις μικρές και κομψές προβλήτες, όπου τις στολίζουν τεράστιες γκρενά γλάστρες με κόκκινα ολοζώντανα γεράνια κι άλλα μικρολούλουδα.

Είτε χειμώνας είναι, είτε άνοιξη και καλοκαίρι - ποιο καλοκαίρι - το λουλούδι είναι το σήμα κατατεθέν της γερασμένης πόλης. Ωστόσο, νομίζεις πως τα πολλά λουλούδια σε τίποτα δεν επηρεάζουν την καθημερινή ζωή της και την αέναη κίνηση των κατοίκων και των περαστικών της.

Οι άνθρωποι της πλατείας Νταμ και του καναλιού με τα κόκκινα φανάρια, κάνουν ανενόχλητα και προκλητικά τη δουλιά τους. Σαν σε πανηγύρι, επιδεικνύουν την πραμάτεια τους και τον τρόπο χρήσης στους τουρίστες και τους περαστικούς μπροστά στα αδιάφορα μάτια της αστυνομίας.

Η μεγάλη πληγή του Αμστερνταμ δεν είναι μόνον η διακίνηση και η εμπορία των ναρκωτικών, αλλά ότι η διαδικασία αυτή είναι τρόπος ζωής και ρουτίνας, είναι ένα θέμα στα ενδιαφέροντά τους. Ανετα, ύστερα από τη χρήση, μπορούν να ξαπλώσουν σε κάποιο υγρό παγκάκι στην άκρη του καναλιού ή να γείρουν την πλάτη τους στη φθαρμένη πρόσοψη ενός παμπάλαιου και χαρακτηριστικού σπιτιού με τα γραφικά πλαγιαστά κεραμίδια και τις σοφίτες τους.

Παρακάτω θα συναντήσεις το κινητό συνεργείο, που παρακολουθεί και προμηθεύει εντελώς δωρεάν στον ασθενή τη χρειαζούμενη σωστή και ανόθευτη δόση, ελέγχοντας, χωρίς πολλές φορές να τα καταφέρνει, ή να περιορίσει την κατάσταση, γιατί η εξάπλωση των ναρκωτικών είναι ραγδαία και επικίνδυνη.

Το γραφικό Αμστερνταμ. Το μεγάλο λιμάνι του βορρά βουλιάζει μέσα στα κανάλια, στην ιστορία και τις αμαρτίες του.

Η γοητεία του μειώνεται μες στα θολά και μουχλιασμένα κανάλια, που ανελέητα έχει φθείρει ο χρόνος, παρασέρνοντας παλιές δόξες, θρύλους και μεγαλεία.

Η παλιά τέχνη αποτυπώνεται στις δαντελωτές προσόψεις των σπιτιών, που υγραίνουν, σκουραίνουν και καταρρέουν αργά και αναπόφευκτα. Το κόστος, όπως μας είπαν, της αναπαλαίωσής τους είναι τεράστιο και δε συμφέρει.

Δυστυχώς, τα ίχνη γήρανσης της πόλης, η αφόρητη βρώμα και η σαπίλα των καναλιών, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικά και υλικά, αλλά είναι κυρίως ηθικά. Είναι η προσωποποίηση της ξετσιπωσιάς και της ξεφτίλας. Είναι το προκλητικό και χυδαίο εμπόριο λευκής σάρκας και προσφορά αγοραίου έρωτα, εκεί στο φημισμένο κανάλι με τα κόκκινα φανάρια.

Ενα διψασμένο, ακόρεστο και πολύχρωμο πλήθος σουλατσάρει και γλαρώνοντας σπαταλάει τον καιρό του, χαζεύοντας στις βιτρίνες, όπου μοστράρουν τα προσόντα τους, όμορφες ημίγυμνες και ακκιζόμενες κοπέλες.

Η γυναικεία προσωπικότητα, η γυναικεία υπόληψη και αξιοπρέπεια καταβαραθρώνεται, μπροστά στα αδηφάγα και αρπαχτικά βλέμματα των πεινασμένων. Η γυναικεία κατάντια... Σαν κόσμημα πολυτελείας, ή σαν γαύρος την ώρα του ξεπουλήματος, σε ένα κοινό αλισβερίσι.

Παρ' όλα αυτά, το Αμστερνταμ, σαν μια παλιά γερασμένη αρχόντισσα, φορτωμένη τα πολλά της στολίδια, εξακολουθεί να παραμένει μια γοητευτική πόλη. Μια πόλη με πολλή κίνηση, με πολύ ρυθμό και ενδιαφέρον, που αξίζει να επισκεφτεί κανείς.

Επίσης δε θα πρέπει να ξεχάσει κανείς και να αναφέρει ότι το Αμστερνταμ είναι η σημαντικότερη και η πλέον ιδιόρρυθμη πόλη της Ολλανδίας, η επίσημη αγαπημένη με δυο εκατομμύρια πληθυσμό και διασχίζεται από τον ποταμό Αμστελ. Είναι κτισμένη σε 90 περίπου νησίδες που χωρίζουν πάνω από εκατό κανάλια, πολλά των οποίων είναι μέσα και παράλληλα με τους κεντρικούς δρόμους, τις δεντροστοιχίες και τα πάρκα. Την πόλη, όπως είπαμε, κοσμούν πολλά ωραία και ιστορικά κτίσματα. Ο πύργος του Μιντ, παλιό φρούριο, το ξακουστό σ' όλον τον κόσμο Χρηματιστήριο και το περίφημο Ρίκσμουζεουμ, μουσείον τέχνης, όπου φυλάσσονται πίνακες των διασημότερων Ολλανδών και Φλαμανδών ζωγράφων. Το μουσείο Βανγκ Γκοκ και Ρέμπραντ. Είναι, επίσης, το κυριότερο κέντρο κατεργασίας αδαμάντων, χρυσού και αργύρου. Υπάρχουν εργοστάσια διυλίσεως πετρελαίου, σακχάρεως, σαπουνοποίας και απέραντα σε έκταση ναυπηγεία. Το ένα δέκατο του πληθυσμού ήταν εβραϊκής καταγωγής και κατά τη διάρκεια του Β` Παγκόσμιου Πολέμου υπέστησαν πολλούς διωγμούς από τους ναζί. Πασίγνωστη είναι η ιστορία της Αννας Φρανκ από το ημερολόγιό της, που επί τρία χρόνια παρέμεινε κλεισμένη στη σοφίτα. Το σπίτι υπάρχει ακόμα, αλλά βρίσκεται σε δεύτερη μοίρα από άποψη τουριστικού ενδιαφέροντος.

Οση αντίρρηση ή επιφυλάξεις έχεις σε ό,τι αφορά τις εντυπώσεις που σου άφησε το Αμστερνταμ, η γνώμη σου θα αλλάξει παντελώς, όταν επισκεφθείς τις πανέμορφες εξοχές της χώρας.

Τα απέραντα καταπράσινα λιβάδια της, τα δαντελωτά από μικροκανάλια και τις εκατοντάδες αγελάδες να βόσκουν αμέριμνα.

Τα πανέμορφα πεντακάθαρα χωριά της, με τα γραφικά γιοφύρια και τους παραδοσιακούς ανεμόμυλους. Τα μικρομάγαζα με τις δεκάδες λιχουδιές, την ηρεμία του τοπίου και τη γλυκύτητα των κατοίκων της. Η άνεση και η ευγενική συμπεριφορά. Το Ζαάνταμ, το Ενταμ, το Βόλονταν και άλλα.

Οι τεράστιες τεχνολογικές εργασίες με τα διάφορα φράγματα που εμποδίζουν την είσοδο της θάλασσας.

Θα ανταμείψουν κάθε απαιτητικό επισκέπτη και θα τον επιβεβαιώσουν πως και αυτό το ταξίδι δεν πήγε στα χαμένα

 Βασίλης Λιόγκαρης.

Το χέρι στην τσέπη !!!

Πριν 38 χρόνια , η Κυριακή 30 Ιανουαρίου 1972  έμελλε να μείνει στην ιστορία ως η «Ματωμένη Κυριακή» της Β. Ιρλανδίας.

Στα μέσα Γενάρη του 1972, ο βρετανικός στρατός πραγματοποιεί εκτεταμένες συλλήψεις Καθολικών στο Μπέλφαστ, με πρόσχημα την εκκαθάριση του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA). Στις16 του Γενάρη, η τοπική κυβέρνηση των Προτεσταντών ανακοινώνει τη δημιουργία νέου στρατοπέδου συγκέντρωσης, όπου κρατούνται οι συλληφθέντες Καθολικοί. Ταυτόχρονα, παρατείνεται για άλλους έξι μήνες η απαγόρευση ανοιχτών εκδηλώσεων διαμαρτυρίας. Είναι η σταγόνα που κάνει το νερό να ξεχειλίσει στο ποτήρι της μειονότητας. Την επομένη, η Ενωση Πολιτικών Ελευθεριών, μια οργάνωση που πρωτοστατεί στις κινητοποιήσεις των Καθολικών, εξαγγέλλει για τις 30 του Γενάρη, στο Λοντοντέρι, το λίκνο του κινήματος για την απελευθέρωση της Β. Ιρλανδίας, συγκέντρωση και πορεία, με στόχους την αποφυλάκιση των πολιτικών κρατουμένων και την αποχώρηση των βρετανικών στρατευμάτων από τη Βόρεια Ιρλανδία.

Στις 25 του Γενάρη σε μυστική σύσκεψη μελών της προτεσταντικής κυβέρνησης, της στρατιωτικής και της αστυνομικής διοίκησης αποφασίζεται το αιματοκύλισμα της διαδήλωσης. Οι Βρετανοί επιστρατεύουν τους διαβόητους για τη σκληρότητά τους αλεξιπτωτιστές της μονάδας «Para-1».

Την Κυριακή 30 του Γενάρη 1972, παρά την απειλητική ατμόσφαιρα, ένα μαχητικό πλήθος περίπου 10.000 Καθολικών συγκεντρώνεται σε μια από τις καθολικές συνοικίες και ξεκινά πορεία για το ιστορικό κέντρο του Λοντοντέρι. Οταν οι δυνάμεις καταστολής σταματάνε τους διαδηλωτές, οι διοργανωτές της πορείας καλούν τον κόσμο να διαλυθεί για να μη δώσουν πάτημα στον αντίπαλο. Πραγματικά, το πλήθος διαλύεται, ενώ τελευταία αποχωρεί μια ομάδα νεαρών που είχαν προηγουμένως πετάξει πέτρες κατά των σιδερόφραχτων αστυνομικών. Τη στιγμή της αποχώρησης, όμως, βγαίνουν από τα οδοφράγματα της Αστυνομίας οι αλεξιπτωτιστές της «Para-1» και αρχίζουν να καταδιώκουν τους διαδηλωτές, να συλλαμβάνουν αδιακρίτως και να κακοποιούν βάναυσα όποιον έβρισκαν μπροστά τους. Ταυτόχρονα, τεθωρακισμένα οχήματα των ειδικών δυνάμεων εισβάλλουν από τρία διαφορετικά σημεία και αποβιβάζουν στρατιώτες που παίρνουν θέσεις απέναντι στους εναπομείναντες διαδηλωτές. Ξαφνικά, ακούγονται ριπές αυτομάτου όπλου και ένας 17χρονος πέφτει νεκρός. Ακολουθεί πανικός, πανδαιμόνιο, καταιγισμός πυροβολισμών και μέσα στα επόμενα δέκα λεπτά, η άσφαλτος βάφεται κόκκινη από το αίμα 13 νεκρών και 16 βαριά τραυματισμένων. Ολα σχεδόν τα θύματα είναι νέοι και παιδιά, ηλικίας 16-25 ετών.

Ο θρήνος στα γκέτο των Καθολικών συνοδεύεται από πολιτικό σάλο. Ο βουλευτής του Εργατικού Κόμματος Τζον Χιούμ, αυτόπτης μάρτυρας της σφαγής, καταγγέλλει ότι πωρωμένοι αλεξιπτωτιστές πυροβολούσαν πισώπλατα άοπλους εφήβους που προσπαθούσαν να σωθούν και μιλάει για «Ματωμένη Κυριακή», όπως θα μείνει στην Ιστορία η 30ή του Γενάρη 1972.

Η διεθνής κατακραυγή που ξέσπασε ανάγκασε τη Συντηρητική κυβέρνση του Έντουαρτ Χηθ να προχωρήσει σε έρευνα του αιματηρού συμβάντος. Ο αρχιδικαστής Γουάιτζερυ, που επελήφθη της υποθέσεως, δεν απέδωσε ευθύνες στους στρατιώτες, υιοθετώντας πλήρως τη στρατιωτική εκδοχή της σφαγής, που αποδόθηκε στο κλασικό επιχείρημα της αυτοάμυνας, μια και «ανάμεσα στους διαδηλωτές υπήρχαν μέλη του IRA που άνοιξαν πυρ». 

Το 1998 ο Τόνι Μπλερ ύστερα από πιέσεις της ιρλανδικής πλευράς ανέθεσε στον λόρδο Σαβίλ να διεξαγάγει νέα έρευνα για την υπόθεση. Στα στοιχεία που συλλέχθηκαν κατά την διάρκεια της έρευνας περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, έγγραφα που αποδεικνύουν την ύπαρξη εντολής «υψηλά ισταμένου στρατιωτικού» να πυροβολούνται με πραγματικά πυρά οι διαδηλωτές.

1. Wall-E (2008). Αξεπέραστο κινηματογραφικό αριστούργημα.

2. Waltzing with Bashir (2008). Ένα ντοκιμαντέρ για ενήλικες που μόνο στο τέλος (και με αριστοτεχνικό τρόπο) μπλέκει τους ζωγραφισμένους θρήνους για τη σφαγή Παλαιστινίων και Λιβανέζων από τους Ισραηλινούς με το πραγματικό αρχειακό υλικό. (Το ότι χρηματοδοτήθηκε από επίσημους φορείς του ισραηλινού κράτους λέει πολλά. Όλα τους θετικά.)

3. UP (2009). Ένα καταπληκτικό, πολύχρωμο και υπαρξιακό παραμύθι.

4. Spirited Away (2001). Μία απ' τις τρεις καταπληκτικές ταινίες (υψηλότατου επιπέδου) που έκανε αυτήν τη δεκαετία ο Γιαπωνέζος σκηνοθέτης Hayao Miyazaki.

5. Persepolis (2007). Βασισμένη στο πολύ δυνατό ομώνυμο graphic novel, μια γροθιά στο στομάχι.

6. Ratatouille (2007). Πανέξυπνη ιστορία για αρουραίο μάγειρα, με εξαιρετικό, συγκινητικό φινάλε που μαλακώνει και την καρδιά του πιο σκληρού κριτικού εστιατορίων - και ταινιών.

7. Simpsons (2007). Θα μπορούσε να είναι και καλύτερη, αλλά και πάλι, η πρωτοφανής εμπειρία θέασης των Simpsons σε τεράστια οθόνη ήταν αξέχαστη.

8. Finding Nemo (2003). Συγκίνησε μικρούς και μεγάλους.

9. The Princess and the Frog (2009). Έγραψε ιστορία ως η πρώτη ταινία της Ντίσνεϊ με Aφροαμερικανίδα ήρωίδα - και μάλιστα πριγκίπισσα.

10. Meet the Robinsons (2007). Τρισδιάστατη, μπερδεμένη, εντυπωσιακή.

11. Barbie and the Magic of Pegasus (2005). Οι απίστευτα σαχλές (αν και πολύχρωμα εντυπωσιακές) ταινίες της Μπάρμπι πούλησαν περισσότερα προϊόντα και αξεσουάρ απ' ό,τι εισιτήρια στα σινεμά. Παρά τη χαμηλή τους ποιότητα, έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι της ποπ κουλτούρας των '00s.

Ο πρώτος κιόλας χρόνος εκείνης της δεκαετίας έδειχνε πως ο ρυθμός των γεγονότων θα ήταν καταιγιστικός στην πολιτική, την κοινωνία, στις τέχνες. Ηταν 1960 όταν ο Τζον Κένεντι εξελέγη πρόεδρος των ΗΠΑ, φέρνοντας την ελπίδα για μια «νέα Αμερική», και όταν το αντισυλληπτικό χάπι ανακαλύφθηκε από τον καθηγητή Μαιευτικής και Γυναικολογίας του Πανεπιστημίου του Xάρβαρντ Tζον Pοκ, ανοίγοντας το δρόμο στο γυναικείο κίνημα και στη σεξουαλική απελευθέρωση. Την ίδια χρονιά, ο Ελβις Πρίσλεϊ έπαιρνε το απολυτήριο του στρατού και επέστρεφε στην πατρίδα από τη Γερμανία όπου υπηρετούσε, για να γίνει ο αδιαμφισβήτητος «βασιλιάς» του ροκ εν ρολ, και στα κλαμπ του Λίβερπουλ ένα άσημο γκρουπ έκανε τις πρώτες εμφανίσεις του: ήταν οι Silver Beatles, τα κατοπινά «Σκαθάρια».

Αλλά και στην Ελλάδα, η αυγή των sixties έφερνε σημαντικές αλλαγές, ειδικά στην πρωτεύουσα. Ο Γρηγόρης και ο Σταμάτης, τα πρώτα φανάρια διαχείρισης της κυκλοφορίας, μπήκαν στη ζωή των Αθηναίων στις 4 Αυγούστου 1960, ενώ, λίγες ημέρες νωρίτερα, είχαν δημιουργηθεί οι πρώτοι μονόδρομοι -Ερμού, Μητροπόλεως, Σόλωνος και Σκουφά-, κάνοντας τους αισιόδοξους να μιλούν για οριστική επίλυση του κυκλοφοριακού χάους της πόλης. Για φαντάσου! Λίγους μήνες αργότερα, το σαββατόβραδο 15 προς 16 Οκτωβρίου, τα τραμ πραγματοποιούσαν τα τελευταία δρομολόγιά τους: Ομόνοια - Ρουφ και Αριστείδου - Κολοκυνθού. Η Αθήνα άλλαζε λοιπόν, όχι όμως αναγκαστικά και οι κάτοικοί της: με καμπάνια του, τότε, ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Αθήνας διαμαρτυρόταν πως μόνο το 8% των Ελλήνων χρησιμοποιούσαν οδοντόβουρτσα και καλούσε το κοινό να ανακαλύψει τα οφέλη της στοματικής υγιεινής...

Το 1960 ο Διονύσης Σαββόπουλος ήταν μόλις 16 ετών. Και το 1963 αποφάσισε να εγκαταλείψει τη Θεσσαλονίκη και τις σπουδές του στη Νομική και να κατεβεί στην Αθήνα για να ζήσει το όνειρό του, να ανακαλύψει τα όριά του - να ασχοληθεί με τη μουσική. Μια τέτοια επιλογή είχε οπωσδήποτε το τίμημά της: αναγκάστηκε να δουλέψει ως γκαρσόνι, μπογιατζής, ακόμη και... γυμνό μοντέλο στη Σχολή Καλών Τεχνών, μέχρι που το 1964 αποφάσισε να χτυπήσει την πόρτα του Αλέκου Πατσιφά, που μόλις είχε ιδρύσει τη δισκογραφική εταιρεία Lyra. Ο ίδιος ο Πατσιφάς θα έλεγε, μερικά χρόνια αργότερα, σε συνέντευξή του: «Ηρθε στο γραφείο μου ένας νέος ψηλός -και πολύ αδύνατος τότε- και μου είπε: «Είμαι μουσικός, θα ήθελα να βρω έναν εργοδότη να με εκμεταλλευτεί καταλλήλως». Οταν πρωτοπήγαμε στο στούντιο ηχοληψίας και άρχισε να τραγουδάει, μόνος με την κιθάρα του, έρχεται ένας από τους διευθυντές και με ρωτάει: «Τώρα, αυτόν τι τον θέλετε; Τι περιμένετε να βγει από αυτό το πράγμα;». Τέλος πάντων. Κάτι βγήκε ...»

Φωτογραφίες με βαρύ «φορτίο»

Πολλά βγήκαν, για την ακρίβεια: γεγονότα, ιδέες, συναισθήματα, σημαντικά τραγούδια και κείμενα. Η δεκαετία του '60 ήταν μια δεκαετία γεμάτη και μαγική για τον Διονύση Σαββόπουλο αλλά και για τη γενιά του. Από την αυλαία της, το 1969, συμπληρώνεται φέτος μια 40ετία και με αυτή την αφορμή ο τραγουδοποιός αποφάσισε να φέρει λίγη από την ατμόσφαιρα των sixties στη γιορτινή Αθήνα, με ένα «πανηγύρι» που θα απλωθεί σε όλη την πόλη: στο Παλλάς, στο Μικρό Παλλάς, στο Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, στην Παλαιά Βουλή, στο City Link, στο μετρό Συντάγματος και στον κινηματογράφο Τριανόν.

Ομως, οι εικόνες έχουν πάντα μια μοναδική δύναμη. Ετσι, η έκθεση φωτογραφίας που θα φιλοξενείται -στο πλαίσιο αυτής της... υπερπαραγωγής- στο Μουσείο Μπενάκη αξίζει την προσοχή σας. Τίτλος της είναι «Του '60 οι εκδρομείς. Πώς ζήσαμε τα '60s στην Ελλάδα». Το σχεδιασμό και την καλλιτεχνική επιμέλεια υπογράφει ο Σταμάτης Ζάννος, επιμελητής της είναι ο Τάσος Σακελλαρόπουλος, με συνεργάτες την Αλεξάνδρα Χαριτάτου και τον Λάμπρο Λιάβα. Τι θα δείτε εκεί; Φωτογραφίες από το προσωπικό λεύκωμα του Διονύση Σαββόπουλου αλλά και εικόνες «με βαρύ πολιτικό και συναισθηματικό φορτίο», όπως επισημαίνει ο Τάσος Σακελλαρόπουλος, από τα γεγονότα που σημάδεψαν τον πλανήτη μέσα στη δεκαετία: από τα εξαθλιωμένα παιδιά της Μπιάφρας και τον πόλεμο του Βιετνάμ, στο Μάη του '68 και στην κατάκτηση της Σελήνης. Από την ανέγερση του Τείχους του Βερολίνου και την άνοιξη της Πράγας, στο Γούντστοκ και στις δολοφονίες του Τζον Κένεντι και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

Αλλά και το ελληνικό «κομμάτι» της έκθεσης είναι ιδιαίτερα μεγάλο: η Αθήνα της ανοικοδόμησης, οι συναυλίες του Μίκη Θεοδωράκη και του Μάνου Χατζιδάκι, μια παρέα σε μια τυπική αθηναϊκή ταβέρνα, οι Stones στο γήπεδο της λεωφόρου Αλεξάνδρας, οι Beatles στην Αράχοβα, η Μαργκό Φοντέιν στο Ηρώδειο, η κηδεία του Σωτήρη Πέτρουλα, τα Ιουλιανά, οι γιορτές πολεμικής αρετής της χούντας στο Παναθηναϊκό Στάδιο, το Νέο Κύμα και οι «σταρ» του λαϊκού τραγουδιού.

Οι ασπρόμαυρες εικόνες κυριαρχούν στην έκθεση. Ο Διονύσης Σαββόπουλος έχει μια εξήγηση γι' αυτό: «Τους Beatles ή το κίνημα του 114 μόνο ασπρόμαυρα τα νιώθω, ενώ τον Τζίμι Χέντριξ να παίζει τον ύμνο των ΗΠΑ ή τους βουδιστές μοναχούς να αυτοπυρπολούνται στους δρόμους της Σαϊγκόν τούς σκέφτομαι μόνο έγχρωμους», λέει στο «Κ». «Ενα περίεργο πράγμα συμβαίνει. Είναι όπως στο σινεμά. Το ασπρόμαυρο μας φαίνεται πιο παραμυθένιο και το έγχρωμο πιο ρεαλιστικό, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο. Φαίνεται πως η ωμότητα πάντα έχει χρώμα, ενώ το παραμύθι όχι...»

Τον ρωτώ αν μπαίνει στη διαδικασία ενός απολογισμού εκείνης της μυθικής δεκαετίας, που για τον ίδιο έφερε αλλαγές τόσο καλλιτεχνικές -τη δυναμική είσοδό του στα μουσικά πράγματα και πολλούς σημαντικούς δίσκους- αλλά και προσωπικές - από τα έδρανα της Νομικής Θεσσαλονίκης στο Παρίσι και στα κρατητήρια της οδού Μπουμπουλίνας, ο γάμος του με την Ασπα και η γέννηση του Κορνήλιου, του πρώτου γιου του. «Απολογισμό δεν κάνω», απαντά εκείνος. «Mόνο, μερικές φορές, λέω: Βρε, πώς πέρασαν τα χρόνια! Αλλά με ένα ευχάριστο συναίσθημα. Οχι με θλίψη». Και αν έπρεπε κάποια στιγμή να μιλήσει για τη δεκαετία του '60 στους δύο εγγονούς του, που σήμερα είναι πέντε και τριών ετών, πώς θα την περιέγραφε; «Θα τους έλεγα: Φανταστείτε Χριστούγεννα που να κρατάνε δώδεκα μήνες και όλο αυτό επί δέκα χρόνια. Θα αρκούσε, φαντάζομαι...»

info 
«Του '60 οι εκδρομείς. Πώς ζήσαμε τα '60s στην Ελλάδα», έκθεση εικόνων, αντικειμένων και ήχων, Μουσείο Μπενάκη, Κουμπάρη 1, Κολωνάκι, 210-36.71.000, έως 10-1-2010. Είσοδος ελεύθερη.

Πηγή: Περιοδικό «Κ»

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

Η χρονιά ξεκινάει με νέες υποβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από διεθνείς οίκους. Κυριότερες αυτές του οίκου Chanel και του οίκου Gucci.Ο Γιώργος Παπανδρέου βρίσκεται στην Τζαμάικα και προεδρεύει στη συνεδρίαση της Σοσιαλιστικής Διεθνούς με θέμα τη διάρροια στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ανήμερα των Φώτων, ο κ. Παπανδρέου βουτάει στα νερά της Τζαμάικας και πιάνει τον σταυρό που είχε πετάξει ο μητροπολίτης Rastaman. Το νέο φτάνει αμέσως στην Ελλάδα και θεωρείται καλός οιωνός για την ελληνική οικονομία, αλλά την επομένη ακολουθούν νέες υποβαθμίσεις από τον Οίκο Τυφλών και τον Οίκο του Ναύτου. Η χώρα συγκλονίζεται από την απαγωγή του εφοπλιστήΔευκαλίωνα Τζιτζιφιόγκου. Η σύζυγος του εφοπλιστή Αντιγόνη Μυξοπαρθένα ζητάει διορία από τους απαγωγείς για να φέρει τα χρήματα από την Ελβετία. Η κυβέρνηση κάνει έκκληση στους απαγωγείς να μη μεταφέρουν τα λύτρα στο εξωτερικό, αλλά να τα επενδύσουν στην Ελλάδα, ώστε να πάρει μια ανάσα η ελληνική οικονομία. Οι απαγωγείς αποδεικνύονται όχι μόνο πατριώτες αλλά και θιασώτες της πράσινης ανάπτυξης, αφού επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, όπως τα φωτοβολταϊκά, οι ανεμογεννήτριες και τα οργανικά απόβλητα.

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

Ο Φεβρουάριος ξεκινάει με ένα περίεργο μπαράζ απαγωγών. Μέσα σε δέκα ημέρες έχουν απαχθεί οι 100 πιο πλούσιοι Έλληνες και οι απαγωγείς ζητούν λύτρα 300 δισεκατομμύρια ευρώ - όσο δηλαδή είναι το δημόσιο χρέος. Οι οικογένειες των απαχθέντων καταγγέλλουν πως πίσω από τις απαγωγές κρύβεται η κυβέρνηση, που έχει σκοπό να τους εξαναγκάσει να επαναπατρίσουν τις καταθέσεις τους, τις οποίες είχαν μεταφέρει άρον άρον στο εξωτερικό για να τις ασφαλίσουν ενόψει της επερχόμενης πτώχευσης της χώρας. Ο Γιώργος Παπανδρέου από την Ουγκάντα -όπου προεδρεύει σε συνεδρίαση της Σοσιαλιστικής Διεθνούς με θέμα την παλίρροια- αρνείται τις κατηγορίες και δηλώνει «λαός, εφοπλιστές, βιομήχανοι και απαγωγείς, όλοι μαζί μπορούμε». Ιδιαίτερη αίσθηση δημιουργεί η απαγωγή της Ασπασίας Παξιμαδοκλέφτρας, συζύγου του μεγαλοεπιχειρηματία Αλκιβιάδη Καρατέκα. Οι απαγωγείς ζητούν λύτρα 100 εκατομμύρια ευρώ για να αφήσουν ελεύθερη την κυρία Παξιμαδοκλέφτρα, αλλά ο Καρατέκας αφήνει σύξυλο το πανελλήνιο, όταν διαμηνύει στους απαγωγείς «Σας τη χαρίζω τη σύζυγό μου. Θα αγοράσω άλλη». Για να αποδείξει πως το εννοεί, ο μεγαλοεπιχειρηματίας ανακοινώνει πως θα παντρευτεί τη νέα εκλεκτή της καρδιάς του, την καλλίπυγο ενζενί Ναταλία Πουτσομεζέ. Την ημέρα του γάμου οι απαγωγείς απελευθερώνουν την Παξιμαδοκλέφτρα και αυτή μπουκάρει στην εκκλησία με ένα Καλάσνικοφ και γεμίζει τον Καρατέκα και την Πουτσομεζέ κουμπότρυπες, καταστρέφοντας το αέρινο νυφικό με τα βολάν από δαντέλα και οργάντζα.

ΜΑΡΤΙΟΣ

Η Βουλή των Ελλήνων συζητά τη μείωση των μισθών των βουλευτών και οι βουλευτές -κάνοντας μια γενναία κίνηση- ψηφίζουν ομόφωνα την κατάργηση των μισθών τους. Στο εξής, θα ζουν μόνο με όσα βγάζουν από τις μίζες και τα ρουσφέτια. Παράλληλα, η κυβέρνηση αποφασίζει να περικοπούν ο 13^ος και ο 14^ος μισθός. Μπροστά στις πρωτοφανείς λαϊκές αντιδράσεις, η κυβέρνηση υποχωρεί και αποφασίζει να μην περικοπούν ο 13^ος και ο 14^ος μισθός, αλλά ο 1^ος και ο 2^ος. Ο λαός πλημμυρίζει τους δρόμους και πανηγυρίζει την περιφανή νίκη του μαζικού κινήματος. Αποδρά από τις φυλακές υψίστης ασφαλείας στα Γρεβενά ο Αλκέτ Ριζάι.Ένα ελικόπτερο πετάει πάνω από τις φυλακές και απασχολεί τους φρουρούς, ενώ ο Βασίλης Παλαιοκώστας μπαίνει με τον μετροπόντικα στο κελί του Ριζάι και τον ελευθερώνει. Ο μετροπόντικας είναι οΓιωρίκας, ο ένας από τους δυο μετροπόντικες που κατασκευάζουν τις σήραγγες του μετρό της Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια, ο Ριζάι και ο Παλαιοκώστας επιβιβάζονται στο ελικόπτερο, πηγαίνουν στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού και απελευθερώνουν τη Σούλα αλλά και τη Βούλα,την Τούλα, την Κούλα, τη Λούλα, τη Φούλα και τη Ρούλα, ώστε να έχουν χαρέμι και μην είναι αναγκασμένοι να φιστικώνουν συνέχεια τις ίδιες γκόμενες.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

Στο στέκι αντιεξουσιαστών «Μπουρλότο», στο Κερατσίνι, συλλαμβάνονται 22 άτομα και κατηγορούνται για σύσταση και συμμορία σε βαθμό κακουργήματος. Ανάμεσα στους συλληφθέντες είναι και δυο από τα παιδιά του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη: η Ντόρα και ο Κυριάκος.Ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει πως τα παιδιά του ήταν άφραγκα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και σύχναζαν στο «Μπουρλότο» επειδή η μπίρα κόστιζε μόνο μισό ευρώ. Μετά από συντονισμένη επιχείρηση της Αστυνομίας, συλλαμβάνονται σε σαλέ στον Παρνασσό ο Αλκέτ Ριζάι και η Σούλα. Ο Ριζάι μεταφέρεται ξανά στις φυλακές υψίστης ασφαλείας στα Γρεβενά και η Σούλα στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού. Ο Ριζάι -μην μπορώντας να αντέξει μακριά από τη Σούλα- δραπετεύει, κάνει εγχείρηση αλλαγής φύλου, παραδίδεται στην Αστυνομία και ζητάει να μεταφερθεί στο ίδιο κελί με την αγαπημένη του. Εν τω μεταξύ, όμως, και η Σούλα έχει αποδράσει, έχει κάνει εγχείρηση αλλαγής φύλου και έχει γίνει Σούλης, για να βρεθεί στο ίδιο κελί με τον Ριζάι. Έτσι ο Ριζάι καταλήγει στις γυναικείες φυλακές και η Σούλα στις αντρικές. Ο Μίκης Θεοδωράκηςσυγκινείται από την ερωτική ιστορία του Ριζάι και της Σούλας, αποφασίζει να κάνει παρέμβαση και -με επιστολή που στέλνει στην Ελένη Μενεγάκη- ζητάει να γίνουν οι φυλακές μεικτές και να επιτρέπεται το κουτούπωμα.

ΜΑΪΟΣ

Η Ελλάδα συμμετέχει στον διαγωνισμό της Γιουροβίζιον με το συγκρότημα Σταζ και το τραγούδι «I 'm hungry like gay». Οι Σταζαποτελούνται από τρία αγόρια και δυο κορίτσια που είναι άνεργα και άστεγα. Τα μέλη του συγκροτήματος είναι κοκκαλιάρικα και άπλυτα, ενώ φορούν σκισμένα και λιγδιασμένα ρούχα. Ακολουθώντας πιστά μια ειδική χορογραφία του Φωκά Ευαγγελινού για πεινάλες και ζητιάνους, οι Σταζ στηθοδέρνονται και μοιρολογούν πάνω στη σκηνή, με αποτέλεσμα οι θεατές να τους πετάνε σάντουιτς, τσικουλάτες και χαρτονομίσματα. Η Ευρώπη συγκινείται από τη φτώχια που μας δέρνει και η Ελλάδα κερδίζει την πρώτη θέση. Αμέσως κυκλοφορεί η ελληνική εκτέλεση του τραγουδιού και το «Πεινάω σαν πούστης» γίνεται εθνικός ύμνος. Ο Μίκης Θεοδωράκης, με επιστολή του στην Τατιάνα Στεφανίδου, υποστηρίζει πως πίσω από τη νίκη μας στη Γιουροβίζιον κρύβεται συνωμοσία των Εβραίων και των Αμερικανών, που θέλουν να διοργανώσουμε την επόμενη Γιουροβίζιον, για να διογκωθεί ακόμα περισσότερο το έλλειμμα και να χάσουμε την εθνική μας κυριαρχία. Ο Ολυμπιακός κατατροπώνει στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ τη Ρεάλ Μαδρίτης με 6-0, αφού οι δισεκατομμυριούχοι άσοι της ισπανικής ομάδας κάθονται και χάνουν επειδή συγκινούνται από το γεγονός ότι ο Μήτρογλου και ο Τοροσίδηςδεν μπορούν ούτε να περπατήσουν από την αδυναμία.

ΙΟΥΝΙΟΣ

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Νοτίου Αφρικής, η Ελλάδα πετυχαίνει τη μια νίκη πίσω από την άλλη. Ο παμπόνηρος Ρεχάγκελ κατεβάζει τους παίκτες της ομάδας μας στο γήπεδο νηστικούς, ώστε να βρομάει το χνώτο τους από την πείνα και να μην μπορούν οι αντίπαλοι να πλησιάσουν τη μεγάλη μας περιοχή. Στον αγώνα με την Αργεντινή φταρνίζεται ο Καραγκούνης και λιποθυμάνε 60.000 θεατές. Οι αντίπαλες ομάδες καταθέτουν ενστάσεις, αλλά απορρίπτονται με την αιτιολογία πως οι βρομερές αναπνοές των Ελλήνων παικτών οφείλονται στο ότι είναι ξενηστικωμένοι, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που πλήττει τη χώρα μας. Τα καλά νέα δεν τελειώνουν εδώ, αφού οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» σταματούν επιτέλους τα αρνητικά δημοσιεύματα για την Ελλάδα. Αυτό δεν οφείλεται στο ότι η Ελλάδα απέφυγε τη χρεοκοπία, αλλά στο ότι χρεοκόπησαν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

ΙΟΥΛΙΟΣ

Η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της οικονομικής εξαθλίωσης. Μπροστά στον κίνδυνο η χρεοκοπία της Ελλάδας να συμπαρασύρει ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελαποφασίζει να βοηθήσει οικονομικά την Ελλάδα, ενώ παράλληλα οι Γερμανοί αναλαμβάνουν όλα τα υπουργεία και τα σημαντικότερα οικονομικά πόστα της χώρας μας. Την ημέρα που οι Γερμανοί φτάνουν στην Αθήνα και υψώνουν τη γερμανική σημαία στην Ακρόπολη, οΑντώνης Σαμαράς -μην αντέχοντας τη ντροπή- αποφασίζει να μιμηθεί την προγιαγιά του, την Πηνελόπη Δέλτα, και να αυτοκτονήσει. Βάζει το δάχτυλό του στην πρίζα, αλλά η ΔΕΗ του έχει κόψει το ρεύμα -επειδή ξέχασε να το πληρώσει- και η απόπειρα αποτυγχάνει. Στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου η Ελλάδα, ακολουθώντας πιστά το σύστημα της βρομερής αναπνοής, προηγείται της Γερμανίας με 8-0 στο ημίχρονο, αλλά κατά τη διάρκεια της ανάπαυλας ο Ρεχάγκελ ανακοινώνει στους παίκτες πως πρέπει να ηττηθούν -για να στηρίξουν τη νέα γερμανική κυβέρνηση της Αθήνας- και ο αγώνας λήγει με νίκη των Γερμανών με 9-8, μετά από εννιά αυτογκόλ του Λουκά Βύντρα. Από τη Γη του Πυρός -όπου προεδρεύει σε συνεδρίαση της Σοσιαλιστικής Διεθνούς για το jet lag- ο Γιώργος Παπανδρέου δηλώνει πως «οι Γερμανοί είναι φίλοι μας» και πως «Γερμανοί και Έλληνες μαζί μπορούμε».

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Η Ελλάδα δέχεται το μεγαλύτερο τουριστικό ρεύμα της ιστορίας της, αφού η χρεοκοπία την έχει κάνει πάμφθηνη. Αμέσως, εκατομμύρια σκελετωμένοι Έλληνες πλημμυρίζουν τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρας και εκλιπαρούν τους τουρίστες για ένα πιάτο φαΐ. Η Μύκονος και η Σαντορίνη γεμίζουν από καμάκια που υπόσχονται νύχτες ακολασίας σε αραχνομούνες τουρίστριες, με αντίτιμο ένα διπλόπιτο σουβλάκι, ενώ οι Ελληνίδες πουλάνε τα κορμιά τους σε διεστραμμένους αλλοδαπούς πορνόγερους με αντάλλαγμα μια χωριάτικη. Το φαΐ προηγείται του σεξ, γιατί -εξαιτίας της πείνας- οι Έλληνες λιποθυμάνε πριν φτάσει ο πελάτης σε οργασμό. Ο Γερμανός που έχει αναλάβει το ελληνικό υπουργείο Τουρισμού, ο Άλες Κλαρ Ντερ Κομισάρ, αντιλαμβάνεται πως η χρεοκοπημένη Ελλάδα είναι ιδανική για σεξοτουρισμό και κάνει μεγάλη διαφημιστική καμπάνια στο εξωτερικό με το σύνθημα «Πήδα κι εσύ έναν Έλληνα στην Ελλάδα». Η Ελλάδα κατακλύζεται από 500.000.000 τουρίστες, αλλά, επειδή οι Έλληνες δεν φτάνουν για όλους, οι τουρίστες αναγκάζονται να στήνονται στην ουρά και να μας παίρνουν νουμεράδα.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Η Άνγκελα Μέρκελ αποφασίζει να αποσύρει όλους τους Γερμανούς αξιωματούχους από την Ελλάδα, επειδή έχουν εμπλακεί σε σωρεία σκανδάλων και -μέσα σε δυο μήνες- έχουν εκτοξεύσει το έλλειμμα της χώρας στα 800 τρισεκατομμύρια ευρώ. Το γεγονός ότι οι πειθαρχημένοι και αδιάφθοροι Γερμανοί -με το που πάτησαν το πόδι τους στην Ελλάδα- μετατράπησαν σε τεμπελχανάδες και λαμόγια, όπως οι Έλληνες, αποδίδεται από την κυρία Μέρκελ στο καλό κλίμα της χώρας μας, που δεν ευνοεί τη σκληρή εργασία αλλά το κωλοβάρεμα. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η μόνη περίπτωση να ξεπληρώσει η χώρα μας τα χρέη της είναι αν η κλιματική αλλαγή μετατρέψει την Ελλάδα σε Αλάσκα. Βγαίνει στο σφυρί η ιστορική εφημερίδα «Ελευθεροτυπία». Για την αγορά της εκδηλώνεται ενδιαφέρον από τον Γιώργο Μπόμπολα και τον Ρούπερτ Μέρντοχ. Οι συντάκτες της «Ελευθεροτυπίας» -πάντα στις επάλξεις της αδέσμευτης και μάχιμης δημοσιογραφίας- αντιστέκονται σθεναρά και απαιτούν από τους ιδιοκτήτες της εφημερίδας να αρνηθούν τις προτάσεις των πλουτοκρατών και να την πουλήσουν στον Βαρδή Βαρδινογιάννηπου είναι αγωνιστής της Αριστεράς.

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

Εξαιτίας της πτώχευσης, σε όλη την Ελλάδα επικρατεί το απόλυτο χάος και ο καθένας κάνει ό,τι του γουστάρει, όπως συνέβαινε και πριν από την πτώχευση δηλαδή. Τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη παραβιάζουν τον εθνικό εναέριο χώρο και πετούν ανενόχλητα πάνω από την Ακρόπολη,αφού τα ελληνικά αεροσκάφη μένουν καθηλωμένα στο έδαφος επειδή δεν υπάρχουν χρήματα για να αγοράσουμε καύσιμα. Οι Αθηναίοι προσπαθούν να αναχαιτίσουν τα τουρκικά μαχητικά με πέτρες, σαΐτες και χαρταετούς. Ο Γιώργος Παπανδρέου από το Μονακό -όπου προεδρεύει σε συνεδρίαση της Σοσιαλιστικής Διεθνούς για την αποποινικοποίηση της φαλάκρας- δηλώνει πως οι Έλληνες θα πρέπει να αδιαφορήσουν για την τουρκική προκλητικότητα, ώστε οι Τούρκοι να βαρεθούν και να φύγουν. Η Βουλή αποφασίζει τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την υπόθεση τηςΖίμενς, αλλά χρωστάμε πια εκατοντάδες δισεκατομμύρια στους Γερμανούς, οπότε δεν μπορούμε να βγάζουμε στη φόρα τις πομπές τους και η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο. Η Βουλή συζητά τη σύσταση εξεταστικών επιτροπών για πολλά σκάνδαλα του πρόσφατου παρελθόντος, αλλά επειδή σε όλα εμπλέκονται ντόπιοι και ξένοι πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες, αποφασίζεται να συσταθεί εξεταστική επιτροπή για τα αίτια του Πελοποννησιακού Πολέμου.

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

Οι Έλληνες τρέφονται με συσσίτιο και περιμένουν με τις ώρες στην ουρά για λίγη μπομπότα. Οι δρόμοι γεμίζουν με τουμπανιασμένα πτώματα και η Βουλή περνάει νόμο για την υποχρεωτική καύση των νεκρών, ώστε να μην πέσει πανούκλα. Οι Αθηναίοι μαζεύουν τα πτώματα από τους δρόμους και τα καίνε στο τζάκι, για να ζεσταθούν, ενώ δεν λείπουν και περιστατικά κανιβαλισμού. Στις δημοτικές εκλογές ο Νικήτας Κακλαμάνης ζητά ξανά την ψήφο των Αθηναίων, υποστηρίζοντας πως εξαφάνισε τα σκουπίδια από την Αθήνα. Αυτό είναι αλήθεια αλλά δεν οφείλεται στον κ. Κακλαμάνη· οφείλεται στο γεγονός ότι οι Αθηναίοι δεν πετάνε πια τίποτα, αφού τρώνε ακόμα και τα ψαροκόκκαλα. Οι δημοτικές εκλογές ακυρώνονται, αφού ο λαός δεν πάει να ψηφίσει, για να μην καταναλώσει θερμίδες· ο μόνος που πάει στην κάλπη είναι ο Κακλαμάνης, ο οποίος υποστηρίζει πως εξελέγη δήμαρχος, λαμβάνοντας το 100% των ψήφων των Αθηναίων. Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης κινδυνεύει να ακυρωθεί, επειδή, λόγω της καταραμένης φτώχιας, δεν γυρίστηκε καμία ταινία. Τελικά, οι διοργανωτές αποφασίζουν να προβληθούν παλιές ταινίες. Το πρώτο βραβείο παίρνει η ταινία Λατέρνα, Φτώχια και Φιλότιμο, ενώ το βραβείο για την καλύτερη ανδρική ερμηνεία απονέμεται στον Βασιλάκη Καΐλα για την ερμηνεία του στην ταινία Ο Λουστράκος.

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Οι Έλληνες δεν βλέπουν φως από πουθενά. Όλοι έχουν αφεθεί στη μοίρα τους και περιμένουν να έρθει το τέλος. Σαν να μην έφταναν όλα τα άλλα δεινά, το Αιγαίο γεμίζει με εκατοντάδες παγόβουνα που έχουν έρθει από το Βόρειο Πόλο μέσω του Γιβραλτάρ. Ο Θεόδωρος Πάγκαλοςαντιλαμβάνεται πως όλοι έχουν παραιτηθεί και αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Δίνει εντολή να καλυφθούν αμέσως τα παγόβουνα με χώμα, βράχια από φελιζόλ και ψεύτικα δέντρα, και στη συνέχεια να μπουν διαφημίσεις στις μεγαλύτερες εφημερίδες και στα κυριότερα κανάλια των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με τις διαφημίσεις, η Ελλάδα πουλάει μερικά από τα πιο όμορφα νησιά της. Εκατοντάδες Αμερικανοί μεγιστάνες αγοράζουν τα παγόβουνα, πιστεύοντας πως πρόκειται για κάποιο από τα Κυκλαδονήσια. Κάποιοι μάλιστα τα επισκέπτονται, κοιμούνται στο ιδιόκτητο νησί τους και το επόμενο πρωί ξυπνάνε στις ακτές της Αιγύπτου, αλλά, εν τω μεταξύ, η Ελλάδα έχει εισπράξει ένα τεράστιο ποσό που αρκεί για να εξοφλήσει τα χρέη της. Ενώ η Ελλάδα παίρνει μια βαθιά ανάσα, αρχίζουν ξαφνικά να καταρρέουν η μία μετά την άλλη οι ισχυρότερες οικονομικά χώρες του κόσμου. Ο φόβος αρχίζει να φωλιάζει ξανά στις καρδιές των Ελλήνων, αλλά ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος επισκέπτεται τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και του δηλώνει πως στα θησαυροφυλάκια της Εκκλησίας υπάρχουν αμύθητα ποσά και πως τα διαθέτει για το καλό της πατρίδας. Μέσα στην πρωτοφανή οικονομική κρίση, η Ελλάδα γίνεται η πλουσιότερη χώρα του κόσμου! Πίσω και σας φάγαμε! Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει! Και του χρόνου!

ΑΠΟ ΤΟΝ PITSIRIKO

1. Ερωτική Επιθυμία και 2046

Ο ατμοσφαιρικός συνδυασμός του Ουμεμπαγιάσι με τον Νατ Κινγκ Κόουλ. Σαν νυχτερινή λούπα που μοιάζει με φετιχιστικό άγγιγμα. Μαγικοί ήχοι. 

2.  Requiem for a dream

Λυρικό, εφιαλτικό, trippy, από τον Βρετανό Κλιντ Μανσέλ, που ξέρει να συνδυάζει ηλεκτρονική και κλασική, και κυρίως, καταλαβαίνει τι θέλει να (μην) πει ο Αρονόφσκι, αρθρώνοντας πλουσιοπάροχα. Παρεμπιπτόντως, ένα από τα πιο περιζήτητα soundtrack στην Ελλάδα. Απροσδόκητο φαινόμενο.

3.  Kill Bill

Με τον φόρο τιμής στο ασιατικό σινεμά δράσης και υπέρβασης, ο Ταραντίνο ξεσκόνισε μια άλλη πλευρά της πλούσιας δισκοθήκης του εκτός από τη νευρώδη σόουλ και γνώρισε στο κοινό συνθέτες κινηματογραφικής μουσικής, με απίστευτης γκάμας και ομορφιάς θέματα, γνωστά και ξεχασμένα, από γνωστά και ξεχασμένα (κυρίως) b movies. Μπακάλοφ, Τροβαγιόλι, Χέρμαν και Μορικόνε. Συνέχισε το υπέροχο κόλλημα και με τις επόμενες ταινίες του στη δεκαετία που τελειώνει. 

4.  Αλεξάντρ Ντεπλά

Είναι πολυγραφότατος, έχει βαλθεί να ξεπεράσει τον Λεγκράν σε όγκο και αναγνωρισιμότητα και μέσα στη φιλοδοξία του κάνει παπάδες. Ποια από τις μουσικές του να ξεχωρίσει κανείς; Τη Βασίλισσα; Το Painted Veil, που μου άρεσε πολύ; Η τη ρομαντική Νέα Σελήνη, ένα φοβερό soundtrack, όπως συμφωνήσαμε όταν τα βάλαμε κάτω με τον φίλο μου και αυθεντία στο είδος Σπύρο Κατσιμίγκο; Από τα παλιά, το Κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι; Ή μήπως τη Γέννηση; Μόνο το 2009 υπέγραψε 7 soundtrack, το ένα καλύτερο από το άλλο. Με την εργασιομανία του, αν δεν του δώσουν σύντομα Όσκαρ, θα πάρει το βραβείο για τη συνολική προσφορά του σε τρία το πολύ χρόνια - μόνος του! 

5.  Εξιλέωση

Το τέλειο μουσικό soundtrack για δράμα και ρομάντσο, της δεκαετίας. Από τον Ιταλό Ντάριο Μαριανέλι.

6.  Αλμπέρτο Ιγκλέσιας

Συνεχίζει να είναι το αυτί του Αλμοδόβαρ, ο ήχος των χρωμάτων του, η ψυχή των πρωταγωνιστών του. Του ταιριάζει γάντι. Από τα '00s, δύσκολο να διαλέξει κάποιος ανάμεσα στις Ραγισμένες Αγκαλιές, το Volver και το Μίλα Της. 

7.  Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών

Με τη σοβαρότητα της μουσικής του Χάουαρντ Σορ, οι τρεις Άρχοντες ψήλωσαν κι άλλο. Υπογραφή σε μια περιπέτεια που βράζει εσωτερικά. (Παρόμοιας τόλμης σε blockbuster και η σχεδόν βιομηχανική επένδυση στον Σκοτεινό Ιππότη, αν και ως μουσική δεν απολαμβάνεται σκέτη στο σπίτι). Υπολογίστε και το Eastern Promises στις κορυφαίες στιγμές του Σορ, πλάι στον Κρόνενμπεργκ. 

8.  Almost Famous

Ο Κάμερον Κρόου γνωρίζει όσο κανείς την κλασική ροκ και τις δυνατότητες της σε διασκευές. Στο Elisabethtown δεν έτυχε. Στο Almost Famous πέτυχε. Πρέπει να σηκώνουν και οι χαρακτήρες τόσα τραγούδια. Στην ίδια φλέβα και το High Fidelity. 

9.  Βαβέλ

Ένα νέο στυλ μουσικής επένδυσης, αρμονικά προσαρμοσμένο στη σκηνογραφική και ψυχολογική γεωγραφία του Ινιάριτου και του Αριάγα. Από τον Γκουστάβο Σανταολάγια. 

10.   Ω Αδελφέ πού είσαι.

Έκανε μόδα το bluegrass. Διασκεδαστικό, φολκ, νοσταλγικό, εκτός σειράς αλλά τόσο επιτυχημένο. 

Oι γιορτές δίνουν αφορμή για σκέψεις. Μια ιδιαιτέρως περίοπτη εορτή όπως τα Χριστούγεννα γεννά άφθονες σκέψεις. Σκεφθείτε μόνον πώς συμπεριφερόμαστε κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες: χαρίζουμε δώρα. 

Ο πολιτισμός μας διαιρεί τον κόσμο σε δύο σφαίρες: στη δημόσια και στην ιδιωτική. Η δημόσια αφορά επιχειρήσεις, καθετί απρόσωπο, συμβόλαια, ψυχρή λογική, πολιτική, γραφειοκρατία, χρήματα και υποχρεώσεις εκ του νόμου. Η ιδιωτική είναι ό,τι δεν είναι η δημόσια: αφορά τα συναισθηματικά δεσμά με την οικογένεια και τους φίλους, την αγάπη, το ανεπίσημο, το απρογραμμάτιστο. Τοποθετούμε την πράξη τού να χαρίζουμε ή να δεχόμαστε ένα προσωπικό δώρο στην ιδιωτική σφαίρα. Γι΄ αυτό και ένα «υποχρεωτικό δώρο» μάς φαίνεται αντιφατικό. 

Και όμως τα Χριστούγεννα χαρίζουμε πολλά πράγματα σε ανθρώπους τους οποίους γνωρίζουμε λίγο ή για τους οποίους νιώθουμε ελάχιστη ζεστασιά: πελάτες, συναδέλφους, καθηγητές των παιδιών μας ή κάποιους που θα έπρεπε να θυμόμαστε, αλλά το κάνουμε σπάνια. Σε αυτές τις περιπτώσεις το «δωρίζειν» περνάει στο υπολογιστικό, στο δημόσιο, είναι αποτέλεσμα κοινωνικής πίεσης και υποχρέωσης. Παρ΄ όλα αυτά αποκαλούμε «δώρα» αυτά τα αντικείμενα, αν και κάτι που δεν χαρίζεται ελεύθερα δεν είναι δώρο. Αντιφάσεις στις οποίες αποδίδουμε ελάχιστη σημασία γίνονται εκνευριστικά εμφανείς τα Χριστούγεννα. Οι γιορτές μάς κάνουν να κοντοσταθούμε και να το ξανασκεφτούμε. 

Ε, λοιπόν, σε πολλούς πολιτισμούς το υποχρεωτικό «δωρίζειν» είναι απολύτως φυσιολογικό. Οι άνθρωποι γνωρίζουν ακριβώς τι να χαρίσουν σε κάθε περίσταση και πόσο πρέπει να κοστίζει το δώρο. Συνεπώς είναι αποδεκτό να αφήσει κανείς το αυτοκόλλητο με την τιμή επάνω στο δώρο, όπως και το να μεταβιβάσει ένα συμβατικό δώρο σε κάποιον άλλο. Τα προσωπικά δώρα ουδόλως αφορούν την ιδιωτική σφαίρα, δεν κατηγοριοποιούνται ως απαραιτήτως ελεύθερα και «από καρδιάς», ούτε ως αιτίες για το (εξίσου ελεύθερο) δώρο της ευγνωμοσύνης. 

Στον δικό μας δυτικό πολιτισμό δεν υπάρχει μια λέξη που να περιγράφει «κάτι που δεν είναι δώρο». Η έλλειψη αυτή έχει γίνει αισθητή κυρίως από τους χρήστες της αγγλικής γλώσσας όπως ομιλείται στην Αμερική. Το παλαιό- στην αγγλική γλώσσα- ρήμα «δωρίζω» («to gift», όπως χρησιμοποιούνταν τον 16ο αιώνα) βγήκε από το χρονοντούλαπο και έλαβε νέα σημασία. Λέμε πολύ συχνά ότι «δωρίζουμε» («gifting») εννοώντας ότι δίνουμε σε κάποιους αντικείμενα «μεταμ φιεσμένα» σε δώρα για κοινωνικά επιβεβλημένες υποχρεώσεις και συμβάσεις. Κίνητρα και συναισθήματα σπανίως είναι αγνά ή απλά. Πολλοί θεωρούμε ότι το να «χαρίσουμε ξανά» ή να μεταβιβάζουμε ένα ανεπιθύμητο δώρο υπερβαίνει τα εσκαμμένα. Αυτό το καταλαβαίνουμε από τον τρόπο με τον οποίο αυτός που «χαρίζει ξανά» φροντίζει ώστε να μην αντιληφθεί την πράξη του ο αρχικός δωρητής. Ωστόσο στην Ιαπωνία, αν ο αποδέκτης ενός υποχρεωτικού δώρου το εκχωρήσει σε κάποιον άλλο, το κάνει ανοιχτά και χωρίς αυτό να θεωρείται προσβλητικό. Σε τέτοιες περιπτώσεις η ευγνωμοσύνη είναι ανάρμοστη. 

Γιατί άραγε δεν έχει βρεθεί ένα εναλλακτικό ουσιαστικό για τα «δώρα»; Ισως διότι έχουμε ανάγκη κάποια αοριστία πίσω από την οποία καλύπτονται ευτελή κίνητρα για χάρη των συναισθημάτων των άλλων, αλλά και των δικών μας. Δεν μπορούμε να απαιτήσουμε «αγάπη» και «ευγνωμοσύνη» από κανέναν. Και όμως μερικές φορές, για παράδειγμα τα Χριστούγεννα, επιθυμούμε ή ακόμη και έχουμε ανάγκη να δείξουμε ότι τρέφουμε συναισθήματα τα οποία στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν. Αν προσφέρει κανείς ένα δώρο αποκλειστικά λόγω υποχρέωσης ή κοινωνικής σύμβασης, ας μην περιμένει ευγνωμοσύνη: οι παραλήπτες συνήθως γνωρίζουν τι αντιπροσωπεύει το δώρο. 

Παρ΄ όλα αυτά, σε εποχές κατά τις οποίες το καθήκον και η ευγένεια μοιάζουν να μαραζώνουν, οι σκεπτόμενοι άνθρωποι μπορούν να φανούν ευγνώμονες και για τα τυπικά χριστουγεννιάτικα δώρα. 

Ας μην ξεχνάμε ότι τα δώρα ταιριάζουν με τα Χριστούγεννα διότι κουβαλούν μνήμη, αφήγηση και φροντίδα. Το αν είναι ακριβά ή φτηνά δεν έχει μεγάλη σημασία. Ο γιος μας, ως παιδί, μας χάρισε κάποτε έναν μικρό χειροκίνητο λεμονοστύφτη για τα Χριστούγεννα. Επί 30 χρόνια τον σκεφτόμαστε λίγοπολύ κάθε φορά που στύβουμε ένα λεμόνι. Τις προάλλες ο στύφτης έπεσε από τον πάγκο της κουζίνας και έσπασε. Εγώ και ο σύζυγός μου ήμαστε πολύ στενοχωρημένοι. Φυσικά θα αγοράσουμε άλλο λεμονοστύφτη, αλλά ο τρόπος με τον οποίο φτιάχναμε σαλάτα στο σπίτι μας δεν θα είναι ποτέ ο ίδιος. 

Η κυρία Μάργκαρετ Βίσερ είναι συγγραφέας του βιβλίου «Το δώρο ενός Ευχαριστώ: Οι ρίζες και οι τελετουργίες της ευγνωμοσύνης». 

Τρίτη 22-12-09 και Τετάρτη 23-12-09 

ALLOTINO JAZZ ROCK CAFΕ & HOFBRAU BEER MUNCHEN 

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα .... και φέτος κλείνουμε δεκαπέντε χρόνια ζωης Δυο ξεχωριστές βραδιές γευσιγνωσίας.

Λουκάνικα, καλοψημένη καπνιστή μπριζόλα, γερμανικό λάχανο 

και άφθονη Hofbrau beer συμπληρώνουν το βαβαυρέζικο μενού της βραδιάς.

Δοκιμάστε τις τέσσερεις βαρελίσιες μπύρες της HOFBRAU MUNCHEN .

Aνοικτή πρόκληση η γεύση της βαρελίσιας Hofbrau Weiss

Μιας αφιλτράριστης θολής μπύρας σε χρώμα ξανθό με έντονα φρουτωδες γεύση.

Συνεχίστε με μια βαρελίσια STRONG BOCK την καπνιστή της οικογένειας μια μπύρα που δεν επιτρέπει υπερβολές.

Η βαρελίσια lager και η κοκκινόμαυρη dunkel, μια γευστική μπύρα με μαλακό τελείωμα συμπληρώνουν την γκάμα. 

Στο τέλος της βραδιάς προμηθευτείτε συλλεκτικές συσκευασίες 

με τις μπύρες της HOFBRAU BEER MUNCHEN

Αποκτήστε το γνήσιο Βαβαρεζικο πήλινο ποτήρι HOFBRAU.

Ρωτήστε μας πως μπορείτε να γίνεται μέλη του H.B. FUN CLUB IN GREECE

Η μπύρα ήταν πάντοτε το ποτό που έφερνε τους ανθρώπους κοντά.

ALLOTINO Jazz Rock Cafe

Eptanisou 16 Kupseli 

Athens, Greece, 11257

Τηλέφωνο: 210 8215331

Τρίτη 22-12-09 και Τετάρτη 23-12-09

* H κουζίνα σερβίρει από τις 19.00 έως τις 01.00

* Για κρατήσεις τηλ. 210 8215331 

http://www.facebook.com/pages/Athens-Greece/ALLOTINO-Jazz-Rock-Cafe/204342032488
και
http://www.facebook.com/album.php?aid=180154&id=204342032488

Χορηγός KERMA HELLAS

Aντε, να μας ανακοινώσουν τα μέτρα, να καταλάβω επιτέλους τι μοντέλο είμαστε, γιατί έχω μεγάλα προβλήματα, κυρίως στυλιστικά. Δεν ξέρω πώς να ντυθώ.

Nα ντυθώ σουηδικό μοντέλο; Πώς ντύνεται ένα μοντέλο από τη Σουηδία; Δεν ντύνεται. Γδύνεται. Kάνει και ψοφόκρυο, κι αν το καλοσκεφτείς, είναι και ντεμοντέ.

Nα ντυθώ «μοντέλο Δανίας»; Aυτό το μοντέλο έχει δύο κατηγορίες: τη μοντέρνα, την Πράσινη Aνάπτυξη, την «Kοπεγχάγη, αγάπη μου» και την κλασική, την «κάτι σάπιο υπάρχει στο Bασίλειο της Δανιμαρκίας»; 

H δεύτερη μου φαίνεται πιο ταιριαστή στην περίπτωσή μας (ως προς το σάπιο, όχι ως προς το Bασίλειο). Eίναι δύσκολο όμως να κυκλοφορείς χριστουγεννιάτικα με μια νεκροκεφαλή στο ένα χέρι και μια δημοσκόπηση («να ζει κανείς ή να μη ζει») στο άλλο.

Nα ντυθώ «ισλανδικό μοντέλο;» Bρε παιδιά, τι έγινε εκείνη η Iσλανδία; Eχω ν' ακούσω νέα της από πέρσι, που είχε ψιλο-χοντρο-χρεοκοπήσει. Eχει τσεκάρει κανείς, είναι εντάξει οι άνθρωποι; Eίναι το νησί στη θέση του, ή βούλιαξε σε μια άβυσσο από χρέη, βραστά σιντριβάνια και τσιρίδες της Mπιορκ;

Yπάρχει και το «ιρλανδικό μοντέλο». Oι Iρλανδοί, το ευρωπαϊκό θαύμα; Που, από ασυμμάζευτοι χαβαλέδες, μεταμορφώθηκαν σε αναπτυξιακό όνειρο. Kαι μετά ξύπνησαν. H άμαξα έγινε πάλι κολοκύθα και τώρα όλοι οι Iρλανδοί κυκλοφορούν μέσα στο σεκλέτι, με μια μπίρα στο χέρι, και τραγουδάνε παραπονεμένα κέλτικα ρεμπέτικα της φτώχειας και της ξενιτιάς.

Δεν πρέπει να αφήσω έξω και το τελευταίο μας υποψήφιο μοντέλο, τη «Mις Nτουμπάι»: η Ξεβράκωτη Mπούρκα. Aπέξω άνεση κι από μέσα γατοκέφαλα για την όρεξη.

Ποιο απ' όλα τα μοντέλα θα υιοθετήσουμε για να βγούμε από την κρίση; M' έχει φάει η αγωνία: για μια θέση στην Eυρωζώνη παλεύουμε ή για μια θέση στο Next Top Model; Ποιος θα μας κρίνει, η Kομισιόν ή η Bίκυ Kαγιά; Δεν έχει σημασία.

Aφού και οι δύο δίαιτα πείνας ζητάνε!

Ρίκα Βαγιάνη

Στις 15 Αυγούστου του 1965 οι Μπιτλς έγραφαν ιστορία δίνοντας την πρώτη συναυλία ροκ συγκροτήματος που έγινε ποτέ σε στάδιο μπροστά σε 55.000 εκστασιασμένους θεατές. Ο χώρος ήταν το περίφημο Shea Stadium, έδρα των Νew Υork Μets. Μπορεί οι U2 ή ηΜαντόνανα το θεωρούν δεδομένο σήμερα, όμως τότε που τα πράγματα ήταν ακόμη φρέσκα, το να παίζει κάποιος μπροστά σε τόσο κόσμο, έστω και για 34 μόνο λεπτά, ήταν αν μη τι άλλο πρωτόγνωρο. Το 2008 ο Πολ Μακ Κάρτνεϊ έπαιξε και πάλι στον ίδιο χώρο συμβολικά για την κατεδάφισή του, αυτή τη φορά μαζί με τονΜπίλι Τζόελ. Στις 17, 18 και 21 Ιουλίου του 2009 το Σκαθάρι έπαιξε για τρίτη φορά έπειτα από 44 χρόνια για τα εγκαίνια του νέου σταδίου, το οποίο ονομάζεται πλέον Citi Field, μπροστά σε 120.000 ανθρώπους, οι οποίοι αγόρασαν τα εισιτήριά τους μέσα σε έξι λεπτά από τη στιγμή που άρχισε η προπώλησή τους. Οσοι από εμάς δεν βρεθήκαμε αυτές τις τρεις ημέρες στη Νέα Υόρκη για να παρακολουθήσουμε από κοντά αυτό τον ζωντανό θρύλο της μουσικής, φρόντισε να μας τις μεταφέρει εκείνος με μια νέα κυκλοφορία του, που δεν είναι άλλη από μια πολύ προσεγμένη αποτύπωση των συναυλιών αυτών σε δύο CD και δύο DVD. 

Αρέσει δεν αρέσει, ο Πολ Μακ Κάρτνεϊ είναι συνδεδεμένος άρρηκτα με την εξέλιξη της σύγχρονης μουσικής και το όνομά του συνδέεται με ρεκόρ τα οποία μάλλον δεν θα ξεπεραστούν ποτέ, όπως επίσης, και αυτό είναι το σημαντικότερο, με δεκάδες τραγούδια τα οποία θα αποτελούν πάντα τυφλοσούρτη για όποιον επιχειρήσει να γράψει έστω και μία νότα ποπ και ροκ μουσικής, και όχι μόνο. Μπορεί ο Τζορτζ Χάρισοννα ήταν ο πιο συμπαθής και οΤζον Λένονο πιο επικοινωνιακός, όμως αυτό που πρέπει να χρεωθεί στον Μακ Κάρτνεϊ ήταν η ικανότητά του να διατηρήσει τον μύθο των Μπιτλς ζωντανό μέσα από μια σόλο καριέρα εξαιρετικά επιτυχημένη. Και αυτό ακριβώς κάνει ο Μακ Κάρτνεϊ μέσα από τα 33 τραγούδια που ακούμε στο «Good Εvening Νew Υork City». Παίζει δηλαδή εκπληκτικές εκτελέσεις, με το συγκρότημα που τον συνοδεύει, των τραγουδιών που έγραψε με τους Μπιτλς, όπως είναι τα «Drive my Car», «Εleanor Rigby», «Βack in USSR», «Ηey Jude» και «Ηelter Skelter», τα οποία συνοδεύει με τις επιτυχίες των Wings, «Βand on the Run» και «Let me Roll it», όπως επίσης και τις δικές του «Flaming Ρie» και «Dance». 

Γιατί αυτό είναι τελικώς ο Πολ Μακ Κάρτνεϊ, πέρα από το 1,2 δισ. ευρώ περιουσία που κατέχει αυτή τη στιγμή, τα 60 πλατινένια και χρυσά άλμπουμ και τα εκατομμύρια των πωλήσεων που έχει σημειώσει από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 ως σήμερα: είναι ένας εξαιρετικός μουσικός με αντίληψη, που γνωρίζει τι εστί ρεφρέν και πώς να το γράψει, ενώ την ίδια στιγμή έχει πείσει το κοινό να τον ακολουθεί κατά βήμα σε κάθε του κίνηση, όσο πειραματική κι αν είναι, όπως έγινε πρόσφατα με το σχήμα Τhe Firemen ή ακόμη και με την πορεία του στις κλασικές διαδρομές. 

Το πρώτο DVD που συνοδεύει την έκδοση αφορά φυσικά τις εν λόγω συναυλίες, ενώ το δεύτερο την εμφάνισή του στο Εd Sullivan Τheater, 44 χρόνια μετά την εμφάνιση των Μπιτλς στον ίδιο χώρο για το σόου του Εντ Σάλιβαν, το οποίο είχαν παρακολουθήσει τότε 74 εκατομμύρια θεατές από την τηλεόρασή τους και το οποίο κυκλοφορεί επισήμως για πρώτη φορά. 

Τι είπε το Σκαθάρι

Για το Shea Stadium:«Ηταν εκπληκτικό που επιστρέψαμε στον ίδιο χώρο 44 χρόνια χρόνια μετά. Και είναι βέβαιο ότι είχαμε πολύ καλύτερο εξοπλισμό από τους Μπιτλς. Είπα κάποια στιγμή στο κοινό: "Δεν μπορούσαμε να ακούσουμε ούτε μία λέξη από όσα τραγουδούσαμε εκείνη τη νύχτα. Δεν μπορούσαμε να ακούσουμε από τις στριγκλιές των κοριτσιών". Και το είπα πολύ αθώα και χωρίς πρόθεση. Και το κοινό ξαφνικά άρχισε να ουρλιάζει και τους είπα: "Ναι, αυτός ήταν ο ήχος". Είμαι ευτυχής που καταγράψαμε αυτή τη συναυλία». 

Για το τραγούδι που θα πρότεινε ως εισαγωγή στη μουσική του:«Το "Βack in the USSR", μόνο και μόνο γιατί αρέσει στην κόρη μου». 

Για το πώς κρατιέται σε φόρμα:«Είναι το κοστούμι που ξεγελά. Μέσα από αυτό είμαι χάλια. Δεν κάνω τίποτε για να είμαι ειλικρινής. Τρέχω λίγο και κάνω γυμναστική περιστασιακά. Φαντάζομαι ότι η καλύτερη γυμναστική είναι η ίδια η μουσική που είναι απίστευτα καρδιοτονωτική. Παίζεις 33 τραγούδια και δεν έχεις την εντύπωση ότι γυμνάζεσαι κάνοντας πράγματα με τα χέρια σου και παίζοντας κιθάρα. Δεν μοιάζει με άσκηση και όμως είναι». 

Για το αν χρειάστηκε να ξαναμάθει κάποια τραγούδια:«Βεβαίως. Εχω γράψει τόσα πολλά. Δεν είναι ότι έχω γράψει πέντε και μπορώ να τα θυμηθώ. Ενα τραγούδι σαν το "Day Τripper" είναι πραγματικά δύσκολο. Είχα πει ότι ποτέ δεν θα το επιχειρούσα. Πρέπει να παίξεις το πολύπλοκο μέρος του μπάσου και ένα μέρος του μυαλού σου αφιερώνεται σε αυτό. Στη συνέχεια ένα άλλο μέρος του μυαλού σου σού υπενθυμίζει ότι είσαι τραγουδιστής και απαιτεί να ξεχάσεις το μπάσο με αποτέλεσμα να χωρίζεσαι στα δύο». 

Για τη συναυλία-φόρο τιμής στους Μπιτλς στη Νέα Υόρκη: «Ηταν μια συναυλία-φόρος τιμής σε αυτούς που έχουν φύγει. Οταν τραγουδώ τραγούδια των Μπιτλς θυμάμαι τις πρόβες μαζί τους. Οταν τραγουδώ το "Something" θυμάμαι τον Τζορτζ να παίζει το γιουκαλίλι. Το ίδιο συμβαίνει με τον Τζον και τη Λίντα. Κατά κάποιον τρόπο είσαι σε επαφή μαζί τους μέσω των τραγουδιών. Είναι λυπηρό και βαθιά συναισθηματικό. Υπάρχει ένα τραγούδι που λέγεται "Ηere Τoday" που έχω γράψει για τον Τζον. Είναι στιγμές που με συγκλονίζει όταν το λέω, όπως συμβαίνει και στο φιλμ. Συνειδητοποιώ ότι λέω σε αυτόν τον άντρα πως τον αγαπώ· και αυτό το κάνω δημοσίως μπροστά σε κόσμο που δεν γνωρίζω. Είναι φορές που αναρωτιέμαι γιατί το κάνω». 

ΣΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ | Κυριακή 13 Δεκεμβρίου 2009

Εύκολες συνταγές, εκλεκτά υλικά και η επιτυχία του γιορτινού μπουφέ είναι σίγουρη. Διαλέξτε αυτές που θέλετε να συμπεριλάβετε στο δικό σας μενού, οργανώστε τις αγορές σας και, για να κερδίσετε χρόνο, φτιάξτε κάποιες από τις συνταγές, που το επιτρέπουν, από την προηγουμένη.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

"   Παραγγέλνουμε στον κρεοπώλη μας μία εβδομάδα πριν από το κάλεσμα τους κιμάδες που θα χρειαστούμε.
"   Παραγγέλνουμε από ένα καλό παντοπωλείο τα ιδιαίτερα προϊόντα, όπως το λάδι τρούφας, τα μανιάτικα λουκάνικα ή την πάστα πιπεριάς, γιατί είναι πιθανό να έχουν τελειώσει από τα ράφια αν τα αναζητήσουμε την τελευταία στιγμή.
"   Αν πρόκειται να αγοράσουμε από το ζαχαροπλαστείο έτοιμη ζύμη για τα ταρτάκια, κάνουμε από νωρίς την παραγγελία μας, καθώς η κατανάλωση στις γιορτές είναι μεγάλη. Επίσης, αγοράζουμε τα ποτήρια-σφηνάκια για τις κρεμώδεις σούπες, καθώς και τα ατομικά φορμάκια για ταρτάκια.
"   Αν φτιάξουμε μόνοι μας τη ζύμη για τα ταρτάκια, μπορούμε να την ετοιμάσουμε από 2 μέρες πριν και να τη διατηρήσουμε τυλιγμένη σε διάφανη μεμβράνη, μέχρι την ημέρα του καλέσματος. Επίσης αγοράζουμε όλα τα λαχανικά και τα μυρωδικά για τον μπουφέ, καθώς την τελευταία στιγμή τα ράφια των οπωροπωλείων αδειάζουν ταχύτατα!
"   Την προηγούμενη ημέρα του καλέσματος μαγειρεύουμε τις σούπες (χωρίς να τις πολτοποιήσουμε) και τις διατηρούμε στο ψυγείο, σκεπασμένες. Επίσης φτιάχνουμε τα μείγματα κιμά για κεφτεδάκια και κεμπάπ και τα διατηρούμε στο ψυγείο.
"   Την ημέρα του καλέσματος ετοιμάζουμε τις συνταγές από νωρίς ενώ, 1 - 2 ώρες πριν από το σερβίρισμα, κάνουμε τα ψησίματα, τις πολτοποιήσεις και τα σερβιρίσματα. Τα ντιπ και οι σάλτσες ετοιμάζονται την τελευταία στιγμή.

Τι πίνουμε

Σε έναν μπουφέ με πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους μεζεδάκια, κανονικά πρέπει να υπάρχουν και πολλές εναλλακτικές οινικές προτάσεις. Αν θέλετε, όμως, να μη δυσκολευτείτε στις επιλογές και να μη δυσκολέψετε τους φίλους σας, προσανατολιστείτε σε απλές λύσεις.

"   Ενα ξηρό αφρώδες (ή σαμπάνια, αν το επιτρέπει ο προϋπολογισμός), που είναι κρασί πασπαρτού και συγχρόνως ιδιαίτερα εορταστικό.
"   Ενα ροζέ ξηρό ή ημίξηρο, που επίσης μπορεί να «περάσει» πάνω από όλες τις γεύσεις.
"   Δύο μόνο κρασιά. Ενα λευκό (Chardonnay,Viognier, Μοσχοφίλερο, ένα χαρμάνι με ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες) και ένα κόκκινο (Merlot, Αγιωργίτικο, ένα κρητικό χαρμάνι), με προσοχή να μην είναι ιδιαίτερα υψηλόβαθμα.
"   Μια ωραία ποικιλία από τσίπουρα χωρίς γλυκάνισο, παγωμένα μέσα σε μια μεγάλη σαμπανιέρα.
Χειμωνιάτικες μπίρες.

Αυτή είναι η ελληνική κοινωνία,......ο έλληνας του σήμερα.

«Το χρονικό των προαναγγελθέντων επεισοδίων, φρόντισε το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, και η αγωνιζόμενη « νεολαία » μην διαψευστεί. 

Ο στόχος επιτεύχθηκε !!!

Το σχόλιο δικό σας.......

Α.Δ.

Ονειρο απατηλό μοιάζει πια η επίτευξη μιας νομικά δεσμευτικής συμφωνίας στην Κοπεγχάγη η οποία θα εξασφαλίζει την αποτροπή των κλιματικών αλλαγών. Οι ηγέτες περίπου 65 κρατών έχουν δεσμευθεί ότι θα συμμετάσχουν από αύριο ως τις 18 Δεκεμβρίου στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης προκειμένου να λάβουν μέρος στις διαπραγματεύσεις για την ΚλιματικήΑλλαγή(CΟΡ15) του ΟΗΕ με στόχο να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα αντικαταστήσει το Πρωτόκολλο του Κιότο, η ισχύς του οποίου εκπνέει το 2012.Δεδομένης της απροθυμίας ορισμένων χωρών να θέσουν συγκεκριμένους στόχους, είναι πλέον ορατό το ενδεχόμενο τα... παζαρέματα των συνολικά 192 χωρών να καταλήξουν απλώς σε μια πολιτική συμφωνία χωρίς νομικές δεσμεύσεις,όπως ακριβώς επιθυμούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο το κλίμα δεν μπορεί να περιμένει. Αύξηση της θερμοκρασίας, τήξη των πάγων, ερημοποίηση εδαφών και καταστροφή καλλιεργειών, καταστροφή φυσικών οικοσυστημάτων και ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν καταστήσει ήδη κλιματικούς πρόσφυγες 175εκατομμύρια ανθρώπους. Υπάρχει άραγε άλλος χρόνος για διαπραγματεύσεις;

Σε ένα πρόσφατο ταξίδι του στη Νέα Υόρκη, ένας νεαρός βρέθηκε σε μία κάβα, στο Park Avenue, και αγόρασε ένα μπουκάλι single malt Scotch, αξίας 10.000 δολαρίων (7.500 ευρώ),για ...; τον γιο του!

"Ήθελε κάτι πραγματικά ξεχωριστό", είπε αργότερα ο αντιπρόεδρος της εταιρίας στην οποία ανήκει η κάβα, Jonathan Goldstein, που του πούλησε το προτελευταίο του Macallan 50 ετών, εμφιαλωμένο σε γυάλινο μπουκάλι από κρύσταλλο Lalique."Δε νομίζω ότι στ'αλήθεια είχε γιο", είπε ο Goldstein. "Δε νομίζω ότι η σύζυγός του ήταν καν έγκυος."

Ο νεαρός, ηλικίας γύρω στα 30, έφτασε αεροπορικώς στο Μανχάταν, αλλά νοίκιασε αυτοκίνητο και επέστρεψε οδικώς στο σπίτι του, για να προστατέψει την πολύτιμη αγορά του. Μία αγορά-επένδυση, της οποίας η αξία θα πολλαπλασιαστεί μέχρι ο γιος του να γίνει τριών ετών.

Πριν δέκα, δεκαπέντε χρόνια ένα πολύ καλό μπουκάλι ουίσκι άνοιγε μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις. Σε κάποια επέτειο, σε κάποια γιορτή. Το Johnnie Walker Blue Label, μάλιστα, συνήθιζε να είναι το νούμερο ένα. Τα πράγματα, όμως, από τότε έχουν αλλάξει κατά πολύ.

Σε μία δημοπρασία της Νέας Υόρκης, πέρσι, ένα μπουκάλι Glenfiddich Rare Collection 1937 (ένα από τα 61 που συσκευάστηκαν), "έκλεισε" στο αστρονομικό ποσό των 20.000 δολαρίων (15.000 ευρώ). Παρόλ'αυτά, δεν απαιτείται πια μία εξαιρετική περίσταση για να ανοίξει ένα πολύ ακριβό ουίσκι.

Στο εστιατόριο Old Homestead, του ξενοδοχείου Borgata Hotel Casino and Spa, στο Atlantic City, οι πελάτες πληρώνουν 3.300 δολάρια (2.480 ευρώ) για να απολαύσουν ένα ποτήρι Macallan Fine & Rare του 1926, ενώ το μπουκάλι κοστίζει 38.000 δολάρια (28.500 ευρώ), σε λιανική τιμή.

Και, σε μία εποχή που όλοι μιλούν για οικονομική κρίση, οι πωλήσεις πολυτελών ουίσκι, σε παγκόσμιο επίπεδο, όλο και ανεβαίνουν. Γεγονός που θα έπρεπε να μας κάνει να απορούμε.

Ο Greg Leonard, υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων της Diageo, της μεγαλύτερης εταιρίας παγκοσμίως στον κλάδο των premium αλκοολούχων ποτών, λέει πως πέρα από ακριβά ουίσκι, αυτό που πουλάνε είναι το ακριβό "lifestyle". Το ουίσκι, λέει, έχει φτάσει να αποτελεί ένδειξη του "ποιος είσαι" και του "πού έχεις φτάσει".

... πρώτα πρώτα θέλω να σε ευχαριστήσω για το περσινό σου δώρο που ήταν μια ωραιότατη ρυτίδα στο μεσόφρυδο και έχω να σου πω ότι αν φέτος επιχειρήσεις να μπεις απ' την καμινάδα μου θ' ανάψω τζάκι και θα σε κλάψουν οι τάρανδοι.

Kατά τα άλλα, όπως τα ξέρεις. Eτοιμαζόμαστε για γιορτές καπάκι Xριστούγεννα-Πρωτοχρονιά και θα περάσουμε κα-τα-πλη-κτι-κά όπως κάθε χρόνο. Tις ημέρες των παραμονών θα επωφεληθούμε από το συνεχές ωράριο των καταστημάτων για να ξεχυθούμε σύσσωμοι στα μαγαζιά και να ψωνίσουμε ό,τι να' ναι και μετά θα κουβαλάμε τα ό,τι να' ναι μας φορτωμένοι με τις σακουλάρες πάνω κάτω στη Σκουφά, ψάχνοντας δύο ώρες για ταξί. Όταν βρούμε ταξί θα σιχτιρίσουμε την ώρα και τη στιγμή που το βρήκαμε και μπλέξαμε στην κίνηση και γύρω γύρω όλοι θα κορνάρουν και θα βρίζει ο ένας τον άλλο ένεκα της ημέρας. Tο βράδυ της παραμονής των Xριστουγέννων, θα βγούμε έξω για να τιμήσουμε τη γέννηση του Θεανθρώπου και θα στριμωχτούμε κι εμείς στη φάτνη με τα ζώα, δηλαδή στο Rex, στην Aθηνών Aρένα, στο Bοτανικό και σε άλλα μέρη. Kαι θα φοράμε όοολες το «μικρό μαύρο φόρεμα». Kαι όοοολοι οι άντρες θα καπνίζουν μια τεράστια γιορτινή πουράκλα που θα βρωμάει και θα ζέχνει. Ύστερα, αφού χορέψουμε τσιφτετέλι και πιούμε ό,τι σκατο-ποτό κυκλοφορεί σε μολότοφ στην αγορά, θα γυρίσουμε στο σπίτι για να ξεράσουμε και να περιμένουμε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Tην παραμονή της Πρωτοχρονιάς θα ξαναξεχυθούμε στα μαγαζιά να ξαναψωνίσουμε τα ό,τι να 'ναι που περίσσεψαν απ' τα Xριστούγεννα και θα επιστρέψουμε στα σπίτια μας πτώματα για να ετοιμαστούμε άρον άρον για το ρεβεγιόν. Tο πιο ευχάριστο απ' όλα είναι ότι επιτέλους θα συναντηθούμε όοοοολοι μαζί γιατί θα εγκλωβιστούμε στο Σύνταγμα και στην Kηφισίας πρωτοχρονιάτικα και θα καπνίζουμε μέσα στα αυτοκίνητα με αναμμένο το κλιματιστικό και όλα θα είναι ένα σίχαμα. Θα είμαστε και εκνευρισμένοι από πριν που φάγαμε στο σπίτι της μαμάς όπου περάσαμε φριχτά μια και συγκεντρώθηκε όλη η οικογένεια για να τσακωθεί, όπως κάθε χρόνο. Eπίσης όπως κάθε χρόνο, το φαγητό θα είναι χάλια, γιατί το κρέας της γαλοπούλας είναι απαίσιο και σκληρό και άμα κρυώσει γίνεται σαν βατραχοπέδιλο. Παρ' όλα αυτά, θα καταβροχθίσουμε τον άμπακο με έμφαση στη γέμιση και στη βασιλόπιτα και θα σκάσουμε και μετά θα νυστάζουμε και θα θέλουμε να χωρίσουμε τους γκόμενούς μας, γιατί φυσικά αυτοί φταίνε που τραβιόμαστε στη μέση της νύχτας σαν τους ηλίθιους, και στο μεταξύ όλα τα μαγαζιά θα είναι γεμάτα από κόσμο που καλωσορίζει το νέο χρόνο με ξέφρενο ενθουσιασμό, πράγμα το οποίο δεν μπόρεσα ποτέ να καταλάβω. Aυτό το στίχο «πάει ο παλιός ο χρόνος ας γιορτάσουμε παιδιά» πρέπει να τον έχει γράψει ο Φόρεστ Γκαμπ γιατί μόνο αν είσαι ο Φόρεστ Γκαμπ γιορτάζεις που λιγοστεύει κατά ένα χρόνο η ζωή σου και θα σε φάει το μαύρο χώμα μια ώρα αρχύτερα. Aυτά.

Όσο για το πρωτοχρονιάτικο ρεβεγιόν μας θα το περάσουμε κι αυτό φα-ντα-στι-κά ξαναζουλιγμένοι στα μπουζούκια ή στα κουλά κυριλέ κλαμπ με τους πορτιέρηδες Mίστερ Γαμάω και τις πορτιέρησες Mις Tσιμπούκι, όπου θα πιούμε πετρέλαιο και θα πάρουμε και μερικά ναρκωτικά για το καλό. Tην άλλη μέρα θα είμαστε κουρέλια και θα νομίζουμε ότι έχουμε τυφλωθεί, ωστόσο αργά το μεσημέρι θα σύρουμε τα κόκαλά μας μέχρι το πατρικό για να ξαναφάμε με την οικογένεια ό,τι έμεινε απ' το προηγούμενο βράδυ που η μαμά είχε μαγειρέψει για ένα λόχο. Mετά θα κάνουμε φύλο και φτερό τη χτεσινή βασιλόπιτα για να βρούμε το φλουρί που δεν θα βρεθεί ποτέ γιατί θα το έχει καταπιεί ο παππούς με το πρωινό του ρόφημα. Tο απόγευμα θα χτυπήσουμε και μια κατάθλιψη που δεν είμαστε πια παιδιά και τι μαγικά που ήταν τα Xριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά κάποτε. Kαι μετά οι γιορτές δεν θα λένε να τελειώσουν γιατί θα έχουμε και τα Φώτα και του Aϊ Γιαννιού και αϊ σιχτίρι αγαπητέ Άγιε Bασίλη, σ' αγαπάω, σ' εκτιμάω, αλλά κοίτα μην τολμήσεις και πλησιάσεις σπίτι μου. Φέτος θέλω μόνο Kαλικάντζαρους. Tουλάχιστον εκείνοι αντιμετωπίζουν την τραγωδία των γιορτών «α-να-τρε-πτι-κά», όπως θα έλεγαν και οι άνθρωποι που εργάζονται στην τηλεόραση. Kαι τώρα κλείνω γιατί πρέπει να γράψω και σ' άλλο κουλό άγιο. 

Σε κάνα μήνα έχουμε Bαλεντίνο.

Au claire de lune...

(14 μηνύματα που θα μπορούσε να ανεβάσει στο twitter της η ηττημένη εάν δεν έλεγχε  τα νεύρα της)

I.      Πατέρα  κράτα γερά .Πάλι με χρόνους με καιρούς , πάλι δικά μας θα ναι .

II.      Το μεγαλύτερο προσόν μου φίλες και φίλοι είναι η ειλικρίνεια . Βγάζω σπίθες από τα μάτια μην με βλέπεις που γελάω

III.      Αχ όλη η Ελλάδα να ψήφιζε  σαν τα Χανιά ,θα γλένταγα  με μια μπαλοθιά.

IV.      Μπαμπά εσύ μου ευχήθηκες φέτος  πρώτος Καλή χρονιά ; Να ξέρω ποιος φταίει

V.      Πολιτική Άνοιξη εεε ;;Δριμύ και σύντομο χειμώνα σου εύχομαι

VI.      Μην γελάς Πρετεντέρη σε βλέπω !

VII.      Άγνωστη ξανθιά κυριά με το μπλε μπερέ και την γαλάζια σκιά στο μάτι , σε ευχαριστώ. Δεν θα σε προδώσω. Κάθε φορά που θα τον κοιτώ , θα τρομάζει για το κακό που μου έκανε .

VIII.      Μην ξεχνάς άγνωστε ψηφοφόρε μου ότι  τώρα αρχίζει ο υπόγειος αγώνας μου .Μείνε μαζί μου

IX.      Αχ που να σου καούν όλα τα κουστούμια ,οι κάλτσες και οι γραβάτες Δημήτρη μου για το κακό που μου έκανες.

X.      Ντόρα καλεί Κώστα :Εκεί στην πολυθρόνα της Ραφήνας να σου κάτσει το πιτόγυρο στο λαιμό

XI.      Είμαι πάρα πολύ καλά άγνωστε φίλε , υποστηρικτή και συνοδοιπόρε .Μην ανησυχείς .Κάνω τα πρωινά την   γιόγκα μου  με μουσική Σπανουδάκη και  τα απογεύματα παίζω βελάκια με το κεφάλι του

XII.      Παναγιώτη άμα έρθω κατά πάνω θα τα πούμε ένα χεράκι.Σου θυμίζω ότι είμαι ψηλή και δεμένη

XIII.      Αύριο βράδυ στο twitter μου Chat μαζί μου με θέμα «Πες ότι θες και εκτονώσου»

XIV.      Twitter ;Δεν κελαηδάω . Ουρλιάζω σαν τα πληγωμένα ζώα της ζούγκλας .Αλλά είμαι εδώ και θα επιστρέψω

Vam 33

Tο ομολογουμένως κακότροπο βλαστάρι σας δεν λέει να κάτσει στην καρέκλα του και να φάει το φαγητό του. Τσιρίζει, ρίχνει κάτω το γεμάτο πιάτο του και χτυπάει τα χέρια του δυνατά στο τραπέζι. Ξαφνικά μια κυρία με αγριεμένο ύφος εισβάλλει στο δωμάτιο συνοδεία ενός τηλεοπτικού συνεργείου. Τα φώτα στρέφονται επάνω σας (στους γονείς του φωνασκούντος τέκνου) και η κυρία, έξαλλη, σας απευθύνεται: «Δεν ακολουθήσατε κατά γράμμα τις οδηγίες μου! Γιατί;». 

Κάπως έτσι θα είναι η ζωή κάποιων ελληνικών οικογενειών στο δεύτερο μισό της σεζόν χάρη στο νέο ριάλιτι που θα μεταφέρει ο Σκάι στην ελληνική πραγματικότητα από τον Μάρτιο. (Η εταιρεία παραγωγής Cinegram έχει επιδοθεί ήδη στη διαδικασία ανεύρεσης νταντάδων. Επειδή όμως δύσκολα βρίσκεις νταντά με την κλασική έννοια στην ελληνική επικράτεια, από δοκιμαστικά περνούν παιδαγωγοί, νηπιαγωγοί και παιδοψυχολόγοι.) Οι οικογένειες που θα επιλεγούν προς... συμμόρφωση θα έχουν ένα ή περισσότερα παιδιά 3 ως 12 ετών και μόνιμος τόπος διαμονής τους θα είναι η Αττική. Ερχεται η «Νταντά»!
Πρόκειται για τη βρετανική- αρχικά- εκπομπή με τίτλο «Νanny 911» που προβάλλεται εδώ και μήνες από το κανάλι του Φαλήρου και η οποία βασίζεται σε real life καταστάσεις, δηλαδή στην αμακιγιάριστη πραγματικότητα που ζούμε καθημερινά. Τέτοιου είδους εκπομπές έχουν κατακλύσει την παγκόσμια τηλεοπτική αγορά αφού κοστίζουν λίγο και αποφέρουν πολλά, κυρίως σε τηλεθέαση και κατ΄ επέκταση σε διαφημιστικά έσοδα. Ο κύριος λόγος που προτιμώνται αυτές οι εκπομπές είναι το χαμηλό κόστος. Ποιος θα νοιαστεί για τον κακό φωτισμό την ώρα των καβγάδων; Ποιος θα έγραφε καλύτερο σενάριο από αυτό που γράφουν καθημερινά η ζωή και τα νεύρα των πρωταγωνιστών; Οι οποίοι να σημειωθεί ότι δεν πληρώνονται για την παρουσία τους στην εκπομπή αλλά αντίθετα νιώθουν αιώνια ευγνωμοσύνη για αυτούς που μπήκαν στη ζωή τους και την ανέτρεψαν, πάντα με την παρουσία κάμερας. 

Η αρχή έγινε, έπεται συνέχεια

Εφιάλτης για τους χρεοκοπημένους βρετανούς εστιάτορες ο Γκόρντον Ράμσεϊ (δεξιά).Την ελληνική εκδοχή του ριάλιτι «Εφιάλτης στην κουζίνα» παρουσιάζει εφέτος στον Αlpha ο Εκτορας Μποτρίνι (αριστερά)

Κάποια κανάλια αντιστάθηκαν σε αυτή τη μόδα, κάποια άλλα ενέδωσαν άνευ δισταγμού. Ετσι, εκτός από το «Κάτι ψήνεται» (καθημερινά τραπεζώματα και αδιάκριτα βλέμματα στην κρεβατοκάμαρα του οικοδεσπότη με έπαθλο 1.500 ευρώ), στον Αlpha προβάλλονται το «Εφιάλτης στην κουζίνα» με τονΕκτορα Μποτρίνι(«συμμάζεμα» εστιατορίων που βρίσκονται στο χείλος της οικονομικής καταστροφής) και το «Για λογαριασμό σας» με τονΝίκο Σαμοΐλη(εξορθολογισμός στα οικονομικά κάποιων νοικοκυριών που έχουν χάσει τον έλεγχο). Επίσης στο ίδιο κανάλι βλέπουμε τηΣίσσυ Χρηστίδουμε το «Αγρότης, μόνος, ψάχνει». Ενα αρκούντως συμπαθητικό ριάλιτι με λεπτομερή καταγραφή του προξενιού που επιτεύχθηκε μέσα από ένα γράμμα και μία φωτογραφία. Σαν τον παλιό καλό καιρό... Η παρουσία της τηλεοπτικής κάμερας σε προσωπικές στιγμές του αγρότη με τις κοπέλες από την πόλη ή στην καθημερινή τριβή τους με τις αγροτικές δουλειές αλλά και τα ζωντανά της κάθε φάρμας δεν άφησε αδιάφορο τον τηλεθεατή. Γι΄ αυτό και ο Αlpha έχει ήδη κινήσει τις διαδικασίες για την πραγματοποίηση ενός ακόμη «Αγρότη» αμέσως μετά τις γιορτές. Αυτή τη φορά, εκτός από τους αγρότες, θα μεταβληθεί και το τοπίο, αφού τα γυρίσματα θα λάβουν χώρα τους επόμενους μήνες, με δυσμενέστερες καιρικές συνθήκες από αυτές που βλέπουμε, τα γυρίσματα των οποίων έγιναν το περασμένο καλοκαίρι. Δυσκολότερες δοκιμασίες για τις κυρίες... 

Ο Μποτρίνι των... ξενοδοχείων
Το «Ηοtel Ιnspector» θα διαβεί τα όρια της Κάντζας στις αρχές του 2010. Σε μια χώρα που θέλει να καυχιέται ότι ο τουρισμός είναι η «βαριά» βιομηχανία, δεν δικαιολογούνται σε καμία περίπτωση ξενοδοχεία όπου φωλιάζει η βρωμιά ή υπάρχει κακή εξυπηρέτηση. Ετσι μια σούπερ «ξενοδοχοϋπάλληλος» θα επισημαίνει τα κακώς κείμενα της επιχείρησης και θα τη βοηθάει να αποφύγει το λουκέτο. Ακατάστατες καμαριέρες, ξεχασιάρηδες μπάτλερ, αδιάκριτοι ρεσεψιονίστ και εκνευρισμένοι γκρουμ δεν έχουν θέση εδώ. Ή μάλλον βρήκαν την ιδανική δουλειά... Στη θέση του παρουσιαστή αναζητείται μάνατζερ επιτυχημένου ξενοδοχείου ή ακόμη και κριτικός ξενοδοχείων, όνομα που αναμένεται να ανακοινωθεί μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες. 

Θα μας αλλάξουν και τα σπίτια! 

Ουσιαστικά δεν πρόκειται για κάποια πρωτότυπη εκπομπή αλλά για κόνσεπτ που έχουμε ξαναδεί στην ελληνική τηλεόραση (Σπύρος Σούλης,Νότης Χριστοδούλου Ετσι, στο δεύτερο μισό της εφετινής σεζόν, στο «Ηome makeover» του Αlpha θα δούμε και σπίτια να μεταμορφώνονται. Μπορεί η νέα εκπομπή να μην τα γκρεμίζει και να τα ξαναχτίζει όπως η αμερικανική εκδοχή της, θα μεταμορφώνει όμως αρκετούς από τους χώρους του σπιτιού που θα έχει κάθε φορά επιλεγεί. Καλό γούστο και γνώσεις διακόσμησης είναι τα βασικά προσόντα του παρουσιαστή που αυτές τις ημέρες αναζητείται. 

Καλωσορίζουμε λοιπόν τις κάμερες και τα τηλεοπτικά συνεργεία στην κρεβατοκάμαρα, στην κουζίνα και σε άλλους χώρους του σπιτιού περιμένοντας να δούμε ποιου τηλεθεατή η ζωή ή τα καμώματα θα σημειώσουν μεγαλύτερη τηλεθέαση...  

Ενα ριάλιτι, δύο αιτήσεις
Το δίλημμα που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι οικογένειες που θα υποβάλουν υποψηφιότητα για την ελληνοποιημένη εκδοχή του ριάλιτι «Σούπερ Νταντά» είναι σε ποιο κανάλι να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους: στον Αlpha, ο οποίος αρχίζει τα γυρίσματα μέσα στον Δεκέμβριο με την εταιρεία παραγωγής Constantin Εntertainment, ή στον Σκάι, ο οποίος ετοιμάζεται και αυτός σε συνεργασία με τη Cinegram; Ποιο κανάλι έχει όμως τα δικαιώματα για την παραγωγή της εκπομπής; Γιατί και οι δύο δέχονται αιτήσεις συμμετοχής από οικογένειες σε απόγνωση! 

ΤΗΣ ΔΩΡΑΣ ΠΑΥΛΙΔΟΥ 

Εχουμε μπροστά μας δύο προέδρους κατά βάθος φοβισμένους.

Ούτε ο Κόκκαλης ούτε ο Πατέρας έχουν εμπιστοσύνη στην ομάδα τους. Τα βλέπουν τα χάλια τους κάθε Σάββατο και Κυριακή και ο μεν και ο δε. Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός, στο ρόλο του κουτσού και του μονόφθαλμου, μονομαχούν στο πρωτάθλημα της πλάκας για το ποιος θα τερματίσει πρώτος στο τέλος, όχι τόσο για τη δόξα όσο για το χρήμα που θα φέρει η απευθείας συμμετοχή στους ομίλους του Champions League του χρόνου. Ξέρουν ότι ο 2ος της βαθμολογίας που θα παίξει προκριματικά, θα έχει ελπίδες όσες κι ο Παναθηναϊκός απέναντι στην (ανυπόληπτη) Ατλέτικο Μαδρίτης φέτος. Και φυσικά καταλαβαίνουν πως η Δευτέρα θα είναι μια πολύ δύσκολη μέρα για την ομάδα που θα χάσει στο ντέρμπι.

Τον φόβο τον γεννάει η ανασφάλεια. Και φυσικά, ψάχνουν ο καθένας από τη μεριά του τρόπους να ντοπάρουν τους παίκτες τους και να τους βοηθήσουν να νικήσουν το Σάββατο, αναζητώντας ταυτόχρονα και τα άλλοθι που είναι απαραίτητα για την περίπτωση που ο κάποιος θα χάσει. Το ένα θα είναι η καραμελίτσα της διαιτησίας, αν ο ρέφερι κάνει το παραμικρό λάθος. Το άλλο, οι παίκτες που δεν τα έδωσαν όλα για τον Ολυμπιακό ή η ατμόσφαιρα «νέας Ριζούπολης» που ετοιμάζουν(;) οι Ολυμπιακοί στο Καραϊσκάκη.

Κι έτσι ξεκίνησαν τα όργανα από την Κυριακή το απόγευμα. Τότε που πήγε ο Κόκκαλης στου Ρέντη κι άρχισε να βρίζει τους παίκτες του μετά το 2-2 με τον ΠΑΣ και τους έλεγε... «ρίξτε τους και καμιά κλοτσιά» για να τους φτιάξει, καθώς ξέρει πόσο από κάτω θα βρεθεί η ομάδα αν χάσει στο Καραϊσκάκη. Και που αμέσως μετά ο Παναθηναϊκός αποφάσισε να τα κάνει μπάχαλο χωρίς να δείξει την παραμικρή σοβαρότητα με επιστολή στη Λίγκα, όπου βαφτίζει... δηλώσεις αυτά που είπε στους παίκτες του ο Κόκκαλης, και πάνω σ' αυτές τις (ανύπαρκτες) δηλώσεις που από πουθενά δεν αποδεικνύονται, προσπαθεί να στήσει σκηνικό τρόμου, νομίζοντας ότι μ' αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλίσει δίχτυ προστασίας όταν θα πάει την Κυριακή στο Φάληρο.

Τρίχες! Και από τη μια πλευρά και από την άλλη... Οσο αποδείχτηκε πριν από μερικά χρόνια ότι ο Τζίγκερ είχε φωνάξει στη γιορτή μιας πρωτοχρονιάτικης πίτας «γ... τον π... τον Ολυμπιακό», άλλο τόσο θα αποδειχτεί και τώρα ότι ο Κόκκαλης είπε στους δικούς του... «σκοτώστε τους»!

Ηουσία είναι, όμως, ότι κανένας από τους δύο δεν καταλαβαίνει ότι είναι ακόμη σήμερα Τετάρτη, ότι μέχρι την Κυριακή που θα γίνει το ματς έχουμε ακόμη μπροστά μας τέσσερις μέρες καιρό, ότι μέσα σ' αυτές τις μέρες μπορεί να αρχίσουν να πλακώνονται τα βλαμμένα τής κάθε πλευράς ή να σπάνε γραφεία αντίπαλων συνδέσμων, και τελικά να γίνει πάλι της Ριζούπολης με όλες τις συνέπειες και παρά την παρουσία τριών εισαγγελέων.

Βέβαια, θα πείτε ότι στην τελική ελάχιστα τους νοιάζει. Οχι μόνο επειδή με κανονική μπάλα δεν μπορούν να δείξουν πόσο μεγάλες ομάδες είναι, μα και επειδή δεν έχουν άλλο τρόπο να προκαλέσουν το ενδιαφέρον του κόσμου...

Του Νίκου Ασημακόπουλου

Η παρουσία καλλιτεχνών που είναι ηλικιακά γύρω στα 70 και κινούνται στον χώρο της μουσικής στα καθημερινά μας δρώμενα, πραγματικά είναι παραπάνω από εντυπωσιακή.

Πιστεύω ότι η όλη κατάσταση θυμίζει τις εποχές που κυριαρχούσε αυτό που σήμερα αποκαλούμε κλασική μουσική κι έχει να κάνει με το γεγονός ότι δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά και πολλά πράγματα στη μουσική που ακούμε εδώ και σχεδόν 70 χρόνια.

Περνάμε λοιπόν τη φάση όπου αρκετά από τα ακούσματα που παρουσιάστηκαν από τις αρχές της δεκαετίας του '30 εντάσσονται σταδιακά στον χώρο της κλασικής μουσικής, χωρίς απαραίτητα να ταιριάζουν ηχητικά απολύτως με αυτό που πιστεύουν αρκετοί, τουλάχιστον στην Ελλάδα, ότι προσδιορίζει τον χώρο.

Ο Paul Simon έχει πίσω του 52 χρόνια και όμως παραμένει δημιουργικός, όπως σε ανάλογη ηλικία έγραφαν μουσική αρκετοί μεγάλοι συνθέτες στους προηγούμενους αιώνες.

Ξεκίνησε το 1957, σε ηλικία μόλις 16 ετών, ως μέλος του ντουέτου Tom & Jerry, αλλά ουσιαστικά στα μέσα της δεκαετίας του '60, με τη συνεργασία του με τον Art Garfunkel στο ντουέτο Simon and Garfunkel, μας έκαναν γνωστό τον αρμονικό ήχο που μας χάρισε η συνεργασία τους μέχρι το τέλος της το 1970, που διαλύθηκαν, παρότι περιστασιακά συνεργάστηκαν, κυρίως σε συναυλίες, τα επόμενα χρόνια.

Με τον Garfunkel τραγούδησαν για πρώτη φορά μαζί σε ηλικία 13 ετών σε μία σχολική παράσταση του θεατρικού έργου Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων. Λίγους μήνες αργότερα θα φτιάξουν και το πρώτο τους a capella συγκρότημα με τις αδελφές Ida και Angel Pelligrini.

Ο ήχος που παρουσίασαν ως ντουέτο με τα ονόματά τους, ήταν βασισμένος στη φολκ μουσική που είχαν ηχογραφήσει παλαιότερα καλλιτέχνες όπως οι Pete Seeger, Weavers, Peter, Paul and Mary, ο Bob Dylan,αλλά και καλλιτέχνες από τον χώρο του ροκ, όπως οι Everly Brothers, στα φωνητικά των οποίων στηρίχτηκε και ο δικός τους ήχος. Οσο για την κιθάρα που διάλεξε σαν όργανο ο Simon, αυτό οφείλεται στην επιρροή που δέχτηκε από τον Elvis Presley που κυριαρχούσε στη δεκαετία του '50, όταν ο Paul μάζευε εμπειρίες από τους μουσικούς που άκουγε και παρακολουθούσε στην τηλεόραση, όπως οι περισσότεροι από τους νέους της εποχής.

Αλλες σημαντικές επιρροές του, όπως έχει δηλώσει ο ίδιος, ήταν το μαύρο ντουέτο Robert and Johnny, ο Chuck Berry, με το Maybellene να είναι το αγαπημένο του τραγούδι και στη μελωδία του να βασίζονται στη συνέχεια αρκετές από τις μετέπειτα, προσωπικές κυρίως, επιτυχίες του, ενώ το Earth Angel των Penguins ήταν το τραγούδι που του άνοιξε τον μαγευτικό κόσμο των συγκροτημάτων από τον χώρο της μουσικής Doo-Wop. Αργότερα θα αντλήσει ιδέες και από την μουσική του Antonio Carlos Jobim.

Στη δεκαετία του '60, οι δύο φίλοι, μαζί με τους Beatles και Bob Dylan, δημιούργησαν ένα νέο μουσικό κύμα με πιο ενεργό συμμετοχή των συνθετών στην καθημερινή ζωή της εποχής, που περιέγραφαν μέσα από τα τραγούδια τους προσωπικές εμπειρίες, και ήταν αυτοί που θα οδηγήσουν τα ακούσματα και τις προτιμήσεις του κόσμου, όχι μόνον εκείνης της συγκεκριμένης δεκαετίας, αλλά και μέχρι τη σημερινή εποχή.

Το παράξενο είναι ότι όταν οι Simon & Garfunkel ηχογράφησαν το άλμπουμ Wednesday Morning 3 Α.Μ., το 1964, τίποτα δεν προδίκαζε την επιτυχία που θα ακολουθούσε, και ο Paul Simon εγκατέλειψε την Αμερική και δοκίμασε να πετύχει στη Βρετανία, όπου εκείνη την περίοδο η μουσική επανάσταση των Βρετανών καλλιτεχνών ήταν στο αποκορύφωμά της και πόλος έλξης για όλους τους μουσικούς.

Το 1965 όμως η Αμερική ανοίγει τον δρόμο για τα κιθαριστικά συγκροτήματα του ροκ, όπως οι Byrds, που σημειώνουν επιτυχία με τραγούδια όπως το Turn! Turn! Turn!. Την ίδια εποχή οι Beatles κυκλοφορούν το We Can Work It Out με ανάλογο ήχο και έτσι ο δρόμος για το Sounds Of Silence των Simon and Garfunkel είναι ανοιχτός και ο Simon επιστρέφει εσπευμένα από τη Βρετανία για την προώθηση του δίσκου τους.

Στις αρχές της δεκαετίας του '70, η φόρα που είχε το ντουέτο με το άλμπουμ Bridge Over Troubled Water, στο οποίο υπάρχει και η μεγάλη ομώνυμη επιτυχία, βοηθάει τον Simon να αρχίσει την πετυχημένη προσωπική του καριέρα με το άλμπουμ του Paul Simon, στο οποίο υπάρχουν χαρακτηριστικά τραγούδια της προσωπικής του καριέρας, όπως τα Mother And Child Reunion, Me And Julio Down By The Schoolyard και το Duncan.

Εναν χρόνο αργότερα, το 1973, θα κυκλοφορήσει ένα ακόμα σημαντικό άλμπουμ, με τίτλο There Goes Rhymin' Simon, στο οποίο υπάρχουν εξίσου σημαντικά τραγούδια, όπως τα Love Me Like Α Rock,Take Me Το The Mardi Grass, American Tune και Tenderness.

Το 1975 κυκλοφορεί το Still Crazy After All These Years, στο οποίο, εκτός από το ομώνυμο τραγούδι, υπάρχει και το 50 Ways Το Leave Your Lover.

Η δεκαετία του '80 τον βρίσκει αρκετά ανανεωμένο και στο άλμπουμ Hearts And Bones του 1983, συνεργάζεται με ονόματα όπως ο Nile Rodgers των Chic από τον χώρο της χορευτικής μουσικής και ο μινιμαλιστής Philip Glass.

Η πραγματική τομή στη μουσική του θα γίνει όμως το 1986 με το άλμπουμ Graceland στο οποίο θα παρουσιάσει τη συνεργασία του με μία ομάδα σημαντικών μουσικών από την Νότια Αφρική, δημιουργώντας μία νέα κατάσταση στη διεθνή δισκογραφία, η οποία θα οδηγήσει σε αρκετές ανάλογες συνεργασίες από άλλους ροκ καλλιτέχνες της εποχής. Παράλληλα θα πετύχει το να είναι ένας από τους ελάχιστους συνθέτες-ερμηνευτές που θα καταφέρουν να ξεπεράσουν ακόμα και τον ίδιο τον εαυτό τους και ύστερα από 30 χρόνια καλλιτεχνικής πορείας θα ανοίξουν νέους ορίζοντες στη μουσική καινοτομώντας με τη δημιουργία νέων ακουσμάτων και οδηγώντας στην εξάπλωση της λεγόμενης World μουσικής.

Το 1969 είχε κάνει την πρώτη του προσπάθεια σ' αυτόν τον χώρο, με τους αγγλικούς στίχους που έγραψε στην περουβιανή μελωδία El Condor Pasa, δύο χρόνια αργότερα θα ηχογραφήσει στην Τζαμάϊκα το Mother And Child Reunion στον ρυθμό της ρέγκε, αρκετά χρόνια πριν αυτό το είδος της μουσικής γίνει δημοφιλές στις Ην. Πολιτείες.

Στον Simon αρέσει ιδιαίτερα να γράφει τραγούδια για πραγματικές ιστορίες, όπως το Still Crazy After All These Years που αρχίζει με τη φράση ...συνάντησα μια παλιά μου αγάπη στο δρόμο χθες το βράδυ και με αυτό το πραγματικό περιστατικό να δημιουργήσει ένα τραγούδι. Οσο για τη μελωδία, θεωρεί σημαντικότερη στιγμή στην πορεία του τη δημιουργία του Bridge Over Troubled Water, που ήδη έχει πάρει θέση ως ένα από τα σημαντικότερα τραγούδια του περασμένου αιώνα.

Από τους άλλους συνθέτες ξεχωρίζει τους Paul McCartney και Stevie Wonder, οι οποίοι, σύμφωνα με τον Simon, έγραψαν μελωδίες που συγκρίνονται με αυτές των μεγάλων συνθετών από το παρελθόν, όπως οι Cole Porter και Irving Berlin.

Η ζωή του Paul Simon είναι μία ατέλειωτη διαδρομή στη μουσική, που αρχίζει από το Doo-Wop του '50, περνάει από τη βρετανική έκρηξη της δεκαετίας του '60, το αποκορύφωμα της οποίας έζησε από κοντά στο Λονδίνο, δημιουργεί μαζί με Byrds και Dylan την έκρηξη της φολκ στην ίδια δεκαετία, φέρνει τους ήχους της Αφρικής κοντά στον δυτικό κόσμο με το Graceland του 1986, ενώ κάτι ανάλογο θα κάνει για τη βραζιλιάνικη μουσική το 1990 με το άλμπουμ Rhythm Of The Saints. Ισως σύντομα αυτός ο αιώνιος νεανίας επιστρέψει με κάτι καινούριο.

Από τον Γιάννη Πετρίδη

Ανάμεσα στον (ροκ σταρ) Μπαράκ Ομπάμα και τον (άντρακλα- υπεραθλητή- υπερπράκτορα) Βλαντιμίρ Πούτιν, η χλωμή φιγούρα του Φλαμανδού Χέρμαν βαν Ρομπουί, του πρώτου στην Ιστορία Ευρωπαίου Προέδρου, μοιάζει όχι απλώς αταίριαστη, αλλά σχεδόν ειρωνική σε σύγκριση.

Το διάστημα αυτό δεν γράφτηκε το μεγάλο ελληνικό μυθιστόρημα γιατί η συγκεκριμένη εποχή είναι τόσο κατακερματισμένη, μεταιχμιακή και απομαγευτική, όπως αποδεικνύει το γεγονός ότι τα ερεθίσματα που προσφέρει είναι a priori διυλισμένα και έρχονται στο φως, έχοντας ήδη απεκδυθεί το μύθο τους. 

- Αλέξης Σταμάτης

Σίγουρα θα συναντήσουμε αυτό τον τίτλο σε κάποιο από τα αφιερώματα βιβλιοφιλικών και άλλων εντύπων. Η μανία με τις λίστες, άλλωστε, δεν έχει κοπάσει ακόμα. Πόσο μάλλον τώρα, που φτάνουμε και στο τέλος της πρώτης δεκαετίας της τρίτης χιλιετίας μετά Χριστόν. Ωστόσο, ρωτώντας αρκετούς ανθρώπους ποιο μπορεί να είναι το ελληνικό βιβλίο της δεκαετίας, ή καλύτερα σε ποιο βιβλίο πρέπει να αναφερθεί η γενιά των '00s, του ευρώ και της τεχνολογίας ως το εκείνο που την εκφράζει περισσότερο, συνάντησα έναν πανικό. Για να γίνουμε πιο σαφείς, εξηγούμε πως βιβλίο μιας εποχής δεν είναι αναγκαστικά αυτό που πλασαρίστηκε στην πρώτη θέση των ευπώλητων ούτε αυτό που περιγράφει (καλά ή κακά) την εποχή μας. Αν θέλουμε να δώσουμε έναν κάποιο ορισμό, είναι αυτό που δημιούργησε ένα νέο λογοτεχνικό ρεύμα, μιαν άλλη γλώσσα και που αντιπροσωπεύει μια γενιά ως ανάγνωσμα και ως αντίληψη. Παραδείγματα στο εξωτερικό υπάρχουν: Το Στον Δρόμο του Κέρουακ για τους μπίτνικ και τοTrainspotting του Welsh για την ναρκοθύελλα των '90s κ.ά. Όσον αφορά την εσωτερική παραγωγή, εύκολα μπορούμε να σταθούμε στο Διπλό Βιβλίο του Χατζή, στο Τρίτο Στεφάνι του Ταχτσή, στα Διόδια και τα Τζιτζίκιατου Ραπτόπουλου, στο Σοφό Παιδί του Χωμενίδη, στο Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης της Τριανταφύλλου. Άραγε, γι' αυτούς που πλησιάζουν τώρα στα πρώτα -άντα υπάρχει ένα ανάλογο ελληνικό παράδειγμα;

«Θα το καταλάβουμε τα επόμενα χρόνια»

Απευθυνθήκαμε σε ανθρώπους που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο εμπλέκονται με το βιβλίο, ώστε να μπορέσουμε να βρούμε γιατί δεν μας έρχεται κατευθείαν στο μυαλό ένας τίτλος όταν ψάχνουμε το ελληνικό μυθιστόρημα (κυρίως) της δεκαετίας. Όπως αναφέραμε και πιο πριν, ταΤζιτζίκια και τα Διόδια του Βαγγέλη Ραπτόπουλου είναι από τα βιβλία που χαρακτήρισαν τη δεκαετία του '80. Ο ίδιος ο συγγραφέας αντέδρασε αρνητικά στην ερώτηση, υποστηρίζοντας πως «μόνο δημοσιογραφικές αποτιμήσεις μπορούν να γίνουν πάνω στη δεκαετία και όχι λογοτεχνικές. Αυτά που εκφράζουν τη δεκαετία του '50 και τη δεκαετία του '60 δεν είναι σίγουρα αυτά που έγιναν μεγάλες επιτυχίες και τα ήξεραν όλοι εκείνοι την περίοδο. Ακόμα καλύτερα, τον Κάφκα δεν τον ήξερε κανείς όταν έγραφε ή το Τρίτο Στεφάνι του Ταχτσή έκανε μια δεκαετία για να διαβαστεί. Για παράδειγμα, υπάρχουν δύο νέα βιβλία η Ανάκριση του Ηλία Μαγκλίνη (Κέδρος) και το η Δεξιά τσέπη του ράσου του Γιάννη Μακριδάκη (Εστία) που κατά τη γνώμη μου αποτυπώνουν πάρα πολύ καλά την εποχή μας. Το πρώτο περιγράφοντας τη σύγκρουση της γενιάς του Πολυτεχνείου με την ψηφιακή γενιά και το δεύτερο αποκαλύπτοντας τη μοναχικότητα του σύγχρονου ανθρώπου. Άρα, το θέμα δεν είναι αν υπάρχει ένα βιβλίο που εκφράζει την εποχή μας, αλλά και τι εννοούμε όταν μιλάμε γι' αυτήν την εποχή. Είναι μια εποχή όπου έχει επικρατήσει το αίσθημα του ατομισμού. Υπάρχει ένας κατακερματισμός του τι αρέσει και τι όχι. Κάτι που δεν συμβαίνει μόνο στη λογοτεχνία, αλλά και στις άλλες τέχνες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται μικρές κοινότητες, που η καθεμιά επηρεάζεται από διαφορετικά είδη λογοτεχνίας. Το φανταστικό, το αστυνομικό, το κοινωνικό και άλλα. Ο κατακερματισμός αυτός είναι που δεν μας επιτρέπει να μιλήσουμε για ένα συγκεκριμένο βιβλίο για τη δεκαετία. Δεν είναι ότι δεν έχουν βγει καλά βιβλία αλλά ότι δεν υπάρχει μια ομοιογενής βάση για να τα υποδεχτεί».

Τα «χαρακτηριστικά μιας εποχής» καπελώνουν τους συγγραφείς

Ο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 2001 με τους Τέσσερις Τοίχους (Το Ροδακιό) και είναι ένας συγγραφέας της γενιάς των '00s. Δεν θα διαφωνήσει στο αξίωμα πως δεν υπάρχει ένας συγγραφέας που με το έργο του να έχει συνεπάρει όλους τους άλλους, αφού, όπως υποστηρίζει, «δεν υπήρξε ένα ρεύμα αυτήν τη δεκαετία που να ήταν διακριτό από ρεύματα άλλων δεκαετιών. Δεν υπάρχει μια νέα τάση που να ομαδοποιεί κάπως την παραγωγή. Υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι συγγραφείς, και νέοι και παλαιότεροι, που κάποιοι έχουν κάτι συγγενικό μεταξύ τους και κάποιοι άλλοι είναι μόνοι τους, ακολουθώντας το δικό τους μονοπάτι. Ίσως αυτός είναι ο λόγος που δεν ξεχώρισε ένα βιβλίο, το οποίο να μπορείς να πεις πως σηματοδότησε αυτά τα χρόνια. Αυτό δεν έχει να κάνει με την ποιότητα αλλά με μια ευρύτητα και μια εξάπλωση ως προς τις τάσεις και την αισθητική». Η αλήθεια είναι πως δεν τον ενδιαφέρει και πολύ να είναι συμβατός με την εποχή του. «Είναι το τελευταίο πράγμα που έχω στο μυαλό μου. Όταν μου έρχεται μια ιδέα για μυθιστόρημα, διήγημα, θεατρικό, την ακολουθώ σαν αυτό να είναι που κανονίζει όλα τα υπόλοιπα: το ύφος και τη γλώσσα. Νομίζω πως και οι περισσότεροι συγγραφείς κάπως έτσι λειτουργούν. Τους οδηγεί το ένστικτο του κειμένου παρά μια τακτική συγγραφικής προώθησης του έργου τους. Το να πρέπει να ανήκεις στα χαρακτηριστικά μιας εποχής είναι αρκετά αντικαλλιτεχνικό. Δεν είναι το συνώνυμο της μεγάλης τέχνης. Δεν νομίζω πως ο συγγραφέας πρέπει να γίνεται είδωλο. Ας τον διαβάζουν και ας μην τον κάνουνε μπλουζάκι».

«Δεν ρισκάρουμε»

Ένας άλλος εκπρόσωπος της τελευταίας συγγραφικής φουρνιάς, ο Αλέξης Σταμάτης, εκφράζει διαφορετική άποψη από τις παραπάνω, διακρίνοντας μιαν ύφεση της ελληνικής λογοτεχνίας. «Η ελληνική λογοτεχνία την τελευταία δεκαετία βρίσκεται σε μια φάση αλλαγής, ανοίγεται στον κόσμο και απορροφά, χωνεύει. Το διάστημα αυτό δεν γράφτηκε το μεγάλο ελληνικό μυθιστόρημα γιατί η συγκεκριμένη εποχή είναι τόσο κατακερματισμένη, μεταιχμιακή και απομαγευτική, όπως αποδεικνύει το γεγονός ότι τα ερεθίσματα που προσφέρει είναι a priori διυλισμένα και έρχονται στο φως, έχοντας ήδη απεκδυθεί το μύθο τους. Η εποχή μας παράγει τα ίδια της τα γεγονότα ως αποδομημένες αφηγήσεις, μποϊκοτάροντας ως ένα σημείο τη λογοτεχνική τους απόδοση μέσα από κλασικές, μοντέρνες, ακόμα και μεταμοντέρνες αφηγήσεις. Όταν κατασταλάξει το παραξένισμα που δημιούργησε αυτός ο νέος, πολυεπίπεδος αλλά και θραυσματικός κόσμος, θα υπάρξει και ο χώρος για έναν ενιαίο λόγο που θα αποτυπώσει αυτό το μεταίχμιο. Το δύσκολο είναι να βρεθεί η αφήγηση που θα μιλήσει για την αποδομημένη πραγματικότητα. Δεν αρκεί να είναι «μεταμοντέρνα» και παιγνιώδης. Θα πρέπει να είναι μια αφήγηση που -για να υπερβάλω λίγο- οφείλει να υπερβαίνει σχεδόν τον ίδιο της τον ορισμό. Μια αφήγηση ικανή να διηγηθεί, να αναδημιουργήσει και να σχολιάσει μια πραγματικότητα που βιώνεται σχολιασμένη ήδη, σε real time. Θέλω να πιστεύω ότι μια τέτοια αφήγηση επωάζεται και ότι στο μέλλον θα δούμε Έλληνες συγγραφείς να παίρνουν τα ρίσκα που απαιτούνται για κάτι τέτοιο». Ένα ρίσκο που παίρνει ο Σταμάτης στο καινούργιο του βιβλίο (Σκότωσε ό,τι αγαπάς, εκδ.Καστανιώτης) και ο χρόνος θα δείξει αν θα του βγει. Η Εύη Λαμπροπούλου, συγγραφέας του Χάπι Λου (Κέδρος), που ήταν βασισμένο στην κουλτούρα των '90s, συμφωνεί ότι «αρκετοί Έλληνες συγγραφείς δεν γράφουν για το τώρα. Εμένα αυτό με κεντρίζει, να γράφω γι' αυτά που βιώνω. Αυτό βρίσκω και ενδιαφέρον να διαβάζω. Τελευταία μόνο η Άντζελα Δημητρακάκη μού δίνει την αίσθηση πως ασχολείται με το σήμερα». Άραγε, γιατί γράφουν οι Έλληνες συγγραφείς;

Οι τάσεις της δεκαετίας

Η Όλγα Σελλά δεν έχει εύκολη απάντηση στο ερώτημά μας, αφού «είναι νωρίς για κάτι τέτοιο», αλλά μας μίλησε για τις τάσεις της δεκαετίας. «Η πρώτη είναι μια επιστροφή σε θέματα της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας, στο πλαίσιο μιας ιδεολογικής αναζήτησης, που έχει όμως πολλές αποχρώσεις. Η δεύτερη μεγάλη τάση είναι ότι το πεδίο της λογοτεχνίας άρχισαν να υπηρετούν και πανεπιστημιακοί, που δουλειά τους είναι να διδάσκουν τη λογοτεχνία σε φοιτητές. Με εφόδια μια πολύπλευρη γνώση της ιστορίας της λογοτεχνίας, θα έλεγε κανείς ότι έφεραν πιο εγκεφαλικά βιβλία στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, που έκαναν αίσθηση, συζητήθηκαν, βραβεύτηκαν. Μια τρίτη τάση είναι η "ρεπορταζιακή" πεζογραφία. Αυτή που αφουγκράζεται τους ρυθμούς και τους παλμούς της επικαιρότητας και τη σχέση των ανθρώπων με ό,τι καινούργιο εισβάλλει στη ζωή τους (τεχνολογία, διαδίκτυο, επικοινωνία μέσω αυτών, κ.λπ.). Μια τέταρτη, αλλά διόλου καταφρονητέα τάση, είναι ότι οι μετανάστες, οι νέοι κάτοικοι της χώρας, γίνονται ήρωες και της πεζογραφίας και τροφοδοτούν τη μυθιστορηματική έμπνευση με διάφορους τρόπους».

«Υπάρχουν ελληνικά βιβλία;»

Σε αυτό το ερώτημα εξόκειλε η δημοσιογράφος των «Νέων» (και βιβλιοφάγος) Ρούλα Γεωργακοπούλου. «Ύστερα από μια μίνι έρευνα που έκανα, έμεινα με την εντύπωση πως η νέα γενιά (20-35 ετών) δεν έχει διαβάσει σχεδόν κανένα ελληνικό βιβλίο. Τρόμαξα να τους πείσω ότι μιλάμε για ελληνικό βιβλίο, και δεν κάνω πλάκα. Μου έλεγαν πολλοί για τον Αλχημιστή και για τον Χάρι Πότερ. Μετά, όταν κατάλαβαν ότι μιλάμε μόνο για ελληνικά βιβλία, μου έλεγαν για το Καπλάνι της βιτρίνας, που πιθανότατα το έχουν πάρει από την κουλτουριάρα οικογένειά τους. Οι τριαντάρηδες εξεπλάγησαν που γράφονται ακόμα ελληνικά βιβλία. Μερικοί αναφέρθηκαν στο Αθώοι και φταίχτες της Μάρως Δούκα και σταΧερουβείμ της μοκέτας της Γιαννακάκη, τα οποία, όμως, δεν αποτελούν ρεύμα, αλλά τυχαίες επιλογές. Δεν θέλω να πω ότι δεν διαβάζουν τα παιδιά. Καταλαβαίνω ότι οι παραστατικές τέχνες τούς έχουν κλέψει την καρδιά». «Δεν είναι πρόβλημα της ελληνικής εκδοτικής παραγωγής. Δεν είναι υποχρεωμένη να βγάζει trend βιβλία. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι δεν "παραδίδει" η μια γενιά στην άλλη. Εμένα μου έδωσαν να διαβάσω ταΨάθινα Καπέλα και έτσι ήξερα την προηγούμενη γενιά, ώστε να καταλάβω της δικής μου γενιάς, που ήταν το η Κασσάνδρα και ο λύκος της Μαργαρίτας Καραπάνου» συνεχίζει. Ο Στέφανος Τζίφος, από το βιβλιοπωλείο Πολιτεία, έχει παρατηρήσει πως οι νέοι «ψωνίζουν κάπως ανορθόδοξα. Ασχολούνται με συγγραφείς που ήταν σε κάποια εμπορική ύφεση: Καμύ, Κάφκα, αυτό που χαρακτηρίζουμε εμείς πια κλασικό. Επίσης, είναι τρομερή η άνοδος των πωλήσεων του Ντοστογιέφσκι και γενικότερα των Ρώσων. Για να καταλάβεις, και τα βιβλία του Welsh έχουν μια κατακόρυφη πτώση. Μάλλον κουράστηκαν με τη θεματολογία. Πάντως, αντί να ψάχνουμε το βιβλίο της δεκαετίας, καλό θα ήταν να αναζητήσουμε και το βιβλίο της γενιάς της μεταπολίτευσης. Κάποιοι μπορεί να πιάνουν το θέμα του Πολυτεχνείου και της μετέπειτα εποχής, αλλά μυθιστόρημα που να ασχολείται ολοκληρωτικά με τη γενιά της μεταπολίτευσης δεν υπάρχει. Μάλλον θέλουν να την ξεχάσουν».

Το τέλος του μυθιστορήματος... όπως το ξέραμε

Αυτό ισχυρίζεται ο Άρης Μαραγκόπουλος, συγγραφέας και υπεύθυνος των εκδόσεων Τόπος. «Ας πούμε πως έχουμε εκατό δόκιμους συγγραφείς, που έχουν μια συνεχή παρουσία στα ελληνικά γράμματα. Αν λάβεις υπόψη πως κάθε δύο χρόνια βγάζει ο καθένας ένα βιβλίο, αυτομάτως αυτό δημιουργεί 500-600 μυθιστορήματα, από τα οποία κάποιο πρέπει να αγγίξει το κοινό. Δεν μπορείς να το μετρήσεις με τα ευπώλητα. Της Ευγενίας Φακίνου μπορεί να πουλάει 50.000 αντίτυπα, αλλά δεν παίζει κανέναν ρόλο στην ελληνική πραγματικότητα ώστε να πεις πως έγινε κάτι. Δεν μιλάω για το προσωπικό μου γούστο, μιλάω για το τι βλέπω. Ο Νίκος Θέμελης έκανε 200.000 αντίτυπα, ποιες είναι όμως οι πραγματικές επιπτώσεις που έχει στους υπόλοιπους συγγραφείς αλλά και στην κοινωνία; Όταν λέγαμε για Το Κιβώτιο του Άρη Αλεξάνδρου, ξέραμε ότι είχε επιπτώσεις. Συζητήθηκε, έκανε ανθρώπους να σκεφτούν, να αλλάξουν τη σκέψη τους σε σχέση με το παρελθόν, να ακολουθήσουν μια άλλη κατεύθυνση. Τα σύγχρονα μυθιστορήματα είναι υπερβολικά κολλημένα στο εφήμερο, ακόμα και όταν ασχολούνται με την ιστορία. Όπως ακριβώς αυτά του Θέμελη. Με την έννοια ότι ο λόγος τους είναι περισσότερο δημοσιογραφικός. Περισσότερο σαν να μεταφέρουν το γεγονός σαν είδηση. Αναπαράγουν το πραγματικό, δεν εμβαθύνουν σε αυτό, δεν το πηγαίνουν πιο πέρα. Το μυθιστόρημα, όπως το ξέρουμε μέχρι σήμερα, έχει βρεθεί σε αδιέξοδο. Έχει παλιώσει πια. Χρειαζόμαστε νέες μορφές, νέα ανάγνωση και νέο περιεχόμενο. Το εδώ και το τώρα έχουμε συνηθίσει να μεταδίδεται με δημοσιογραφικό λόγο. Όχι με τέχνη». Πιστεύει πως το «νέο μυθιστόρημα» θα είναι μια σύνθεση τεχνών. Αφού η νέα γενιά συγγραφέων «είναι φωνές που δεν είναι ευχαριστημένες με τον εαυτό τους ούτε με το ίδιο τους το κείμενο. Προσπαθούν να βρούνε διέξοδο. Δεν μπορείς εύκολα να είσαι σήμερα ευχαριστημένος με μια απλή απεικόνιση του πραγματικού. Πρέπει να βρεις καινούργιους τρόπους.

Και το νέο δεν θα έρθει από τις παραδοσιακές πένες που έμαθαν να γράφουν στα φροντιστήρια δημιουργικής γραφής. Θα είναι ένας συνδυασμός με τις άλλες τέχνες και τα πολυμέσα. Θα έρθουν οι τέχνες πολύ κοντά. Είμαι σίγουρος πως το μυθιστόρημα θα έχει εικόνα στο μέλλον. Γι' αυτό, κατά κάποιον τρόπο, αν ήταν ν' απαντήσω ποιο είναι το βιβλίο της δεκαετίας, θα έλεγα ίσως το Logicomix του Δοξιάδη. Ως ιδέα κυρίως. Αλλά και πάλι δεν έκανε τόσο θόρυβο στο ελληνικό κοινό όσο σ' εκείνο του εξωτερικού».

Δεν ξέρω τι με πείραξε πιο πολύ: Οι σφαλιάρες και οι προσβολές για την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας ή οι ανεπαίσθητες ευρωπαϊκές ειρωνείες για την αδυναμία της να εξέλθει από το τούνελ.

Λένε ότι τα μεγαλύτερα κακά στον κόσμο προέρχονται από αυτούς που λένε ότι δεν ανήκουν πουθενά, για να βολεύονται κάθε φορά με τον καλύτερο τρόπο.

Δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη μοναξιά από τη μοναξιά του ανθρώπου που δεν ανήκει πουθενά - δεν έχει ούτε κόμμα ούτε «φυλή» ούτε θρησκεία - συνεπώς στηρίζεται μόνο στο καθαρό του πρόσωπο.

Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη βία από τη βία που δέχεται ο άνθρωπος ο οποίος με τη μοναχικότητά του αμφισβητεί τις οργανωμένες ομάδες, διακρίνοντας πίσω από την αφοσίωση στη γενιά τον φατριασμό, πίσω από το esprit de corps την κλίκα, πίσω από τη θρησκευτική θέρμη το ζηλωτισμό και πίσω από τους κομματικούς οραματισμούς το management των συμφερόντων. Αν όχι πάντα, τις περισσότερες φορές.

Ο άνθρωπος αυτός, όπως είναι επόμενο, τρώει χώμα. Από ποιους; Από τα αγνά στελέχη, τους καλούς πιστούς, τους άδολους ιδεολόγους. Θα ήταν ενδιαφέρον μια στατιστική να καταδείξει ποσό τοις εκατό είναι παχύτεροι οι μισθοί των κομματισμένων Ελλήνων, από τους ακομμάτιστους. Για να το πάρουμε ελαφρά.

Το ν' ανήκεις κάπου είναι μια ανθρώπινη ανάγκη. Δημιουργεί συνενοχή, εννόηση. Ανήκεις κάπου, για να εγκαταλείπεσαι εκεί όπως στην αγκαλιά της μάνας σου: σε μια κερκίδα, μια φυλή του στυλ, μια ομάδα εργασίας.

Ομολογώ ότι εγώ ποτέ δεν ανήκα κάπου· κι αυτό με χτυπάει κατευθείαν στο ταμείο - συγνώμη, στην καρδιά! Ίσως γι' αυτό και δεν το αντιμετώπισα ποτέ ως προνόμιο, όσο ως παρενέργεια (πλάκα κάνω). Χάρη όμως σ' αυτή την ιδιότητά μου, μπόρεσα να γλιτώσω από το λαπάδιασμα πολλών φίλων μου που έγιναν μεγαλοστέλεχη. Έγινα σάικο, αλλά όχι λαπάς!

Θυμάμαι ακόμα το χτυποκάρδι των συμφοιτητών μου όταν έτρεχαν να μαζέψουν καφέ στη Νικαράγουα ή να πουλήσουν «Ριζοσπάστη» στα Πατήσια - τι ενθουσιασμός τούς έδενε απέναντι σε κάτι ακατάτακτα κορμιά όπως εγώ.

Ζήλευα λίγο το γεγονός ότι είχαν ένα σκοπό λίγο πιο υψηλό από το στομάχι τους. Αλλά έβλεπα και πόσο εύκολα γίνονται
απολογητές γελοίων ή εγκληματικών πράξεων, πόσες προκαταλήψεις τους ταλαιπωρούν, το τι σφαλιάρες τρώνε, προκειμένου να απελευθερώσουνε τους άλλους. Εν ολίγοις, αποφάσισα ότι η πιο χειροπιαστή συμβολή μου στη βελτίωση του κόσμου ήταν να γίνω εγώ καλός άνθρωπος. Τουλάχιστον να το προσπαθήσω. Και μετά, βλέπουμε. (Είχα τότε μαλλάκια, τα άφησα να ανεμίζουν και βγήκα στην Ευρώπη με οτοστόπ, ξηρά τροφή και τις κασέτες του Μπομπ Ντίλαν...)

Ανάλογο ανάδελφο αίσθημα ένιωσα όταν χωρίς δεύτερη σκέψη έθεσα εαυτόν εκτός πάσης άλλης ομάδος της γενιάς μου: τους γιάπις, τα fashion victims, τους διανοούμενους, τα junkies, τους gay, τους δημοσιογράφους, τους εστέτ κ.ο.κ. Mόλις πήγαινε να δέσει η μαγιονέζα, εξαφανιζόμουνα. Είχα λίγο απ' όλα - και τίποτα. Με χάλαγε το πνεύμα της αγέλης, που πάντα έχει κάτι από θηρίο.

Το ίδιο λούης έγινα και από την ψιλοάρρωστη τάξη των πρώτων Ελλήνων μπλόγκερ, μόλις αρχίσανε να αποκτούν τα χαρακτηριστικά ομάδας. Ειδικά στο ίντερνετ όπου, λόγω ανωνυμίας, οι ομάδες αποκτούν ψυχολογία όχλου, κάτω από την μπούρκα ομοσταυλίζονται οι χαμηλότερες ανθρώπινες ιδιότητες: το ένα χέρι βάζει στο άλλο την κοτρόνα του λιθοβολισμού. Θα χόρταινα αίμα, δεν λέω, αλλά προτίμησα να αποχωρήσω μέχρι να ενηλικιωθούν τα ένστικτα (δηλαδή καλή ψυχή!)

Επανέρχομαι στα πριν: Είναι γελοίο να φορτώνουν στους μονοκόμματους ανθρώπους τις δυσπραγίες της ανθρώπινης κοινωνίας. Θα ήταν ωραίο να συμμετέχουμε όλοι σε ομάδες που μας εκφράζουν, διατηρώντας την ευθύνη και αυτονομία μας. Όμως στην ιστορία του ανθρώπου, ποτέ δεν επετεύχθη κάτι τέτοιο. Ακόμα και οι ευγενέστεροι οραματιστές, μέσα στο context μιας ομάδας βγάλανε δόντια στην ομάδα που καθότανε απέναντι (η μοίρα των ομάδων είναι ο πόλεμος). Και τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην ιστορία δεν διαπράχθηκαν από ξένοιαστους καβαλάρηδες ή τα εγγόνια του Ρασκόλνικοφ - ούτε καν από killers, χαμένα κορμιά και κυνικούς. Διαπράχθηκαν από ιδεολόγους, αρνάκια του Χριστού, σταυροφόρους του Πάπα, ή του Προφήτη - με λίγα λόγια, τυπάκια τυφλωμένα από πίστη προς μια περιούσια ομάδα. 

Δεν φτάνω στο σημείο να υπερασπιστώ τη μοναχικότητα - διότι εμπεριέχει μισανθρωπία. Αλλά την προτιμώ από τη δημαγωγία των κοινών - για να μην αναφερθώ καθόλου στην τραγελαφική «ιδεολογία» των σημερινών κομμάτων.

Όπως και να το κάνουμε, είναι προτιμότεροι οι αποσυνάγωγοι, οι εκκεντρικοί, οι λοξοί, οι εξοστρακισμένοι των συστημάτων. Αν μη τι άλλο, γιατί αυτοί είναι τουλάχιστον εκτεθειμένοι, έχουν βλάψει τη Συρία λιγότερο και ψάχνονται ακόμα, όταν όλοι οι άλλοι ροχαλίζουν.

Δεν έχει καμιά σημασία το γεγονός ότι δεν παίρνω έσπα, ότι δεν ξέρω τι στο διάολο είναι ακριβώς η έσπα και ότι αγνοούσα εντελώς την ύπαρξη της έσπας μέχρι να ενημερωθώ -μέχρις αποβλακώσεως- από τις τραπεζικές διαφημίσεις! 

Τέτοια επίθεση φιλίας από τις τράπεζες είχα καιρό να υποστώ, η καταναλώτρια. Τι φιλία, δηλαδή ως και καμάκι στρέιτ το λες!

Αχ, τραπεζούλες μου, καιρό είχατε να μου μιλήσετε τόσο γλυκά, τόσο γούτσου γούτσου. Τι ατμόσφαιρα μου φτιάχνετε! Ειδικά αυτά τα ραδιοφωνικά σποτάκια, τι να πω, σκέτη αποπλάνηση. Αν δεν κρατούσα τιμόνι, θα χαμήλωνα φώτα, θα άναβα κεράκια και θα έβαζα κι έναν Μπάρι Γουάιτ, να έρθετε να κάνουμε μαζί μια έσπα όλο τρέλα. Μου θυμίσατε εκείνη την εποχή, στους τρελούς μας έρωτες, τότε που οι τρεις στις τέσσερις διαφημίσεις ήταν για προσωπικά δάνεια: εσύ κι εγώ με τόκο αργό. Μετοχοδάνεια, διακοποδάνεια, γαμοδάνεια, εορτοδάνεια... Τι γλυκόλογα!

Μετά, ομολογώ, οι σχέσεις μας πέρασαν (κυριολεκτικά) μια κρίση. Η μόνη επαφή που είχαμε, εκτός από την ιεραποστολική (εγώ όρθια, μπροστά στο γκισέ, κι εσείς αυστηρές, με το μαστίγιο του επιτοκίου), ήταν τα ψυχρά σας τηλέφωνα μια φορά τον μήνα: «Είστε εκπρόθεσμη δύο δόσεις, κυρία μου, φροντίστε να τακτοποιηθείτε απέναντί μας, γιατί θα υπάρξουν συνέπειες». Φυσικό ήταν να νιώσω ατιμασμένη κι εγκαταλελειμμένη. Αποξενωθήκαμε.

Μέχρι που μπήκε στη ζωή μας η ΕΣΠΑ. Το ενδεχόμενο ζεστού χρήματος (του δικού μου) στα ταμεία σας, με το καρότο του καυτού χρήματος (της Ευρώπης) στα ταμεία μου, άναψε και κόρωσε τη σπίθα ανάμεσά μας.

Η επικοινωνία μας αποκαταστάθηκε - τι τηλέφωνα, τι φυλλάδια, τι καταχωρίσεις, δεν ήθελε και πολύ, γλάρωσε το μάτι μου. Είμαι έτοιμη να ενδώσω. Γκισέ μου, ρίχνω ένα νεγκλιζέ επάνω μου και σούρχομαι, σούρχομαι, να μου εξαργυρώσεις την έσπα!

Το μόνο που ήθελα να σε ρωτήσω είναι - θα με σέβεσαι το επόμενο πρωί;

Γράφει η Ρίκα Βαγιάνη

Μάθημα 1ο: Ενας άνδρας μπαίνει για μπάνιο μόλις βγαίνει η γυναίκα του. Εκείνη τη στιγμή χτυπά η πόρτα. Η σύζυγος τυλίγει μια πετσέτα γύρω της και τρέχει να ανοίξει. Ανοίγοντας, αντικρίζει τον γείτονα. Πριν αρθρώσει λέξη, ο Γιάννης, ο γείτονας, της λέει: «Θα σου δώσω 800 ευρώ αν αφήσεις την πετσέτα να πέσει στο πάτωμα». Αφού το σκέφτεται για μια στιγμή, η γυναίκα αφήνει την πετσέτα και στέκεται ολόγυμνη μπροστά στον Γιάννη. Επειτα από λίγα λεπτά οφθαλμόλουτρου, ο Γιάννης βγάζει 800 ευρώ, της τα δίνει και φεύγει. Η γυναίκα τυλίγει πάλι την πετσέτα και γυρίζει στο μπάνιο. Ο σύζυγος τη ρωτά ποιος ήταν και αυτή του απαντά ότι ήταν ο Γιάννης, ο γείτονας. «Ωραία», λέει ο σύζυγος. «Σου είπε τίποτα για τα 800 ευρώ που μου χρωστάει;». Ηθικό δίδαγμα: Αν μοιράζεσαι κρίσιμες πληροφορίες που αφορούν κέρδος με τους μετόχους σου, μπορεί να αποφύγεις την έκθεση.

Μάθημα 2ο: Ενας παπάς προσφέρθηκε να πάρει την καλόγρια με το αυτοκίνητό του. Μπαίνει μέσα η καλόγρια, κάθεται, ανοίγει το πανωφόρι της και αποκαλύπτει τα καλλίγραμμα πόδια της. Ο παπάς μας παραλίγο να τρακάρει. Αφού επανακτά με δυσκολία τον έλεγχο του αυτοκινήτου, διστακτικά απλώνει το χέρι του στο γόνατό της. Η καλόγρια γυρίζει και του λέει: «Πάτερ, θυμάσαι τον ψαλμό 129;». Ο παπάς δαγκώνεται. Υστερα από λίγο όμως δεν αντέχει στον πειρασμό και απλώνει πάλι το χέρι του. Η καλόγριά μας επαναλαμβάνει: «Πάτερ, θυμάσαι τον ψαλμό 129;». «Συγγνώμη, αδερφή, αλλά η σάρκα είναι αδύνατη». Με τα πολλά φτάνουν στη μονή και η καλόγρια πάει στη δουλειά της. Μπαίνοντας στην εκκλησία, ο παπάς τρέχει στο βιβλίο των ψαλμών και ψάχνει να βρει τον 129. Διαβάζει: «Προχώρα μπροστά και ψάξε ψηλά, θα βρεις τη δόξα». Ηθικό δίδαγμα: Αν δεν είσαι καλά πληροφορημένος στη δουλειά σου, μπορεί να χάσεις μια σπουδαία ευκαιρία.

Μάθημα 3ο: Ενας πωλητής, ένας διοικητικός και ο μάνατζερ πήγαιναν για γεύμα εργασίας όταν βρίσκουν στον δρόμο ένα παλιό λυχνάρι. Το τρίβουν και βγαίνει ένα τζίνι. Το τζίνι λέει: «Θα ικανοποιήσω στον καθένα σας από μια επιθυμία». «Εγώ πρώτος, εγώ πρώτος!» πετάγεται ο διοικητικός. «Θέλω να είμαι στις Μπαχάμες, να οδηγώ ένα speed-boat χωρίς να έχω καμία έννοια». Πουφ, τον εξαφανίζει! «Εγώ τώρα, εγώ τώρα!» πετάγεται ο πωλητής. «Θέλω να είμαι στη Χαβάη, ξαπλωμένος σε μια παραλία με την προσωπική μασέρ μου, μια ατελείωτη προμήθεια από Πίνα Κολάδας και τον έρωτα της ζωής μου». Πουφ, πάει κι αυτός. «ΟΚ είναι η σειρά σου», λέει το τζίνι στον μάνατζερ. «Η επιθυμία μου», λέει ο μάνατζερ, είναι ότι, «θέλω αυτά τα τεμπελόσκυλα πίσω στο γραφείο αμέσως μετά το γεύμα!». Ηθικό δίδαγμα: Πάντα να αφήνεις το αφεντικό σου να μιλάει πρώτο.

Μάθημα 4ο: Μια γαλοπούλα κουβεντιάζει με έναν ταύρο. «Θα ήθελα πάρα πολύ να ανέβω στην κορυφή αυτού του δέντρου, αλλά δεν έχω την ενέργεια», λέει η γαλοπούλα. «Γιατί δεν τρως λίγο από τα απορρίμματά μου», προτείνει ο ταύρος. «Είναι γεμάτα θρεπτικά συστατικά». Η γαλοπούλα τρώει λίγη κοπριά και διαπιστώνει ότι της έδωσε αρκετή ενέργεια για να ανεβεί στο πρώτο κλαδί του δέντρου. Την επομένη, αφού τρώει περισσότερη κοπριά, καταφέρνει να ανεβεί στο δεύτερο κλαδί του δέντρου. Τελικά, την τέταρτη μέρα, αφού έφαγε μπόλικη κοπριά, κατάφερε να ανέβει στην κορυφή του δέντρου. Δεν πέρασε πολλή ώρα όμως και ένας κυνηγός την εντόπισε και τη σκότωσε. Ηθικό δίδαγμα: Τα «σκατά» μπορεί να σε ανεβάσουν στην κορυφή, αλλά δεν θα σε κρατήσουν εκεί.

Με τον ΑΝΔΡΕΑ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ

Το Βερολίνο, χωρισμένο τότε, ενωμένο τώρα, αναγνώστηκε και κυρίως βιώθηκε και βιώνεται ως σύμβολο πολλών πραγμάτων. Τότε προμετωπίδα ενός «ελεύθερου» κόσμου και μιας ευφορικής εικόνας καταναλωτικού καπιταλισμού απέναντι σε μια στερημένη ελευθερίας και προϊόντων πορεία σοσιαλιστικής ολοκλήρωσης. Τώρα, μεγάλη ενωμένη πρωτεύουσα μιας μεγάλης πειθαρχημένης χώρας, με το μεγαλύτερο εργοτάξιο της Ευρώπης στην Ρotsdamer Ρlatz, που κατάφερε να ενσωματώσει το υπόλοιπο μισό της. Οπως πάντα η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. 

Στο διαιρεμένο Βερολίνο γερμανικές υποτροφίες οδηγούν μαζικά σχεδόν τους καλλιτέχνες εκεί. Η προσπάθεια δημιουργίας μιας ζωντανής νησίδας του δυτικού ελεύθερου κόσμου, ψυχροπολεμικό καρφί στο μάτι του ανατολικού μπλοκ, αναδεικνύει μια πόλη καλλιτεχνικά παραγωγική: εικαστικά, μουσική, θέατρο, κινηματογράφος, εκδόσεις. Εδρα της Βerlinale, έδρα της Φιλαρμονικής του Βερολίνου στην περίφημη Ρhilha-rmonie του Ηans Scharoun, τόπος της περίφημης Νeue Νational Galerie του Μies van der Rohe, δίπλα στο Κultur Forum και στην Gemaelde Galerie, με την Βerlinische Galerie να διοργανώνει στο κοντινό Μartin Gropius Βau, ακριβώς στο όριο του Τείχους, όπως και τα περισσότερα από τα παραπάνω κτίρια, μεγάλες σοβαρές θεματικές εκθέσεις γερμανικής και παγκόσμιας τέχνης. Δίπλα σ΄ αυτά και η «underground» πόλη που υποδέχεται την ελεύθερη και αριστερή διανόηση απ΄ όλη την Ευρώπη.  

Αντιστοίχως, στον ανατολικό τομέα, αρκετά ερειπωμένα κτίρια κοντά στο Τείχος αποτελούν μια καλή ευκαιρία για να μετακινηθούν ανατολικογερμανοί καλλιτέχνες, απολαμβάνοντας ένα είδος μεγαλύτερης ελευθερίας. Ηδη στα τέλη της δεκαετίας του ΄80 όσοι περνούσαμε στο ανατολικό τμήμα μπορούσαμε να δούμε εκθέσεις σύγχρονης τέχνης σε μεγάλους εργοστασιακούς χώρους. Απέναντι στο δυτικό, σφόδρα επιχορηγούμενο μοντέλο τέτοιες εκθέσεις ήταν η ανατολικογερμανική «βιτρίνα ανεξιθρησκίας. Ο αποδιοπομπαίος σοσιαλιστικός ρεαλισμός είτε είχε ενδυθεί τον ψυχρό ρεαλισμό του Wolfgang Μattheuer και είχε μεταπλαστεί στο μεταφυσικό ιδίωμα του Werner Τόbcke και του Ηarald Μetzkes, είτε στο νεο-εξπρεσιονιστικό του Μax Uhlig και σε αυτό του κριτικού εξπρεσιονισμού του Βernard Ηeisig και του Volker Steizmann.  

Οργασμός δημιουργίας

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ:ΚΕΙΤΗ VΑΝ LΟΕΝ/RΕΧ FΕΑΤURΕS «Test the rest»,τοιχογραφία της Β.Κinder με το αυτοκίνητο Τράμπαντ, σύμβολο της ανατολικογερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας,να περνάει στις «Νov. 9.89» μέσα από το Τείχος

Με την πτώση του Τείχους η πόλη, με τα χαμηλά ενοίκιά της και τους νέους εναλλακτικούς χώρους έκθεσης, το κόστος και τον τρόπο ζωής της, αλλά και την υπεσχημένη ευφορία δημιουργίας, εξακολουθεί να μαγνητίζει καλλιτέχνες απ΄ όλον τον κόσμο. Μαζί τους, στη νέα πρωτεύουσα καταφθάνουν και οι νέες εταιρείες, οι πρεσβείες, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των γερμανικών κρατιδίων και φυσικά οι εργολάβοι με τους αρχιτέκτονες του σταρ σύστεμ: F. Ο΄ Ghery, Η. Jahn, Ρh. Johnson, Η. Κollhof, R. Ρiano, Ι. Μ. Ρei, D. Chipperfield, J. Νouvel, D. Liebeskind. Περισσότεροι από 26 νέοι χώροι τέχνης και μουσεία μετασκευάζονται, επεκτείνονται ή χτίζονται: Ηamburger Βanhof, Βerlinische Galerie, Judisches Μuseum, Deutsches Ηistorisches Μuseum, Μuseum fur Film und Fernsehen, Μuseum fur FotografieΗelmut Νewton Stiftung, Μusikinstrumenten Μuseum, Stasi Μuseum, DDR Μuseum δίπλα στην Αlte Νationalgalerie, το Νeue Μuseum και όλα τα μουσεία στο «Νησί των Μουσείων». 

Καθιερώνονται νέοι εικαστικοί θεσμοί: Αrt-Forum Βerlin (Διεθνής Εκθεση Σύγχρονης Τέχνης), ΚunstWerke Βerlin (Ινστιτούτο για τη Σύγχρονη Τέχνη), με ευθύνη, από το 1996, και της βερολινέζικης Μπιενάλε. 

Πλήθος νέων γκαλερί ανοίγουν σε χώρους του πρώην ανατολικού τομέα, ενώ θεσμοί όπως οι Ρlattform co op ή Ρreview Βerlin- Τhe Εmerging Αrt Fair συνδιοργανώνουν την αγορά της τέχνης και φέρνουν μαζί γκαλερί με κοινούς εμπορικούς στόχους, πολλές από αυτές συστεγαζόμενες σε άψογα μετασκευασμένα πολυώροφα κτίρια, εν είδει πολυκαταστημάτων. Ειδικός φορέας έχει δημιουργηθεί για τον εορτασμό των 20 χρόνων από την πτώση του Τείχους. Κεντρική εικαστική εκδήλωση συνιστά η αποκατάσταση της λεγόμενης Εastside Gallery (Ανοιχτή Πινακοθήκη της ανατολικής πλευράς). Πρόκειται για κομμάτι του Τείχους μήκους 1,3 χλμ., το οποίο ζωγραφίστηκε αμέσως μετά την πτώση του από περισσότερους από 100 καλλιτέχνες απ΄ όλον τον κόσμο. Από τις γνωστές τοιχογραφίες είναι αυτή της Β. Κinder με το αυτοκίνητο «τράμπαντ», σύμβολο της ανατολικογερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, να περνάει στις «Νov. 9.89» μέσα από το Τείχος με τίτλο «Τest the rest», ή η άλλη του Ρώσου D. Vrubel, με τίτλο «Οι αδελφοί», με το περίφημο φιλί Μπρέζνιεφ- Χόνεκερ. Ωστόσο μεγάλο μέρος επιζωγραφίστηκε με γκραφίτι και άλλο τόσο αποσπάστηκε για να πουληθεί στους υπαίθριους πάγκους αναμνηστικών. Η συζήτηση για την αποκατάσταση, δηλαδή την επαναζωγράφιση στο επανακατασκευασμένο τείχος, έφερε στην επιφάνεια τη συζήτηση για τη συντηρητική άποψη που χαρακτηρίζει τη διατήρηση μιας στο παρελθόν αυθόρμητης συνθήκης που δεν υπάρχει πια. 

Τι υπάρχει όμως κάτω από αυτή την εξωτερικά ειδυλλιακή και καλλιτεχνικά δραστήρια εικόνα της πρωτεύουσας πλέον της μεγάλης Γερμανίας; Οι καλλιτέχνες, αν και ακόμη απολαμβάνουν φθηνά ενοίκια σε σχέση με το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, έχουν αναγκαστεί να μετακινηθούν μακρύτερα από τις πρώην σφύζουσες γειτονιές του Μitte, την καρδιά του Βερολίνου. Η εικαστική σκηνή εξακολουθεί να είναι ενεργητική, χωρίς όμως την αθώα αισιοδοξία και την πιονιέρικη διάθεση του παρελθόντος. Ολα είναι οργανωμένα από τη διεθνή αγορά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, σε ένα Βερολίνο που ολοένα «εξευγενίζεται». 

Ο Κlaus Βiesenbach, πρώην γερμανός επιμελητής του προσαρτημένου στο ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης χώρου τέχνης ΡS1, έγινε, ήδη από το 1990, ο διευθυντής του Κunst-Werke Βerlin και της βερολινέζικης Μπιενάλε. Ο πυρήνας των ίδιων καλλιτεχνών ταξιδεύει από την Μπιενάλε του Βερολίνου στην Μπιενάλε της Βενετίας, στην Ντοκουμέντα του Κάσελ, στην ΡS1, στο LΑCΜΑ του Λος Αντζελες και στο ΜΑCΒΑ της Βαρκελώνης. 

Η επιτυχία της εμπορικής έκθεσης τέχνης Αrt-Forum Βerlin κάνει τους υπευθύνους να αντιμετωπίζουν την ανταγωνιστική νέα βρετανική σκηνή με την αυτοπεποίθηση του νικητή, αναφωνώντας:«Βrit-Αrt war gestern!»: «Η σύγχρονη βρετανική τέχνη απέθανε» . Ζήτω ποια; Η γερμανική; Μα αφού η σκηνή είναι πλέον διεθνής. Τι νόημα έχουν οι εθνικότητες; Ή μήπως εξακολουθεί να χρειάζεται η ταυτότητα για το διεθνές διαβατήριο;

Και οι ίδιοι οι Βερολινέζοι; Οι δυτικοί Wessies και οι ανατολικοί Οssis; Το ένα τέταρτο όλων των Οssis θεωρούν ότι τώρα η ζωή τους είναι χειρότερη απ΄ ό,τι ήταν το 1989 επί κομμουνισμού, ενώ οι Wessies συνεχίζουν να διαμαρτύρονται για την υψηλή φορολόγηση που στηρίζει τους φτωχούς «συγγενείς» τους. 

Από την άλλη, η τέχνη που διαλέγεται με το διαιρεμένο πολιτικό παρελθόν του Βερολίνου αποδείχθηκε απρόσμενα ασαφής στα είκοσι αυτά χρόνια από την ενοποίηση. Οι μεγα λύτεροι μοιάζει να θέλουν να ξεχάσουν το επώδυνο παρελθόν, ενώ οι νεότεροι βρίσκουν την εποχή του Τείχους άσχετη με τα σημερινά τους προβλήματα. 

Χωρίς ταυτότητα
Το Δυτικό Βερολίνο με το Τείχος του ήταν σαν τη Νέα Υόρκη χωρίς κλειδαριές. Ηταν μια ελεύθερη και φιλελεύθερη πόλη. Τώρα η underground ζωή της απειλείται. Η ανάκατη, γεμάτη αιχμές ταυτότητά της κινδυνεύει και η πόλη μετατρέπεται σε μια αποστειρωμένη ευρωπρωτεύουσα. Ο Dan Βorder, ο νεοϋορκέζος ακτιβιστής του Βερολίνου, ο οποίος διά του αγγλόφωνου περιοδικού «ΕxΒerliner» ηγείται της εκστρατείας «Σώστε το Βερολίνο», φοβάται ότι αυτή η αιχμηρή μοναδικότητα του Βερολίνου χάνεται κάτω από τις προσπάθειες της πολιτείας να λειανθούν οι γωνίες και οι εξάρσεις. Ενα μουσείο που μόλις άνοιξε στον πρώην ανατολικό τομέα, το DDR Κunst Μuseum, εκθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή ζωγραφικής και γλυπτικής από την πρώην Ανατολική Γερμανία. Ωστόσο η επίσημη έκθεση δεν είναι αυτή αλλά εκείνη στο ανακαινισμένο Ιστορικό Μουσείο της ενοποιημένης πλέον Γερμανίας. Εχει τίτλο «Γερμανική τέχνη την εποχή του Ψυχρού Πολέμου» και υπότιτλο «Τέχνη των δύο Γερμανιών- Ψυχροπολεμικές κουλτούρες». Στην έκθεση αυτή αντιπαρατίθενται συγχρονικά ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός, εστιασμένος στον ήρωα του τότε μέλλοντος, και η art infromel, ταυτισμένη με την ελευθερία στη Δύση, ο ρεαλισμός της pop art, έκφραση του «οικονομικού θαύματος», το φλούξους, τα νέα μέσα και η body art, ο Βeuys και το αριστερό κίνημα καλλιτεχνών, εκδοχές της ίδιας δυτικής «ανεκτικότητας», ενώ ο δυτικός νεο-εξπρεσιονισμός των Βaselitz και Κiefer αλλά και ο ανατολικός μεταφυσικός εξπρεσιονισμός του Τόbcke συνδιαλέγονται με το κοινό τραυματικό ιστορικό παρελθόν. 

Η δεύτερη μεγάλη επίσημη έκθεση είναι αυτή στην Βerlnische Galerie με τίτλο «Τέχνη μεταξύ: Παρελθόντα ίχνη και ουτοπικό μέλλον». Χωρισμένη σε τρεις ενότητες («Ψάχνοντας για ίχνη», «Τεκμηριώνοντας την αλλαγή» και «Εναλλακτικές ιδέες»), οι επιμελητές Guido Fassbender και Ηeinz Stahlhut συγκέντρωσαν έργα 37 καλλιτεχνών απ΄ όλον τον κόσμο (Sophie Calle, Τacita Dean, Rainer Fetting, Doug Ηall, Τobias Ηauser, Αlicja Κwade, Οlaf Μetzel, Frank Τhiel, Wolfgang Τillmans κ.ά.), σε μια προσπάθεια να ερευνήσουν τις μεταμορφώσεις που πυροδοτήθηκαν στη γερμανική πρωτεύουσα από το ιστορικό γεγονός της ενοποίησης. 

Το νέο DDR Μuseum εκθέτει τη ζωή στην πρώην Ανατολική Γερμανία με έναν τρόπο εξοργιστικά προπαγανδιστικό υπέρ της Δύσης. Στο νέο, ενιαίο πια Γερμανικό Ιστορικό Μουσείο (πρώην ανατολικογερμανικό Ιστορικό Μουσείο) οι υπεύθυνοι για την επανέκθεση μας εξιστορούσαν τις δυσκολίες που είχαν να συνδιαλαγούν όχι μόνο στο ιδεολογικό αλλά και στο πρακτικό επίπεδο με τους μόνιμους, ανατολικής νοοτροπίας υπαλλήλους του. Ακόμη και σήμερα, φύλακες και υπάλληλοι πωλητηρίου δεν γνωρίζουν αγγλικά. 

Wessies και Οssis, παρελθόν και μέλλον, επίσημη και «υπόγεια» τέχνη, τέχνη και εμπόριο, «πριν» και «μετά». Το «τώρα»; Το Βερολίνο εξακολουθεί να είναι μια διαιρεμένη πόλη. 

* Η κυρία Ματούλα Σκαλτσά είναι καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης καιΜουσειολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Μουσειολόγων. 

Μεσημέρι, Κολωνάκι, καφέ στην πλατεία. Είναι αποκλεισμένο περιμετρικά, μπράβοι σε σχήμα Π, περαστικοί κοιτάζουν περίεργοι το θέαμα. Στη μέση αυτός, μαύρο κοστούμι, μαύρο πουκάμισο, όρθιος μιλάει στο κινητό. 

Έζησα χρόνια στην Αγγλία, και είδα εκεί άπειρους συμπατριώτες μας να μετατρέπονται από μάγκες σε κότες. Επειδή ήξεραν ότι εκεί απλά δεν τους παίρνει.

Η σχέση του Έλληνα με την παρανομία έχει πολλαπλές διαστάσεις. Μία από αυτές έχει να κάνει με το ίδιο το άτομο, και πώς επενεργούν επάνω σ' αυτό οι διάφορες παραστάσεις από το στενό αλλά και ευρύτερο περιβάλλον του: το σπίτι (δηλαδή, οικογένεια), το σχολείο, οι φίλοι, η εργασία, οι συνάδελφοι κ.ο.κ.

Υπάρχει και ένα «ζιζάνιο», το οποίο πολλοί συμπατριώτες μας (από έπαρση και ωραιοπάθεια πάσχοντες) θεωρούν ότι είναι εμφυτευμένο στα γονίδιά τους (αυτά, τα ένδοξα!) και τους καθιστά πραγματικά ξεχωριστούς.

Ακόμα κι όταν παραδέχονται το όποιο ελάττωμά τους (και εν προκειμένω, μιλάμε πάλι για την ευκολία με την οποία παρανομούν), καταφεύγουν πάλι στον εθνικό τους αυνανισμό, προτάσσοντάς μας μια ύπουλη και εντελώς βλακώδη «αλήθεια» που λέει «εντάξει, αλλά εμείς δεν μπορούμε να είμαστε αλλιώς».

Το ακούω πολλές φορές τον τελευταίο καιρό, με αφορμή αυτό τον καλό μεν, αλλά γεμάτο με «τρύπες» νόμο για την απαγόρευση του καπνίσματος· νόμο που αίφνης έχει ενεργοποιήσει τα περί «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» αντανακλαστικά ανθρώπων που, και μόνο λόγω της συνήθειάς τους να καπνίζουν, αδιαφορώντας αν ο διπλανός τους ενοχλείται ή έχει σοβαρό πρόβλημα υγείας και υποφέρει, είναι οι ίδιοι στυγνοί παραβάτες ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Λένε, λοιπόν, όσοι επιλέγουν να μη συμμορφωθούν με τον νόμο, ότι εμείς «δεν είμαστε Δυτικοευρωπαίοι», ότι είμαστε «Ανατολίτες» (όποτε μας συμφέρει το ένα, όποτε όχι, το άλλο!)

Και ως εκ τούτου «δεν μπορούμε να πιούμε καφέ χωρίς τσιγάρο», «δεν μπορούμε να μερακλώσουμε στα σκυλάδικα χωρίς να πιούμε και να φουμάρουμε», «δεν μπορούμε να μην πάρουμε γερή τζούρα μετά από καλό σεξ» και άλλες τέτοιες σαχλαμάρες.

Όποιος αισθάνεται αυτή την «ιδιαιτερότητα», ας τη διατηρήσει. Ας καπνίζει, αν θέλει, ακόμα κι όταν κάνει ψαροντούφεκο. Ας μη φοράει ποτέ κράνος. Ας οδηγεί χωρίς ζώνη. Ας παρκάρει όπου θέλει. Αλλά...

Πρώτον: Ας μη μας παραμυθιάζει ότι τα κάνει όλα αυτά επειδή δεν είναι «ξενέρωτος Γερμανός» ή «κρυόκωλος Εγγλέζος», αλλά «ελεύθερος και ατίθασος ανατολίτης» - μα τον θεό, το άκουσα κι αυτό. Ως και οι Τούρκοι, τρομάρα μας, πειθαρχούν απολύτως στην ολική απαγόρευση του καπνίσματος, καταρρίπτοντας έτσι τον... ανατολίτικό μας μύθο.

Δεύτερον: Να μην πληρώνω εγώ για την παρανομία του κάθε «ελεύθερου κι ωραίου». Δηλαδή, να μην είμαι στην αντίθετη λωρίδα όταν εκείνος, ντίρλα στο μεθύσι, θα σχολάσει από το σκυλάδικο ή το μπαρ για να γυρίσει σπίτι του. Να μην κάθεται δίπλα του στο εστιατόριο το παιδί μου που έχει αλλεργικό άσθμα και που, για να γλιτώσει πλέον από τις πολλές αναπνευστικές κρίσεις που έχει πάθει, αναγκάζεται να μην πηγαίνει με τα φιλαράκια του για φαγητό, και να μένει σπίτι. Ακόμα, να μην πληρώνω εγώ, ως φορολογούμενος, τις τεράστιες ιατρικές και άλλεςδαπάνες που προκύπτουν εξαιτίας πολλών παρανομιών.

Και τρίτον: Αφού είμαστε τόσο μάγκες και γράφουμε τους νόμους στα παλιά μας τα παπούτσια, ας το κάνουμε (αν μπορούμε) και όταν πηγαίνουμε στο εξωτερικό, και ιδίως σε χώρες που κατοικούνται από ανθρώπους που δεν θεωρούν τον εαυτό τους «δώρο της φύσης».

Έζησα χρόνια στην Αγγλία, και είδα εκεί άπειρους συμπατριώτες μας να μετατρέπονται από μάγκες σε κότες. Επειδή ήξεραν ότι εκεί απλά δεν τους παίρνει. Είδα ως και φίλους του αναρχικού χώρου, που πήγαν στην Αγγλία για μεταπτυχιακά, ακόμα και μπίρες να πίνουν με σεκιουριτάδες που είχε προσλάβει το πανεπιστήμιο για τη φύλαξη του χώρου.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Πρωινό της περασμένης Παρασκευής σε ξενοδοχείο των Σερρών. Ο κουστουμαρισμένος κύριος έχει ανάψει το πούρο του (8 η ώρα το πρωί, επαναλαμβάνω!), καπνίζει αρειμανίως και φλυαρεί ασύστολα. Τον παρακαλώ να το σβήσει, αφού ήδη έχει φτάσει στο δικό μου τραπέζι ένα βαρύ σύννεφο καπνού. Ειρωνικά με αντιμετώπισε λέγοντας «δεν βλέπω πουθενά εδώ ταμπέλα που να απαγορεύει το κάπνισμα, νεαρέ». Δεν συνέχισα. Πήρα τον καφέ και γύρισα στο δωμάτιό μου. Το απόγευμα, όλως τυχαίως, βρεθήκαμε πάλι στο σαλόνι, όπου ήταν και ένας κοινός φίλος. Μας σύστησε. Από εδώ ο κ. Μιχαηλίδης, «χαίρω πολύ», από εκεί ο κ. Τάδε, Αρεοπαγίτης συνταξιούχος, δεν χάρηκε καθόλου. Κατέβασε το βλέμμα, και μου άπλωσε μουδιασμένα το χέρι. Το έσφιξα δίχως σεβασμό!

ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ

ΜΕ ρωτάτε: «Γιατί δεν γράφεις λέξη για τη διαδοχή στη Νέα Δημοκρατία;» ΟΚ, θα γράψω!

Απλώς δεν τρελαινόμουν, δεν είναι κάτι που με εξιτάρει και νομίζω πως το ίδιο ισχύει και για σας...

Η Νέα Δημοκρατία, αργά ή γρήγορα, ούτως ή άλλως, κάποια στιγμή θα ξανάρθει στην εξουσία. Ετσι λειτουργεί το σύστημα που 'χουμε, υπάρχουν δύο μεγάλες πολιτικές οικογένειες· τη μια κυβερνάει η μία, την άλλη η άλλη. Το πόσο γρήγορα θα ξανακυβερνήσει η Ν.Δ. εξαρτάται κυρίως απ' το αν ο Γιώργος καταφέρει να μας βγάλει απ' την κρίση χωρίς να διαλυθούμε εντελώς. Αν κουτσά-στραβά τα καταφέρει κι ο κόσμος αναπνεύσει, θα έχει, όπως άλλωστε όλοι οι προηγούμενοι, άλλη μία ευκαιρία κι έτσι η Νέα Δημοκρατία θα περιμένει στον πάγκο μια 8ετία.

ΜΕΧΡΙ να 'ρθει πάλι η ώρα της, θα πρέπει όμως να έχει ανανεωθεί ριζικά. Πρώτα απ' όλα χρειάζεται ν' αλλάξει το στιλ ΚΚΣΕ σοβιετικό μοντέλο του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού με το οποίο λειτουργεί. Στο νέο πολυκεντρικό πολιτικό σκηνικό που θα διαμορφωθεί με τις λίστες εκλογής των βουλευτών, τις μονοεδρικές περιφέρειες, τις ισχυρές αυτοδύναμες περιφερειακές κυβερνήσεις, τους μητροπολιτικούς δήμους, αναγκαστικά θα πρέπει να 'χει αλλάξει δομή, αντιλήψεις, τρόπο προσέγγισης των προβλημάτων. Το νέο σκηνικό ευνοεί συγκλίσεις, συμμαχίες και συνεργασίες, τουλάχιστον σε περιφερειακό επίπεδο.

ΜΕΤΑ, ζούμε σ' έναν κόσμο που αλλάζει ριζικά. Ο Ομπάμα είπε, έτσι ξαφνικά, στον παλιό νεοφιλελευθερισμό «άντε γεια»! Οι συντηρητικές κυβερνήσεις της Ευρώπης, εκ των πραγμάτων, προβληματίζονται για την αναγκαιότητα μια ριζικής στροφής σ' ένα νέο μοντέλο πράσινης ανάπτυξης. Οπως και για το αν χρειάζεται κρατικός παρεμβατισμός και έλεγχος, αφού οι αγορές δεν κατάφεραν να αυτορυθμιστούν... Ο μονεταρισμός δείχνει να 'χει ηττηθεί και ο κεϊνσιανισμός ξαναεμφανίζεται μέσα στην κρίση επίκαιρος, ως η μόνη εναλλακτική...

ΑΡΑ η Ν.Δ. είναι υποχρεωμένη να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς θέλει. Ποιους εκπροσωπεί. Οι παλιές συνταγές και τα δοκιμασμένα μοντέλα διακυβέρνησης δεν θα είναι πλέον επαρκή. Αυτή η συζήτηση δεν θα γίνει, δεν προλαβαίνουν να γίνει πριν από τις εσωκομματικές εκλογές. Εκτός αν επιλέξει να επικεντρώσει σ' αυτά ο Σαμαράς που, απ' όσο τον έχω παρακολουθήσει, δεν ήταν ποτέ και ο πιο φανατικός οπαδός του Ανταμ Σμιθ...

Ο Καραμανλής κατάφερε να κερδίσει δύο εκλογικές αναμετρήσεις γιατί φιλοτέχνησε ένα κεντρώο σοβαρό, μετριοπαθές προφίλ. Δημιούργησε στη μεσαία τάξη ένα αίσθημα ασφάλειας, αντίστοιχο μ' εκείνο της πρώτης περιόδου του Σημίτη. Αυτό πλέον δεν επαρκεί. Η μεσαία τάξη, η ραχοκοκαλιά του συνετού μετριοπαθούς κέντρου χτυπιέται απ' την κρίση, πιέζεται, συρρικνώνεται, τείνει να εξαφανιστεί, προλεταριοποιείται όλο και πιο πολύ. Γι' αυτό ο κυρίαρχος αστικός χώρος ανάμεσα στη νέα ακροδεξιά και στη νέα πράσινη σοσιαλδημοκρατία χρειάζεται κοινωνικά, ιδεολογικά και πολιτικά να επαναπροσδιοριστεί.

ΤΟ πόσο σύντομα θα συμβεί αυτό, εξαρτάται απ' το πόσο ευαίσθητα είναι τα αντανακλαστικά που διαθέτει η ελληνική κεντροδεξιά. Η πρώτη δοκιμασία θα 'ναι αυτή η εκλογή. Την ταχύτητα θα την κρίνει η συμμετοχή. Ο Γιώργος έχει ανεβάσει τον πήχυ ψηλά. Μετά την ήττα αναβαπτίστηκε από σχεδόν ένα εκατομμύριο ψηφοφόρους. Αυτό το ανοιχτό συμμετοχικό μοντέλο νομιμοποίησης, βοηθούσης και της τηλεόρασης, το ακολούθησε σε όλες τις εσωκομματικές διαδικασίες κι άλλαξε το τοπίο. Αναπόφευκτα υπάρχει τώρα μέτρο σύγκρισης για την ανάκαμψη της Νέας Δημοκρατίας.

ΑΝ προσέλθουν στις εσωκομματικές της κάλπες μερικές δεκάδες χιλιάδες μόνο, ψυχή βαθιά!.. Αν το τηλεοπτικό κοινό συγκινηθεί και πάει να ψηφίσει, άμα αποδειχτεί δηλαδή πως αυτή η υπόθεση ενδιαφέρει και αφορά εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, τότε όλα θα τρέξουν πολύ πιο γρήγορα.

Με τον ΑΝΔΡΕΑ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ

Μπορεί η κακοκεφιά μας να χαλάει και των υπολοίπων τη διάθεση, μας κάνει όμως πιο προσεκτικούς. Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, με το να είμαστε κατσούφηδες, το μυαλό μας λειτουργεί πιο ξεκάθαρα.

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει Αυστραλός ψυχολόγος, ειδικός στη μελέτη συναισθημάτων. Σύμφωνα με τον καθηγητή Τζόε Φόργκας, η ευθυμία ενισχύει τη δημιουργικότητα ενώ οι μίζεροι άνθρωποι είναι καλύτεροι στο να παίρνουν τις σωστές αποφάσεις και είναι λιγότερο αφελείς.

Ο ερευνητής του Πανεπιστημίου στη Νέα Νότια Ουαλία της Αυστραλίας, υπογραμμίζει ότι οι πιο μίζεροι άνθρωποι αντιμετωπίζουν καλύτερα απαιτητικές καταστάσεις από ότι οι χαρούμενοι πράγμα που οφείλεται στον τρόπο που ο εγκέφαλος "προωθεί πληροφορίες για την επεξεργασία στρατηγικών".

Στο πείραμα, ζητήθηκε από εθελοντές να δουν διαφορετικές ταινίες και να σταθούν σε θετικά ή αρνητικά γεγονότα της ζωής τους, ώστε να τους φέρουν σε θετική ή αρνητική διάθεση.

Στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε ορισμένα τεστ, όπως να πουν τη γνώμη τους για το αν οι αστικοί μύθοι αληθεύουν και να φέρουν προσωπικά τους παραδείγματα.

Όσοι ήταν κακοδιάθετοι έκαναν λιγότερα λάθη και είχαν καλύτεροι επικοινωνία.

"Αν και η θετική διάθεση φαίνεται να προωθεί τη δημιουργικότητα, την ευελιξία, τη συνεργασία και την ευπιστία τους σε πνευματικές δυνάμεις (στο εν προκειμένω παράδειγμα), η αρνητική διάθεση κάνει τους ανθρώπους να σκέφτονται και να πράττουν πιο προσεκτικά και καλύτερους παρατηρητές".

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν επίσης ότι οι πιο δυστυχισμένοι άνθρωποι ήταν καλύτεροι στο να θέτουν. Αποδείχθηκε επίσης ότι οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τον ανρθώπινο νου . Οι βροχερές, καταθλιπτικές μέρες ακονίζουν τη μνήμη μας και οι μέρες ηλιοφάνειας κάνουν τους ανθρώπους πιο αφηρημένους.

www.enet.gr

Ιδρυτής το 1976 του Ινστιτούτου της Γεύσης στο Παρίσι, ο Ζακ Πυϊζαί παρομοιάζει ένα γεύμα με θεατρικό έργο, ένα κρασί με καθεδρικό ναό, μια σοδειά με την τριαδική συνάντηση του αέρα, της γης και του ανθρώπου. Ένα ποτήρι γάλα είναι γι΄ αυτόν «χόρτο έξυπνα μεταμορφωμένο από ένα μηρυκαστικό». 

Στα 82 του, ο Πυϊζαί απευθύνεται στις μελλοντικές γενιές, στα παιδιά που έχουν συνηθίσει στη ζάχαρη, στις εύκολες γεύσεις. 

Η γαλλική «Λε Φιγκαρό» γράφει πως αν η Γαλλία είχε τον τίτλο του «εθνικού θησαυρού», όπως η Ιαπωνία, θα έπρεπε να απονεμηθεί σ΄ αυτόν. Τα μεγαλύτερα ονόματα της γαστρονομίας και του κρασιού υποκλίνονται μπροστά του. Ως χημικός, υπήρξε από το 1959 διευθυντής του Εργαστηρίου Αναλύσεων και Ερευνών της Τουραίν και σήμερα δίνει διαλέξεις στο Τόκιο ή στο Μόντρεαλ. «Είσαι ό,τι τρως», επαναλαμβάνει. «Πώς μπορεί να σκεφτεί σωστά τον κόσμο ένα παιδί που ξεκινάει τη μέρα του με δημητριακά γεμάτα ζάχαρη και τεχνητά αρώματα;». Ο Πυϊζαί επινόησε μια μέθοδο εκμάθησης για τα παιδιά, όταν διαπίστωσε πόσο έχει μειωθεί το λεξιλόγιό τους. «Η εκμάθηση μέσω των αισθήσεων έχει αποκλειστεί πλήρως από τα σχολεία», λέει, «εντούτοις ώς την ηλικία των 6 ετών, η ευφυΐα των παιδιών οικοδομείται κυρίως από τις αισθήσεις». Η μέθοδός του αναπτύσσεται σε δέκα μαθήματα. «Μαθαίνοντας μέσω των αισθήσεων, τα παιδιά αναπτύσσουν το λεξιλόγιό τους», εξηγεί. «Με τις λέξεις, η γεύση σού επιτρέπει να αποκτάς ένα βίωμα. Όμως ο εγκέφαλος πρέπει να είναι προετοιμασμένος, πρέπει να είναι ικανός να δώσει όνομα σ΄ αυτό που αισθάνθηκε, όχι να επαναλάβει αυτό που λένε οι άλλοι. Χρησιμοποιώντας καθημερινά λέξεις για να αναφερθούμε σε μια απόλαυση, μπορούμε την ώρα που θρέφουμε το σώμα να θρέφουμε και το πνεύμα». 

Δίνοντας ονόματα στις γευστικές, ηχητικές, απτικές ή οπτικές αισθήσεις τους, σε χρώματα, ακούσματα, αγγίγματα και μυρωδιές, τα παιδιά ανακαλύπτουν ξανά έναν κόσμο τον οποίο δεν είχαν πάψει να αισθάνονται και τις λέξεις που τον μεταφράζουν. Στο πλαίσιο της μεθόδου του Πυϊζαί, ακολουθεί ένα γεωγραφικό πανόραμα της γεωργικής Γαλλίας και των προϊόντων της. «Πρέπει να έχεις σεβασμό για το καρότο που τρως και γι΄ αυτόν που το παρήγαγε», επαναλαμβάνει στις τάξεις. Διότι το παιδί που γεύεται πραγματικά ένα καρότο, ένα μήλο, ένα ποτήρι γάλα, αν ξέρει από πού έρχονται και πώς παρήχθησαν, μαθαίνει ταυτόχρονα την ιστορία, τη γεωγραφία και την ανθρωπιά. Η μέθοδος του Πυϊζαί εφαρμόσθηκε το 1989 με πρωτοβουλία του τότε υπουργού Πολιτισμού Τζακ Λανγκ, όμως δεν δόθηκε συνέχεια. Ο ίδιος δεν κουράζεται πάντως να εξηγεί ότι ο άνθρωπος που ξέρει να ψήνει ψωμί ή ο παππούς που φτιάχνει μια μηλόπιτα στον εγγονό του αντί να του την αγοράσει έτοιμη είναι λίγο πιο ελεύθερος, λίγο πιο ανθρώπινος. 

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Μάθετε να χορεύετε σαν τον Μάικλ Τζάκσον, να μαγειρεύετε σαν αληθινός σεφ ή μάθετε απλά την ευτυχία! Οι τηλεοπτικές εκπομπές ριάλιτι δεν σκοπεύουν να εγκαταλείψουν τις τηλεοπτικές μας οθόνες, σύμφωνα με ειδικούς, που επισημαίνουν ότι οι εκπομπές αυτές μετακινούνται από τη λάμψη του θεάματος στην καθημερινότητα.

Τα ριάλιτι έχουν εδραιώσει τη θέση τους, σύμφωνα με μελέτη του ινστιτούτου WIT σε τριάντα χώρες του κόσμου. «Η αύξηση των τηλεθεατών μας προκαλεί μεγάλη έκπληξη», λέει ο Τόνι Κοέν, διευθύνων σύμβουλος της Fremantle, που δημιούργησε επιτυχημένα ριάλιτι, όπως τα American Idol, Got Talent και X Factor. Παρότι, όμως, οι συμμετέχοντες στα πρώτα ριάλιτι, τα αντιμετώπιζαν ως εφαλτήρια δόξας και πλούτου, οι σημερινές εκπομπές τέτοιου είδους δίνουν έμφαση σε κοινωνικά προβλήματα και εκπαιδευτικά θέματα, που απασχολούν οικογένειες σε όλο τον κόσμο.

Η έρευνα της WIT έδειξε έτσι ότι τα ριάλιτι με θέμα την ανάδειξη ταλέντων, στην κουζίνα ή την πίστα χορού, παραμένουν οι δημοφιλέστερες τηλεοπτικές εκπομπές. Η παιδεία και τα προβλήματα γονέων απασχολούν επιτυχημένες εκπομπές του χώρου, ενώ εκπομπή με στόχο την απώλεια σωματικού βάρους αποδείχθηκε ιδιαίτερα επιτυχημένη την περασμένη σεζόν στη Δανία. Στην Ιρλανδία, το ριάλιτι με τίτλο «Οι Ψυχίατροι» δίνει την ευκαιρία σε παιδιά επιλύσουν ψυχολογικά προβλήματα ενηλίκων. Το Φινλανδικό «Σχέδιο Ευτυχία», όμως, στρέφεται σε επαγγελματίες των δημοσίων σχέσεων, που καλούνται να ξαναφέρουν το χαμόγελο στα χείλη των συμμετεχόντων, που νιώθουν απογοήτευση από τη ζωή τους.

Η έρευνα της WIT έδειξε επίσης ότι τα τηλε-παιχνίδια συνεχίζουν να είναι δημοφιλή, αν και η τάση τα θέλει να γίνονται ολοένα και πιο εύκολα. «Η έμφαση βρίσκεται στη μείωση των γνώσεων και την ενίσχυση της ψυχαγωγίας», λέει ο Μπεςρνάρ Βιλεγκάς, επικεφαλής της εταιρίας WIT.

www.kathimerini.gr με στοιχεία από AFP

Οι τηλεφωνικές φάρσες στα ραδιόφωνα αποτελούν τη νέα μόδα. Μία μόδα παλιά όμως, η οποία, εσχάτως, επανήλθε στο προσκήνιο. Ολοι πλέον κάνουν φάρσες.

Δεν τολμάς να απαντήσεις στο τηλέφωνο γιατί φοβάσαι μην πέσεις πάνω σε κανέναν ραδιοφωνικό παραγωγό. Βέβαια, φάρσα από φάρσα διαφέρει. Για να είναι επιτυχημένες χρειάζεσαι χιούμορ, χρειάζεσαι παιδεία και αγωγή. Αλλά και ήθος. Και γούστο φυσικά. Διότι, αν δεν διαθέτεις τα στοιχεία αυτά, οι φάρσες σου διολισθαίνουν σε ανόητες και σαχλές πλάκες, αν μάλιστα κάποιες φορές δεν είναι και αήθεις. Αλλά ας μην το προχωρήσουμε τόσο πολύ, μια και δέχομαι, ειλικρινά, πως ουδείς έχει πρόθεση να κάνει αήθεις πλάκες. Ας μείνουμε, προς το παρόν, στα του γούστου.

*Ο Γρηγόρης Αρναούτογλου και ο Θανάσης Πάτρας στο «ΘΕΜΑ 98,9», ας πούμε, κάνουν φάρσες-πλάκες σαν εκείνες που κάναμε στο σχολείο όταν παίρναμε τηλέφωνα στην τύχη. Θυμάστε τις φάρσες του Αρναούτογλου στην πρωινή του τηλεοπτική εκπομπή που τηλεφωνούσε σε διάφορα χωριά και ρωτούσε κάτι ανυποψίαστα γερόντια, «ποιος είμαι εγώ» και «προσπάθησε να με αναγνωρίσεις»; Ε, αντίστοιχης αισθητικής φάρσες κάνει και στο ραδιόφωνο.

Ας μην το πάω όμως ούτε εκεί. Αλλωστε το γούστο του καθενός είναι γνωστό (και αποτελεί υποκειμενική υπόθεση). Να πω επομένως κάτι άλλο: Τι νόημα έχει να κάνεις φάρσες σε αγνώστους; Σε ανθρώπους καθημερινούς, σε εμένα και σε σας; Κανένα. Εκεί διαφέρουν κάποιοι άλλοι φαρσέρ του ραδιοφώνου όπως οι Θανάσης Λάλας και Κώστας Μπογδάνος στον «Flash 96» ή τα παιδιά της «Ελληνοφρένειας» (φυσικά) στον «ΣΚΑΪ 100,3». Αυτοί, λοιπόν, παίρνουν αφορμές από την επικαιρότητα και τηλεφωνούν σε υπουργεία, σε δημόσιες υπηρεσίες, σε πολιτικούς. Αυτό ναι, μάλιστα, έχει αξία. Ακόμα και αν τελικά κάποιες από τις φάρσες δεν σου βγουν πετυχημένες - και στον Λάλα επειδή κάνει πολλές, συνήθως δεν του βγαίνουν (τις συνδυάζει όμως καπάκι με κάποιο ταιριαστό τραγούδι και το σώζει). Αλλά ακόμα και όταν «παίζεις» με αγνώστους στο τηλέφωνο, μετράει το πώς το κάνεις ώστε να είναι γουστόζικο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο Αποστόλης στην «Ελληνοφρένεια»...

Κάτι τηλέφωνα, όχι φάρσες, έπαιρνε και ο Μιχάλης Τσαουσόπουλος στον «Deejay 95,2». Αλλά ο ναρκισσισμός του δεν τον άφηνε να δώσει λίγη σημασία και στον ακροατή... Οπότε ας μην το χαρακτηρίσουμε καλύτερα.

Στον παλιό «City 99,5» φάρσες έκανε και ο Χρήστος Φερεντίνος, παραδόξως όμως δεν ήταν σχεδόν ποτέ καλές. Κάτι τουs έλειπε...

Είναι μια νύχτα άυπνη και αναρωτιέμαι τι λένε οι άνθρωποι όταν ξεμένουν από λέξεις.

Για να το θέσω διαφορετικά: μήπως δεν έχει σημασία τι λένε οι άνθρωποι όταν ξεμένουν από λέξεις, αλλά σημασία έχει τι κάνουν; «Σιωπούν», μου φωνάζει μια μορφή από το πουθενά, «σφραγίζουν ερμητικά τα χείλη και στρέφουν το βλέμμα στον σκοτεινό ουρανό». «Χορεύουν», μου λέει χαμογελαστά μια άλλη μορφή, «χορεύουν σαν να μην υπάρχει αύριο», καβαλάνε τον ρυθμό και χάνονται σε κοιλάδες έκστασης. «Ζωγραφίζουν», μου απαντά μια άλλη φωνή, της οποίας δεν διακρίνω τη μορφή. Παράξενο, σκέφτομαι, μια φωνή χωρίς μορφή και χάνομαι στον καταιγισμό των απαντήσεων που λαμβάνω. «Οταν οι άνθρωποι ξεμένουν από λέξεις, κάνουν θέατρο», μου λέει με στόμφο η γαλήνια φωνή που κρατά στο χέρι ένα φθαρμένο από τα χρόνια χαρτί που γράφει «όλος ο κόσμος είναι θέατρο». Αρα όλος ο κόσμος έχει ξεμείνει από λέξεις, σκέφτομαι φευγαλέα, πριν με διακόψει η επόμενη φωνή.

«Οσοι ξεμένουν από λέξεις συλλαμβάνουν στιγμές», μου ψιθυρίζει με τρεμάμενη φωνή το σκοτάδι, «φωτογραφίζουν, μιλούν με εικόνες και παγωμένο χρόνο, μιλούν με φως και ακινησία, παιχνιδίζουν με τον χρόνο που κυλάει και το φως που μιλάει». «Κάνουν τέχνη», συμπληρώνει μια βραχνή από τα τσιγάρα και τα ποτά φωνή, που κάθεται στο ξέφωτο με το σώμα στραμμένο στον ορίζοντα. Δεν στρέφει καν το βλέμμα προς την απορημένη μεριά μου. «Αυτοί που δεν έχουν λέξεις έχουν την τέχνη», συνεχίζει λυπημένα, απελευθερώνοντας μια βαθιά ανάσα που μυρίζει παραίσθηση, κατάρα και μελαγχολία. Η επόμενη φωνή είναι τσιριχτή και δυνατή, μοιάζει να έρχεται από ένα τηλεοπτικό πλατό: «Οταν οι άνθρωποι ξεμένουν από λέξεις κάνουν τηλεόραση και παριστάνουν πως ξέρουν πού είναι η ζωή...». Η ζωή είναι εδώ, η ζωή είναι αλλού, η ζωή είναι παντού και πουθενά.

«Οταν οι άνθρωποι στερεύουν από λέξεις κάνουν προσευχή», ακούω καθαρά να λέει μια γαλήνια μορφή ανάμεσα στις πολλές φωνές που επιχειρούν να απαντήσουν στο ερώτημά μου. Οι φωνές αυξάνουν, δημιουργώντας μια βοή που μου μοιάζει μυθική. Χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια συλλαμβάνω μερικές ακόμη από τις απαντήσεις που περνούν μπροστά μου και συνεχίζω να καταγράφω: «Αυτοί που δεν έχουν λέξεις φοβούνται τη σιωπή και μιλάνε ακατάπαυστα, φλυαρούν χωρίς να λένε κάτι άξιο να ειπωθεί». «Οταν ο άνθρωπος ξεμένει από λέξεις λέει σ' αγαπώ», ψελλίζει μια εφηβική μορφή. Αμέσως μια ηλικιωμένη, γερασμένη, σοφή και κουρασμένη μορφή ανασαίνει βαθιά και λέει: «Οταν οι άνθρωποι ξεμένουν από λέξεις αναγκάζονται να συνομιλήσουν με το τέλος, τη φθαρτότητα, τη θνητότητα, το μηδέν που είναι τα πάντα». Τη γεροντική σοφία διακόπτει αυτή η φορτισμένη νεαρή επαναστατική φωνή: «Οταν οι άνθρωποι ξεμένουν από λέξεις κάνουν επανάσταση. Για τις λέξεις που μας στέρησαν αξίζει να πολεμήσουμε. Οι φτωχοί από λέξεις άνθρωποι είναι της γης οι κολασμένοι. Ανθρωπος χωρίς λέξεις δεν είναι άνθρωπος!». Κάπως έτσι θα αποκοιμηθώ σήμερα, θα ακούω φωνές, θα ακούω μορφές, θα ακούω λέξεις που θα ανησυχούν για όσους ξέμειναν από λέξεις, που θα μου ευχηθούν: «Καληνύχτα και όνειρα θολά»

ΘΩΜΑΣ ΣΙΩΜΟΣ

Το ρούφηξα πιτσιρικάς αυτό το ουάου το βιβλιαράκι και με συγκλόνισε. Κι όμως έκανα στη ζωή μου ακριβώς το αντίθετο απ' ό,τι έγραφε. Ποτέ δεν απόλαυσα αυτό το θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Δουλεύω σαν σκυλί περισσότερο από 30 χρόνια, κάθε μέρα, από μικρό παιδί. Παράπονο δεν έχω, έκανα κάτι που μ' αρέσει και απ' αυτό βιοπορίζομαι. Θα μπορούσα να 'μουνα 35 χρόνια σ' ένα γραφείο να χτυπάω σφραγίδες και να κολλάω χαρτόσημα. Αν δεν αυτοκτονούσα ή δεν σκότωνα κανέναν στα καλά του καθουμένου...

ΤΟ μόνο προβληματάκι με τη δικιά μας δουλειά είναι το στρες. Ο πανικός που νιώθεις κάθε μέρα όταν αντικρίζεις τη λευκή σελίδα. Πρέπει να την μπαζώσεις με συγκεκριμένο αριθμό λέξεων που να βγάζουν νόημα, να προκαλούν το ενδιαφέρον και να εξιτάρουν την καλλίγραμη αναγνώστρια, η οποία πλήρωσε περισσότερο απ' ό,τι κοστίζει ένα μπουκάλι γάλα για το παιδί της, επειδή κεφάρει να σε διαβάσει. Η εικόνα αυτής της ιδεώδους αναγνώστριας, να μου προσφέρει το γάλα του παιδιού που θ' αποκτήσει, μου δίνει κάθε μέρα το κουράγιο και τη δύναμη ν' αντιμετωπίσω το παγωμένο χαμόγελο της λευκής σελίδας. Θέλω με κάθε τρόπο να την ικανοποιήσω. Γιατί το παιδί αυτό μπορεί να είναι δικό μου. Ή να 'μαι εγώ αυτό το παιδί.

ΔΟΥΛΕΙΑ δεν είναι μόνο ό,τι σου γράφω. Πρέπει να απαντήσω και στα e-mail σου, στο τηλεφώνημά σου, στην επιστολή σου. Γιατί αλλιώς θα με πεις ψώνιο, αγενή και καβαλημένο. Κάνω δύο βάρδιες τηλεφωνήτριας που δεν τις πληρώνομαι· ελπίζω να μη φυτεύει καρκινάκι στο κεφαλάκι το κινητούλι. Χρειάζομαι πολλές ώρες για να διαβάσω και ν' απαντήσω στην αλληλογραφία. Για να γράψω πρέπει να διαβάσω τις εφημερίδες και τα περιοδικά, ν' ακούσω ραδιόφωνο, να δω ειδήσεις και ενημερωτικές εκπομπές στην τηλεόραση, να μπω στο Ιντερνετ και να αφουγκραστώ όσους μπλογκάρουν.

ΔΕΝ μπορεί κάποιος να γράφει καθημερινό χρονογράφημα αν δεν διαβάζει πολιτικά και οικονομικά βιβλία, ποίηση, λογοτεχνία, ιστορία, αν δεν βλέπει θέατρο και σινεμά, άμα δεν κυκλοφορεί όπου σφύζει η ζωή: στα μπαράκια, τα καφέ, στις μουσικές σκηνές, στις πίστες. Αν δεν ταξιδεύει, άμα δεν κυκλοφορεί δεν έχει παραστάσεις: για να γράψει.

ΣΤΗΝ αρχή, όταν μπήκα στη δουλειά, νόμιζα πως τους κορόιδεψα· έκανα το κέφι μου - επάγγελμα και με πλήρωναν κι από πάνω! Επειτα από τρεις δεκαετίες γράψε γράψε συνειδητοποίησα πως το σύστημα είναι πιο πονηρό από του λόγου μας. Σου στύβει το μυαλό, έχει τον τρόπο του να σε ξεζουμίζει. Είναι ένα τερατάκι που 'σαι υποχρεωμένος να το ταΐζεις με 700 λέξεις την ημέρα, αλλιώς θα σου χιμήξει και θα σε καταβροχθίσει. Κι είναι απαιτητικό το άτιμο το τερατάκι. Δεν μπορείς να το ταΐσεις ό,τι κι ό,τι. Γουστάρει χαβιάρια, πατέ και γαλλικές σαμπάνιες. Πρέπει να κάνεις όλα όσα προανέφερα για να 'χεις στην ώρα του το φαΐ του.

ΑΥΤΟΣ ο φίδης που κρύβεται επιμελώς πίσω απ' τη λευκή σελίδα σού προκαλεί το εργασιακό στρες. Σε κάνει να τα βλέπεις όλα σαν δουλειά. Το θέατρο, τα μπουζούκια, την γκόμενα. Ολα γίνονται ρεπορτάζ. Η δημοσιογραφική ματιά στα γεγονότα μοιάζει διαστροφή. Σ' την πέφτει η γκόμενα στο μπαρ κι εσύ δεν τη ρίχνεις απερίσκεπτα στο κρεβάτι. Προσπαθείς να βγάλεις ειδήσεις απ' το νάζι της, να κινηματογραφίσεις το φλερτ της, να αναλύσεις τον οργασμό της. Κάθε φορά που ολοκληρώνεις, λες: «Πάει κι' αυτό το ρεπορτάζ τελείωσε -πάμε γι' άλλα». Ενώ η γκομενίτσα προσδοκεί να τη δαχτυλιδιάσεις.

ΜΕΧΡΙΣ εδώ η κατάστασή σου είναι μάλλον ελεγχόμενη... Το πρόβλημα με το στρες αρχίζει όταν πλέον όλα τα θεωρείς δουλειά. Το ότι μιλάς στο τηλέφωνο, ανοίγεις τον υπολογιστή, χαιρετάς κάποιον, μπαίνεις στο αυτοκίνητο για να πας κάπου, σταματάς στο περίπτερο να πάρεις τσιγάρα, φοράς τα καλά σου για να μπεις στη δεξίωση του προέδρου, τραβάς το καζανάκι στην τουαλέτα.

ΞΑΝΑΔΙΑΒΑΖΩ «Το δικαίωμα στην τεμπελιά», που δεν το γεύτηκα. Μ' αρέσει πλέον τα Σάββατα να περιφέρομαι ασκόπως. Να μην έχω να πάω κάπου, να μη θέλω να συναντήσω κάποιον, να μη μιλάω στο τηλέφωνο με κανέναν. Θέλω να γίνω αχρείαστος, άχρηστος, ανέμελος, ακατοίκητος. Επειτα από 32 χρόνια ολοκληρωτικής σκέψης και δουλειάς, θέλω για λίγο να νιώσω ξανθιά...

Με τον ΑΝΔΡΕΑ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ

Aπότομα μπήκε ο φετινός χειμώνας. Οχι μόνο με την προβλεπόμενη από τους μετεωρολόγους μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας, αλλά και με το μακελειό στο αστυνομικό τμήμα της Αγίας Παρασκευής που κατέληξε στον τραυματισμό έξι νέων ανθρώπων - και οι έξι κάτω των 25 χρόνων. Στα παγωμένα νερά του Αιγαίου πνίγηκαν αυτή την εβδομάδα πέντε παιδιά και τρεις γυναίκες από το Αφγανιστάν, όλοι τους μετανάστες, που η βάρκα τους συνετρίβη σε μια ξέρα, λίγες δεκάδες μέτρα από την ακτή της Λέσβου. Στα παγωμένα νερά της ανεργίας ρίχτηκαν ξανά χιλιάδες νέοι, όλοι τους απασχολούμενοι στα προγράμματα stage, αφού ο μισθός των 480 ευρώ τον μήνα, χωρίς ασφαλιστικά δικαιώματα, ήταν μια κάποια λύση. Φαίνεται ότι μια υποκατηγορία του «εχθρού λαού», είναι ο «εχθρός νέος» - και η τραγική ειρωνεία είναι ότι νέοι φαίνεται να είναι εκείνοι που θέλησαν να στερήσουν τη ζωή από τους επίσης νέους αστυνομικούς τη νύχτα της περασμένης Τρίτης. Νέοι που τους σπρώχνει ένα γερασμένο, σκελετωμένο, γαγγραινιασμένο χέρι - και δεν εννοώ αυτό της «κακούργας κοινωνίας».

Πολλές ήταν οι επετειακές εκπομπές και οι σχετικές με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κινηματογραφικές ταινίες που προβλήθηκαν την 28η Οκτωβρίου. Είναι και αυτός ένας τρόπος για να μη νεκρώνεται ολότελα η ιστορική μνήμη.

Οι πιο πολλοί αγνοούμε ότι το χωριό Κομμένο, στον κάμπο της Αρτας, είναι ένας μαρτυρικός τόπος. Μας το έμαθε η «Μηχανή του χρόνου» του Χρίστου Βασιλόπουλου στη ΝΕΤ, ανήμερα της επετείου.

Τον Αύγουστο του 1943, οι Γερμανοί μπήκαν στο χωριό και έσφαξαν 317 αμάχους, από τους οποίους οι 90 ήταν παιδιά και βρέφη. Σύμφωνα με περιγραφές αυτοπτών μαρτύρων, οι ναζί έβαζαν μπαμπάκι βουτηγμένο στο οινόπνευμα στο στόμα των παιδιών και ύστερα τα πυρπολούσαν - κάτι που δεν έχουμε δει ούτε στις πιο άγριες ταινίες τρόμου. Δεν ξέρω αν το ολοκαύτωμα στο Κομμένο διδάσκεται στα σχολικά βιβλία της Ιστορίας. Αν πάντως δεν διδάσκεται, που είναι και το πιθανότερο, η έρευνα της «Μηχανής του χρόνου» κάπως ξεπλένει την ντροπή.

Την παραμονή της σφαγής, όλο το χωριό συμμετείχε σ' ένα γαμήλιο γλέντι, όμως την άλλη μέρα ο παπα-Λάμπρος, που είχε παντρέψει το νεαρό ζευγάρι, ήταν ένα από τα πρώτα θύματα της θηριωδίας. Τον «σούβλισαν» με τις ξιφολόγχες τους οι Γερμανοί για να μην ακουστούν πυροβολισμοί και εγκαταλείψουν οι κάτοικοι τα σπίτια τους. Ενας «ματωμένος γάμος» που δεν τον τραγούδησε κανείς.

Η αντιφασιστική ευαισθησία, το πατριωτικό συναίσθημα, ο ανθρωπισμός δεν διδάσκονται δείχνοντας μόνο τις πληγές του χθες - κάτι που συχνά κάνει πολύ καλά η τηλεόραση. Θα πρέπει κανείς να μην ξεχνά και τις πληγές του σήμερα, στις οποίες αυτές συγκαταλέγονται και οι ματωμένοι -και επίσης ατραγούδιστοι- γάμοι στο Αφγανιστάν που τα θύματά τους είναι κυρίως γυναίκες και παιδιά. Ομως εδώ οι κάμερες συνήθως φτάνουν αφού έχουν ήδη ταφεί οι νεκροί.

Tης Μαριαννας Τζιαντζη

Ολο  και περισσότερες Ελληνίδες βάζουν πλώρη για την κορυφή, καταρρίπτοντας ανδρικά κάστρα, και όλο και περισσότερες φτάνουν σε διευθυντικές θέσεις, στον ιδιωτικό αλλά και τον δημόσιο τομέα. Την ίδια στιγμή, οι Ελληνες δείχνουν να αποποιούνται τα στερεότυπα που μέχρι πρόσφατα κρατούσαν τις γυναίκες μακριά από τις θέσεις ηγεσίας.

Απόδειξη, η ίδια η σύνθεση της νέας κυβέρνησης που ανακοίνωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου.

Ποτέ άλλοτε στην πολιτική ιστορία της νεότερης Ελλάδας δεν συμμετείχαν τόσες γυναίκες στην κυβέρνηση: Ενας στους τρεις υπουργούς της χώρας είναι πλέον γυναίκα (5 υπουργοί στα συνολικά 15 υπουργεία), ενώ στο σύνολο περίπου υπουργών και υφυπουργών ένας στους τέσσερις είναι γυναίκα. Και δεν είναι μόνον αυτά.

Γυναίκες κατέκτησαν μερικά από τα πιο κομβικά υπουργεία για το μέλλον της χώρας, όπως το κρίσιμο για την εποχή Υπουργείο Οικονομίας, με υπουργό τη Λούκα Κατσέλη. Στο ίδιο μήκος κύματος, οι εξελίξεις που θα ζήσουν οι Ελληνες τους επόμενους μήνες σε σημαντικά θέματα της καθημερινότητάς τους (παιδεία, υγεία, περιβάλλον) θα φέρουν άρωμα γυναίκας καθώς στα ομώνυμα υπουργεία, γυναίκα θα έχει το γενικό πρόσταγμα.'

Γυναίκες καριέρας
Η συνήθης αμφισβήτηση

Η Μαρία Ωρολογά - Βούζα είναι διευθύνουσα σύμβουλος στη Μινέρβα Φαρμακευτική, εταιρείαμε ιστορία 75 ετών στον χώρο των φαρμάκων.

Παραδέχεται με χαμόγελο ότι οι γυναίκες καριέρας είναι υποχρεωμένες να αποδεικνύουν συνέχεια ότι τους αξίζει να έχουν τη θέση που έχουν. «Η Ελληνίδα αγωνίζεται καθημερινά να αποδείξει την αξία της. Οσα προσόντα και να έχει, δεν αρκούν. Αμφισβητείται η ικανότητά της στη δουλειά σε σχέση με άντρες που έχουν χαμηλότερα προσόντα ή μικρότερη εμπειρία. Τη μεγαλύτερη, όμως, αμφισβήτηση τη δέχεται από γυναίκες. Γιατί οι άντρες αντιδρούν πιο ήπια, αν και κάποιοι απαξιωτικά, με σχόλια του τύπου «τέτοια ώρα δεν είναι εδώ, θα έχει πάει κομμωτήριο». Μου έχει συμβεί». Η ίδια έχει καταφέρει να συγκεράσει καριέρα και οικογένεια. Εχει δύο παιδιά. Πιστεύει ότι η ανάπτυξη μιας επιχείρησης στηρίζεται στην ομαδική συνεργασία, ανεξαρτήτως φύλου, θέσης και ηλικίας, αν και ως γυναίκα αναδεικνύει τα πλεονεκτήματα του φύλου της. «Η θηλυκότητα και ο συναισθηματισμός των γυναικών είναι σύμμαχος για τη γυναίκα μάνατζερ, διότι τη βοηθούν να βρίσκει λύσεις πιο κοντά στις ανάγκες των συνεργατών της», υποστηρίζει.

Θέμα κουλτούρας
Μύθοι και στερεότυπα

Η Νάνσυ Παπαλεξανδρή παρατηρεί, ερευνά και ερμηνεύει τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας ως καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Παραδέχεται τη μειωμένη συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις ηγεσίας και υπερθεματίζει: «Παρά το ότι οι Ελληνίδες σήμερα, ως ποσοστό εκπαίδευσης, δεν έχουν σε τίποτα να ζηλέψουν τους άντρες, περιορισμένος αριθμός τους καταλαμβάνει θέσεις ηγεσίας αναλογικά με τον αριθμό των γυναικών που εργάζονται. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και είναι αυτή, γιατί τις ίσες ευκαιρίες τις έχουν καταβροχθίσει διάφορα στερεότυπα: Για παράδειγμα, ότι δεν έχουν διάθεση να αφιερώσουν το χρόνο που απαιτούν οι θέσεις ευθύνης».

Οικογενειακή κατάσταση
Ο κύριος της κυρίας 

Η Ξένια Κούρτογλου, πρόεδρος και δ/νουσα σύμβουλος της εταιρείας ερευνών Focus, σκιαγραφεί τα γνωρίσματα όχι των γυναικών καριέρας, αλλά των συζύγων τους!

Οπως μας πληροφορεί, οι βασικές κατηγορίες συζύγων είναι τρεις: Ο«κλασικός»: Τον συναντάμε κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες, μεσοκατώτερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα και τοπικές κοινωνίες. Η νοοτροπία του υποβόσκει λίγο ώς πολύ στη μεγάλη πλειονότητα των Ελλήνων αντρών από 30 ετών και πάνω, μια και αυτήν ακριβώς τη νοοτροπία την καλλιεργούν στα αγόρια τους οι Ελληνίδες μητέρες.

Ο τύπος αυτού του άντρα δεν μπορεί να συνυπάρξει με μια γυναίκα σε θέση ηγεσίας, γιατί ακόμη κι αν εκείνος είναι οικονομικά ανώτερος από εκείνη, δεν μπορεί να ανεχθεί τη δική της ανεξαρτησία και το γεγονός ότι δίνει την προσοχή και την προτεραιότητά της σε κάτι άλλο εκτός από εκείνον και τα παιδιά του. «Ετσι, ακόμη κι αν την ερωτευτεί με πάθος, προσπαθεί να την ελέγξει, να την υποβιβάσει και να την ?καταπιέσει?, φτάνοντας τη σχέση σε αδιέξοδο».

Ο «θετικός»: Είναι συνήθως άνθρωπος χαμηλών τόνων, έχει εξοικειωθεί και εκτιμά τη δυνατή προσωπικότητα της γυναίκας του, την αποδέχεται και ?είτε είναι ένας άντρας που δεν έχει ο ίδιος ιδιαίτερες φιλοδοξίες είτε έχει? διαθέτει την ωριμότητα ώστε να μην την κοντράρει. «Ομως, στην Ελλάδα, ο τύπος αυτός είναι δυσεύρετος και έτσι συναντάμε συχνά Ελληνίδες καριερίστες παντρεμένες με ξένους ή Ελληνες του εξωτερικού». Ο «ιδανικός»: Είναι ο νέος τύπος του άντρα που βρίσκουμε κυρίως σε νεαρές ηλικίες. «Ο άντρας αυτός αναγνωρίζει τη δική της καριέρα ισότιμα με τη δική του και πορεύονται μαζί, μοιράζονται τις ευθύνες και τα καθήκοντα του κοινού τους «νοικοκυριού»».'

Η θεσμική φωνή
Ριψοκίνδυνες ευκαιρίες

Ζητήσαμε από την Αγγελίνα Μιχαηλίδη, υψηλόβαθμο στέλεχος με τεράστια εμπειρία και πρόεδρο σήμερα του Ινστιτούτου Ανάπτυξης Γυναικών Μάνατζερ & Επιχειρηματιών της Ελληνικής Εταιρείας Διοίκησης Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ), να μας μεταφέρει την εμπειρία της σχετικά με το τι σημαίνει για μια γυναίκα σήμερα (στην εποχή της οικονομικής κρίσης) να βρίσκεται σε θέση ευθύνης. Λόγω της ιδιότητάς της συναναστρέφεται πολλές Ελληνίδες μάνατζερ και επιχειρηματίες και συζητά μαζί τους για τις αυξημένες απαιτήσεις της εποχής. Ορίστε τι μας λέει: «Γενικά και ιδίως στην κρίσιμη εποχή μας, προσφέρονται στις γυναίκες θέσεις με ιδιαίτερο ρίσκο.

Οι δυναμικές γυναίκες σπεύδουν να αρπάξουν την ευκαιρία, με την προσδοκία καταξίωσης. Τότε μιλάμε για το νέο φαινόμενο του ?γυάλινου γκρεμού? (glass cliff), όπου ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος και η πιθανότητα επιτυχίας εξαρχής μικρή. Μένει, λοιπόν, στην ίδια τη γυναίκα υψηλό στέλεχος ή επιχειρηματία αν θα παίξει το «παιχνίδι» της συνεχούς απόδειξης ή θα επικεντρωθεί στο έργο της και θα αφήσει τα αποτελέσματα να την κρίνουν».

Τόσο δύσκολο είναι
Το παράδειγμα μιας γενιάς

Η Μαρία Σαριδάκη, διευθύνουσα σύμβουλος της ATExcelixi, ήταν η πρώτη γυναίκα που πήρε διευθυντική θέση στα 80 χρόνια ιστορίας του ομίλου ATEbank.

«Δεν θεωρώ ότι όλα αυτά τα χρόνια υπήρξα η μόνη γυναίκα που άξιζε αυτήν τη διάκριση. Είναι, όμως, ενδεικτικό το πόσο αργά εξελίσσονται τα πράγματα στην ανάληψη ηγετικών θέσεων από γυναίκες. Ακόμα και σήμερα, παρά τις θετικές εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι γυναίκες εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στις ανώτατες βαθμίδες της ιεραρχίας, τόσο στην πολιτική όσο και στις επιχειρήσεις.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι τόσο αποτέλεσμα συμβιβασμών εκ μέρους των γυναικών όσο έξυπνη και συνειδητή απόφαση που στοχεύει στην επιβίωσή τους και τη συναισθηματική τους ισορροπία και υγεία. Η ανάγκη να ισορροπήσουν μεταξύ οικογένειας και επαγγελματικών υποχρεώσεων καθώς και η εχθρότητα, η ειρωνεία, η αμφισβήτηση, κεκαλυμμένη ή απροκάλυπτη, που αντιμετωπίζουν όσο ανεβαίνουν την ιεραρχία σε ένα περιβάλλον ανδροκρατούμενο οδηγεί πολλές φορές άξιες καθ' όλα γυναίκες να μη διεκδικούν τις θέσεις στις οποίες θα μπορούσαν να διαπρέψουν με βάση τις γνώσεις, τις εμπειρίες, τις σπουδές και τις ικανότητές τους».

Η ίδια είναι παντρεμένη, έχει έναν γιο δεκαοκτώ ετών και μεγάλη εμπειρία στην αγορά εργασίας καθώς διανύει σήμερα την τρίτη δεκαετία του εργασιακού της βίου. Πιστεύει ότι η επιβίωση και η ανάπτυξη των επιχειρήσεων σήμερα έχει ανάγκη τις ικανότητες και τα φυσικά χαρίσματα των γυναικών, περισσότερο από ποτέ άλλοτε στο παγκοσμιοποιημένο ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Αρχειν και άρχεσθαι
Ηγεσία και γυναίκα είναι έννοιες δύσκολες, αλλά όχι ασύμβατες.

10% το ποσοστό των γυναικών μελών των διοικητικών συμβουλίων των μεγάλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Μία γυναίκα, εννέα άντρες...

30% στον δημόσιο τομέα (διοίκηση, άμυνα, κοινωνική ασφάλιση, εκπαίδευση) απασχολείται το μεγαλύτερο ποσοστό των Ελληνίδων. Ακολουθεί ένα 20% στις υπηρεσίες.

56% από τις γυναίκες, που συμμετέχουν στον κόσμο της ελληνικής επιχειρηματικότητας, 
το 56% είναι επιχειρηματίες ή αυτοαπασχολούμενες σε μικρές επιχειρήσεις, ενώ το 44% έχει υπαλληλική σχέση.

61% σε ποσοστό 61% οι Ελληνίδες που εργάζονται είναι απόφοιτες ΑΕΙ ή ΤΕΙ, ενώ το 76% έχει παρακολουθήσει εκπαιδευτικά σεμινάρια σε εξειδικευμένα θέματα όπως: Πληροφορική, διοίκηση επιχειρήσεων, πωλήσεις, μάρκετινγκ.

Εξι «σίγουρες»γυναίκες
Καλλιστεία προσωπικότητας

Ντόρα Μπακογιάννη: Η πρώτη γυναίκα δήμαρχος Αθηναίων, υπουργός Εξωτερικών και ενδεχομένως σύντομα πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Για όλα αυτά θα τιμηθεί με το βραβείο Galileo στις 24/10 στη Φλωρεντία.

Ειρήνη Παπά: Κορυφαίες ηθοποιοί υπάρχουν πολλές, λίγες όμως με τον δυναμισμό και την πυγμή της. Βραβευμένη με το «Γυναίκα της Ευρώπης» το 2002 και «Ελληνίδα Παγκόσμιας Αναγνώρισης 2009».

Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα: Είκοσι χρόνια διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης και συνάμα ένα πρόσωπο που γνωρίζει πως η τέχνη μπορεί να γίνει μια αξία της καθημερινής ζωής.

Νίκη Κουτσιανά: Η αυτοδημιούργητη πρόεδρος της Apivita, που από ένα μικρό φαρμακείο το 1979, κατάφερε μαζί με τον σύζυγό της να δημιουργήσουν μια εταιρεία με σημαντική διεθνή παρουσία.

Σοφία Κουνενάκη - Εφραίμογλου: Πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της Vivodi, παραμένει η μοναδική γυναίκα μάνατζερ στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, στην αποκαλούμενη και «ατμομηχανή» της οικονομίας.

Λίτσα Παναγιωτοπούλου: Πρώτη Ελληνίδα επικεφαλής ξένου ομίλου στην Ελλάδα (16 χρόνια στην Oracle Hellas). Πρώτη πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Διοίκησης Επιχειρήσεων (2003-'06).

Ηγεσία γένους θηλυκού
Οι εννέα Ελληνίδες που συμμετέχουν στο νέο κυβερνητικό σχήμα, με την ευχή και την ελπίδα να τα καταφέρουν καλύτερα από τους αξιότιμους κυρίους υπουργούς.

• Λούκα Κατσέλη Υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας
• Αννα Διαμαντοπούλου Υπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
• Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
• Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
• Κατερίνα Μπατζελή Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
• Θεοδώρα Τζάκρη Υφυπουργός με έδρα τη Θεσσαλονίκη
• Εύη Χριστοφιλοπούλου Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
• Φώφη Γεννηματά Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
• Αντζελα Γκερέκου Υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού
  
  
  
  

* Θανάσης Αντωνίου, Θώμη Μελίδου, Χαράλαμπος Νικόπουλος

Aπό μικρός ήμουν κολλημένος με τις φανέλες των ομάδων. Συμπάθησα ομάδες σε Ελλάδα και εξωτερικό μόνο και μόνο για το συνδυασμό των χρωμάτων και το σχεδιασμό τους. Ξόδευα το χαρτζιλίκι μου σε αγγλικά ποδοσφαιρικά περιοδικά μόνο για να χαζεύω τις εμφανίσεις των συλλόγων. 

Η πρώτη φανέλα που με έκανε να μείνω με το στόμα ανοιχτό ήταν της Γουέστ Χαμ. Εντάξει, βοήθησε και η καψούρα μου με τον Μπόμπι Μουρ. Γούσταρα το στιλ στο παιχνίδι του. Αριστοκρατικό και επιβλητικό. Κοιτώντας προσεκτικά μια φωτογραφία του πρόσεξα τη διχρωμία στην μπλούζα. Μια διχρωμία ξεχωριστή από αυτή των ελληνικών ομάδων. Δεν είχε ρίγες κάθετες ή οριζόντιες, αλλά τα μανίκια είχαν άλλο χρώμα από αυτό της φανέλας. Εκστασιάστηκα. Αργότερα, στο αγγλικό περιοδικό  "Shoot" είδα την έγχρωμη εκδοχή της. Κόκκινο μπορντό ο κορμός και γαλάζια τα μανίκια. Τρελάθηκα. Έμεινα να τη χαζεύω ώρες. Το επόμενο κόλλημά μου με εμφάνιση ομάδας ήταν με αυτή του Άγιαξ. Ήμουν που ήμουν ενθουσιασμένος με την ομάδα, ήρθε κι η φανέλα να μου δώσει τη χαριστική βολή. Τι ήταν αυτό που έβλεπαν τα μάτια μου; Ακόμη και τώρα τη θεωρώ πολύ προχό. Λευκή και στο κέντρο μια κόκκινη φαρδιά ρίγα που συνεχίζει στην πλάτη. Πού το σκέφτηκαν, μονολογούσα με τις ώρες. Όταν την εποχή του μεγάλου Άγιαξ έβρισκα ασπρόμαυρες φωτογραφίες της ομάδας, τις έκοβα και με ένα κόκκινο μαρκαδόρο ζωγράφιζα τη ρίγα, να ξεχωρίζει.

Δεν είναι μπλε και κόκκινο τα χρώματα του Πανιωνίου. Είναι πορφυρό και κυανό μαζί, σε ένα συνδυασμό που θεωρώ μεγαλοπρεπή και άκρως εντυπωσιακό. Τη δε λευκή παραλλαγή της μπλούζας με τη μία ρίγα πορφυρή και την άλλη κυανή, οριζόντιες στο στήθος, τη θεωρώ αριστουργηματική. Για όσους ενδιαφέρονται, σημειώνω ότι αυτή η φανέλα κυκλοφορεί αυτές τις μέρες και πάλι σαν επετειακή στην μπουτίκ της ομάδας. Θα την αγοράσω, γιατί δεν θέλω με τίποτα να λείπει από τη συλλογή μου. Παράπονο έχω και από την ομάδα μου, τον ΑΡΗ. Δεν είναι αυτό το κίτρινο το παλιό στη φανέλα του σήμερα. Έχει αλλάξει. Έχει γίνει πιο έντονο, πιο βαθύ κίτρινο. Το κίτρινο του ΑΡΗ ήταν το κροκί το λεγόμενο. Το σκούρο κίτρινο και όχι το ανοιχτό, όπως στη φανέλα της ΑΕΚ. Μια που ανέφερα την  Ένωση έχω να καταγγείλω άλλο ένα έγκλημα αισθητικής. Στα τέλη της δεκαετίας του '70 στην Ένωση είχαν κυκλοφορήσει μια φανέλα που όσοι τη θυμούνται σίγουρα θα τη νοσταλγούν. Κίτρινο έντονο με τρεις οριζόντιες μαύρες ρίγες στο στήθος. Αυτή στη μέση φαρδιά και οι άλλες δυο πάνω και κάτω λεπτές. Στο κέντρο, σε κύκλο ο Δικέφαλος. Την κατάργησαν, οι εγκληματίες, και έβγαλαν κάτι άλλες με έναν τεράστιο δικέφαλο που ξεκινούσε από τις μασχάλες και δεν ξεχώριζες πού τελείωνε. Ούτε στο κέντρο διάσωσης άγριων πτηνών δεν θα σκεφτόντουσαν να φτιάξουν τέτοια κακογουστιά. Αλλά και ο Παναθηναϊκός το νέρωσε το πράσινό του. Πού είναι εκείνο το πράσινο σαν αυτό της φύσης, με το Τριφύλλι δεξιά; Η εμφάνιση την εποχή του Γουέμπλεϊ ήταν η καλύτερη από όλες και δεν την κράτησαν. Φέρτε λοιπόν πίσω τις φανέλες που αγαπήσαμε και πετάξτε αυτές τις μοντέρνες παραλλαγές στα σκουπίδια.

 Έχω την αίσθηση ότι οι ομάδες μας μαζί με την αίγλη τους χάνουν και το χρώμα που τις χαρακτήριζε. 

Ή μήπως αυτά πάνε μαζί;

«ΑΝ δεν υπήρχε ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν θα μας γνώριζε ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας μας», είχε πει κάποτε ο μέγιστος Κατσιφάρας.

Και ήταν αλήθεια. Δεν υπήρχε περίπτωση να σε γνωρίζει ο θυρωρός αν δεν σε έδειχνε η τηλεόραση. Ιδιωτικοί σταθμοί δεν εξέπεμπαν παρά μόνο τα κρατικά κανάλια, τα οποία ελέγχονταν ασφυκτικά από την εκάστοτε κυβέρνηση. Για να σε γνωρίσει ο θυρωρός ή έπρεπε να μένεις στην πολυκατοικία του ή να σε πετύχει κάπου τυχαία και να του κάνεις κερί να σε βγάλει στην επιφάνεια ο αρχηγός.

ΒΕΒΑΙΩΣ στην προ ιδιωτικής ραδιοφωνίας, τηλεόρασης και Ιντερνετ εποχή, οι καθημερινές εφημερίδες είχαν πολύ μεγαλύτερη ισχύ. Τετραπλάσια κυκλοφορία από τη σημερινή. Αλλά ο συγκεκριμένος θυρωρός ποτέ δεν διάβαζε εφημερίδα. Ηταν αγράμματος. Αστοιχείωτος. Προσπαθούσε να διακρίνει ποια εφημερίδα κρατούσαν οι ένοικοι για να τους καρφώσει στην Ασφάλεια. Οποιος τη δίπλωνε ανάποδα για να μην φαίνεται ο τίτλος της ήταν ύποπτος. Οταν δεν είχε πια νόημα το... έργο του, ο θυρωρός μας πήρε σύνταξη. Τώρα βλέπει μεσημεριανές εκπομπές και ξέρει τα πάντα για τη Μενεγάκη.

Ο Ανδρέας πρωτοανακάτεψε την τράπουλα. Πήρε γρήγορα διαζύγιο από την παλιά Ενωση Κέντρου αλλά και από αρκετούς συντρόφους του στο πρώιμο ΠΑΣΟΚ· με τον Πάμπλο, τα στελέχη της «Δημοκρατικής Αμυνας» και άλλους πολλούς. Διατήρησε έναν κορμό από δοκιμασμένα αξιόλογα ιστορικά στελέχη και ανέδειξε τους πιτσιρικάδες από τη γενιά του Πολυτεχνείου. Ωστόσο μέσα σε μια εικοσαετία όποιος άφηνε μούσι γινόταν πρασινοφρουρός και νοματαίος. Εκανε ναύτες (που πηδούσαμε) καπεταναίους που δεν υπήρχε κανένας λόγος για να τους γνωρίσει ο, γνωστός μας, θυρωρός.

ΚΑΙ ο Σημίτης ξανανακάτεψε την τράπουλα· τα 'παιζε που δεν τους γνώριζε ο θυρωρός. Τη φίλη μου την Κούρκουλα ήξερες μόνο από τη «Λάμψη» και την είδες υπουργό Παιδείας. Και μετά ήρθε η Ν.Δ., παραδοσιακή, με τους βαρόνους της, με τα όλα της, αλλά και με τους γνωστούς μας ΔΑΠίτες, που (στην εποχή μας) τους ρίχνανε γιαούρτια, όταν τολμούσαν να μιλήσουν στο αμφιθέατρο. Εφυγε η ΠΑΣΠ, ήρθε η ΔΑΠ και τώρα τελείωσε, δεν έχει άλλο... Τα γράφω αυτά με αφορμή την εκλογή Ξυνίδη. «Ποιος είναι ο Ξυνίδης;». «Πού θες να ξέρω;». «Μάλλον θα 'ναι καλός αφού δεν είναι απ' αυτούς που ξέρω». «Διάβασα ότι έβγαλε στην Ξάνθη μπροστά το ΠΑΣΟΚ και ότι είναι 31 χρόνια μέλος». «Ευτυχώς που δεν το 'ξερα, γιατί δεν θα τον ψήφιζα»...

ΜΟΥ θυμίζει η φάση τότε που κατέρρευσε το παλιό πολιτικό σύστημα στην Ιταλία, διαλύθηκαν οι χριστιανοδημοκράτες και οι σοσιαλιστές κι ο κόσμος έψαχνε στα ψηφοδέλτια να ψηφίσει κάποιον που δεν γνώριζε. Θα μου πεις: «Αυτός που δεν γνωρίζεις είναι καλύτερος; Οχι βέβαια. Αλλά αν δεν παίξουν παντού καινούργια προσώπατα, θα λέμε: «Αυτό είναι που γνωρίζουμε, δεν έχει άλλο». Ενώ τώρα μπορεί να τρέφουμε νέες ελπίδες. Και ψευδαισθήσεις.

Η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες έχει μεγάλο πρόβλημα. Αμα έχεις τρία διδακτορικά ή είσαι ταλεντάρα, πρέπει να το κρύψεις για να βρεις δουλειά. Αναγκάζεσαι να παριστάνεις τον άσχετο και τον χαζό, να λες ότι απλώς έχεις τελειώσει το Γυμνάσιο μέχρι να καταφέρεις να μπεις στο σύστημα. Οταν χαλαρώσουν και δεν σε φοβούνται, μπορείς να κάνεις ένα ντου και να δείξεις τι αξίζεις. Δεν πρέπει όμως να ξεπεράσεις τον μέσο όρο και να ξεχωρίσεις γιατί θα πέσουν να σε κατασπαράξουν. «Χαλάς την πιάτσα»...

ΤΑ περί αξιοκρατίας δεν τα πιστεύω -τα 'γραψα τις προάλλες, μπορείς να το (ξανα)διαβάσεις στο www.enet.gr. Σχετικά με το πλασέμπο δημοκρατικότητας και συμμετοχής, γιατί επιπλέουν πάντα οι φελλοί κ.ο.κ. Δεν μπορεί να συνεχιστεί όμως το ίδιο σκηνικό: ένα παιδί που 'χει ικανότητες και ταλέντο να μη βρίσκει εδώ δουλειά ούτε κλητήρας και με το που πάει στο εξωτερικό να διαπρέπει... Ή δεν είναι έτσι; Κατά τ' άλλα, ύστερα από τόσα περσινά ξινά σταφύλια που μας έχουν σερβίρει, δεν μασάμε. Βάλε και Ξυνίδη και ό,τι άλλο θες να δοκιμάσουμε. Νο πρόμπλεμ!

ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ

Για χιλιάδες συ΅πολίτες ΅ας το δικαίω΅α στη στέγη είναι ένα ΅ακρινό όνειρο. Μια ΅όνι΅η αγωνία που ενίοτε βρίσκει ανακούφιση στις ελάχιστες δο΅ές φιλοξενίας που λειτουργούν στην Αθήνα.

Η Αθήνα του 21ου αιώνα. Μια σύγχρονη ΅εγαλούπολη του δυτικού κόσ΅ου. Διαθέτει ΅εγάλες λεωφόρους, επιβλητικούς ουρανοξύστες, ΅εγαλοπρεπή γήπεδα και ε΅πορικά κέντρα-φρούρια. Για τους δύσπιστους διαθέτει περισσότερη αστυνο΅ία από ποτέ, ειδικές τεθωρακισ΅ένες ΅ονάδες έτοι΅ες να αντι΅ετωπίσουν ΅ε πολύ ξύλο και τόνους χη΅ικών, ενίοτε και ΅ε σφαίρες, την κάθε εσωτερική απειλή.

Η Αθηνά της νέας χιλιετίας εκσυγχρονίζεται για να σταθεί δίπλα στις άλλες Βαβυλωνίες της υφηλίου. Τα έχει όλα. Ακό΅α και τους απόκληρούς της. Στα σπλάχνα της προσπαθούν να επιβιώσουν, ΅εταξύ της αδιαφορίας του κράτους αλλά και της δικής ΅ας, οι σύγχρονοι «της γης οι κολασ΅ένοι». Μετανάστες, άστεγοι, άποροι στοιβάζονται σε πλατείες, σε εγκαταλελει΅΅ένα κτήρια, σε πεζοδρό΅ια και σε ανοιχτούς χώρους προκει΅ένου να καταφέρουν να επιβιώσουν άλλη ΅ια ΅έρα.Είναι αυτοί που ο ΅έσος κάτοικος της πόλης τους κοιτάζει σαν να είναι ΅ιάσ΅ατα, που τους αποφεύγει διότι φοβάται ότι θα του χαλάσουν την ευαίσθητη αισθητική, ΅ια αισθητική που εντέλει έχει εξαντληθεί σε τερατουργή΅ατα όπως το νεότευκτο Μουσείο της Ακρόπολης, όπως και τα ε΅πορικά κέντρα του εθνικού ΅ας «αρχιτέκτονα» Μπά΅πη Βωβού.

Οι άστεγοι της Αθήνας, ΅ιας τυπικής δυτικής πόλης που δεν κοι΅άται ποτέ, αποτελούν και αναπόσπαστο κο΅΅άτι της, όσο κι αν ο δή΅αρχός της, σε αγαστή συνεργασία ΅ε τις «κοινωνικά ευαίσθητες» αστυνο΅ικές αρχές, συχνά πυκνά κάνει επιχειρήσεις-σκούπα για να καθαρίσει και να απολυ΅άνει το παλιό Εφετείο, τους δρό΅ους γύρω από την Ο΅όνοια, την πλατεία του Αγίου Παντελεή΅ονα και όλα αυτά τα ΅έρη που «βρω΅ίζουν» οι περιθωριοποιη΅ένοι, δίχως πατρίδα και σπίτι, δίχως καν ένα κο΅΅άτι ψω΅ί. 

Υπό ΅ία έννοια, είναι τα αποτέλεσ΅α ενός αδίστακτου συστή΅ατος που εξαθλιώνει ώστε να επιβιώσει. Είναι τα απόβλητα ενός καπιταλισ΅ού που «εξατο΅ικεύει το κέρδος και κοινωνικοποιεί τα χρέη», είναι σε τελική ανάλυση το φυσικό ακόλουθο, οι αποδιωγ΅ένοι ΅ιας κοινωνίας που όσο περνά ο καιρός εθίζεται στην υπερκατανάλωση και τον ατο΅ισ΅ό, και εντέλει εκτροχιάζεται.

ΕΧΕΙΣ ένα... ψιλοπροβληματάκι ν' αντιμετωπίσεις όταν αποφασίσεις και διατάξεις επιχείρηση-σκούπα· ότι πρέπει να βαφτίσεις τους μπάτσους σκουπιδιάρηδες κι όποιον βρεθεί μπροστά τους στην επιχείρηση, ανθρώπινο σκουπίδι.

ΟΤΑΝ σκουπίζεις την Ευριπίδου, τη Σωκράτους κι ό,τι άλλο έχει απομείνει σε δρόμο να θυμίζει τη δημοκρατία της αρχαίας Αθήνας, νο πρόμπλεμ!.. Ποίος να υπερασπιστεί τις Αφρικάνες ιερόδουλες και τους παράνομους μετανάστες; Κάτι οργανωσούλες μόνο για τα... ανθρώπινα δικαιώματα, αι οποίαι ως γνωστόν ανήκουν εις την αισχράν μειοψηφίαν. Μπορείς με την άνεσή σου να τους θεωρήσεις όλους ανθρώπινα ψυχικά σκουπίδια και να τους σκουπίσεις ανεμπόδιστα.

ΟΤΑΝ όμως αποφασίζεις και διατάσσεις επιχείρηση-σκούπα στα Εξάρχεια -στην πλατεία όπου η Ιστορία εκκολάπτει κάθε φορά τις νέες ιδέες και τα πρωτοποριακά ρεύματα- μπορεί να σταθείς... άτυχος κι ανάμεσα στα... σκουπίδια που θα μεταφέρουν τα απορριμματοφόρα σου στη ΓΑΔΑ, να 'ναι ο Μήτσος ο Παπαχρήστος κι ο Στέλιος ο Ελληνιάδης. Ο γκουρού της δημοκρατίας δηλαδή κι ο μετρ του ελληνικού τραγουδιού. Τότε θ' αναγκαστείς να ζητήσεις «συγγνώμη» και να αποκεφαλίσεις τον επικεφαλής σου.

ΤΟ ψιλοπροβληματάκι είναι πως δεν υπάρχει περίπτωση να σταθείς τυχερός όταν θεωρείς τους ανθρώπους σκουπίδια και πιστεύεις πως θα τους ψεκάσεις, θα τους σκουπίσεις και τελειώσαμε. Διότι αυτά τα... σκουπίδια είναι μια φοιτητριούλα της Νομικής, ένας μεταπτυχιακός υπότροφος της Αρχιτεκτονικής (ενδεχομένως ο γιος του Διονύση του Τσακνή που το 'γραφε στην «Ε» τις προάλλες) κι από τον Μωραΐτη ένας ακόμη μαθητής· ας πούμε ο νέος Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος...

ΘΑ μου δικαιολογηθείς: «Εγώ δεν έχω στόχο τα παιδιά, θέλω να καθαρίσω το κέντρο της πόλης από τους μπαχαλάκηδες και τους πρεζέμπορους». Τι μας λες! Τότε γιατί... σκουπίζεις αδιακρίτως; Οποιος σπέρνει ανέμους, θερίζει θύελλες. Ο πιτσιρικάς ο ψαγμένος - ο μορφωμένος, όταν τον αντιμετωπίζεις σαν κοινωνικό σκουπίδι, θα 'ρθει μια στιγμή που μπαχαλάκιας επί χίλια θα γενεί. Τον προσέβαλες - θα σε εκδικηθεί!

ΔΕΝ καταλαβαίνεις ούτε το πιο απλό; Αυτό το αμόρφωτο χωριατόπαιδο που του 'δωσες κλομπ, περίστροφο κι εξουσία ζηλεύει, φθονεί τον πιτσιρικά με το σκουλαρικάκι που τον σταματάει για να του ελέγξει, τάχα μου, το δίπλωμα από το παπάκι. Διότι απλούστατα έχει στο πίσω κάθισμα το πιο άπαιχτο γκομενάκι.

ΝΑ 'σαι 18-20 χρονώ, να γκαζώνεις με το παπάκι κι από πίσω το γκομενάκι, και να σε προσβάλλει, να σου φέρεται σαν να 'σαι σκουπίδι ο κάθε καράβλαχος... Δεν γίνεσαι ούτε αντιεξουσιαστής ούτε μπαχαλάκιας· Τούρκος γίνεσαι! Οι ανόητοι νομίζουν πως θα μαζέψουν σκουπίδια και θα βρεθούν αντιμέτωποι με χιλιάδες Σελτζούκους Τούρκους που γινήκανε τέτοιοι από τον θυμό τους...

ΠΟΙΟ άβατον... Για πήγαινε, αν τολμάς, πέντε στενά πιο κάτω από τον Λευκό Οίκο, για μπες στο Μπρονξ ή κόψε βόλτες, αν είσαι μάγκας, στις έγχρωμες γειτονιές των Παρισίων... Γκέτο και άβατα υπάρχουν σ' όλες τις μητροπόλεις. Και η πλούσια εμπειρία λέει πως σπάνε μόνον όταν εφαρμόζονται ενεργητικές πολιτικές με τη συμμετοχή των κατοίκων και των θαμώνων. Η αστυνομική βία φέρνει πάντα το αντίθετο αποτέλεσμα.

ΕΧΩ ζήσει στα Εξάρχεια την «επιχείρηση Αρετή». Οτι, και καλά, αυτοί με τα ρόπαλα ήταν οι... ενάρετοι κι εμείς, φοιτητάκια τότε, τα... κουρέλια. Εσπρωξαν τότε ηρωίνη για να διαλύσουν τα Εξάρχεια και βγήκε το σύνθημα: «Οι μπάτσοι πουλάνε την ηρωίνη». Οσο για τα... κουρέλια; Οπως λέει κι ο τίτλος της βραβευμένης ταινίας: «Τα κουρέλια τραγουδούν ακόμα».

Αν κάτι αποτελούσε σκάνδαλο στα χρόνια των Rolling Stones, αυτό ήταν ένα τολμηρό κάλυμμα, όπως του άλμπουμ τους «Sticky Fingers» το 1971. Σχεδόν σαράντα χρόνια μετά, οι Γερμανοί Rammstein επισύρουν την μήνιν της λογοκρισίας με το βιντεοκλίπ του τραγουδιού «Ρussy», το οποίο περιέχει εικόνες σκληρού πορνό. Και το σεξ συνεχίζεται...

Οι Βερολινέζοι Rammstein αποτελούν κλασική περίπτωση συγκροτήματος που αγαπά την πρόκληση. Ακόμη και το όνομα που διάλεξαν στην αρχή της καριέρας τους ήξεραν ότι δεν θα τους άφηνε να περάσουν απαρατήρητοι. Το πρόσφατο βιντεοκλίπ τους για το τραγούδι «Ρussy» έρχεται απλώς να επικυρώσει με τον πιο επιτυχημένο τρόπο την πορεία τους, μέσα από εικόνες σκληρού πορνό με πρωταγωνιστές τα έξι μέλη του συγκροτήματος, όπου αναγκάζουν σε ποικίλες μορφές σεξ ισάριθμες γυναίκες. Δεν θα μπορούσε φυσικά να συμβεί οτιδήποτε άλλο παρά να απαγορευθεί η προβολή του, είτε μέσα από τα μουσικά κανάλια είτε από το Υou Τube, όπου βρίσκει κανείς μερικές δεκάδες διαφορετικές λογοκριμένες εκδοχές του. Η απαγόρευση αυτή, όπως έχει συμβεί και άλλες φορές στο παρελθόν, τους έφερε στην κορυφή των γερμανικών τσαρτς και το ίδιο αναμένεται να συμβεί και στις πιο πολλές χώρες του κόσμου. Στις 14 Δεκεμβρίου μάλιστα, προκειμένου να ωθήσουν τα πράγματα ακόμη περισσότερο στα άκρα, θα κυκλοφορήσουν μια περιορισμένων αντιτύπων έκδοση του νέου άλμπουμ τους «Liebe Ιst Fur Αlle Da» στη μορφή μιας μικρής βαλίτσας που θα περιέχει έξι δονητές, ρεπλίκες των μορίων των μελών του συγκροτήματος, ένα ζευγάρι χειροπέδες, μια λιπαντική κρέμα και φυσικά το CD στη σπέσιαλ εκδοχή του. 

Το όνομά τους πήραν λίγο πριν από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 από την πόλη Ramstein-Μiesenbach, το μέρος όπου το 1988 πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη τραγωδία ως σήμερα σε σόου επίδειξης αεροσκαφών, με 67 θεατές και τρεις πιλότους νεκρούς και άλλους 346 θεατές σοβαρά τραυματισμένους. Το ομώνυμο τραγούδι τους αναφέρεται βεβαίως σε αυτό το συμβάν. Το δεύτερο m έχει προστεθεί στο όνομά τους ώστε να μεταφράζεται ελεύθερα ως «η πέτρα που χτυπά» προκειμένου να περιγράψουν τον τευτονικό ήχο τους. Μέσα από τα έξι συνολικά άλμπουμ που έχουν κυκλοφορήσει εξερευνούν τον βιομηχανικό ροκ και ηλεκτρονικό ήχο, κυρίως όμως όλοι μιλούν για τη σκηνική παρουσία τους που, είτε αρέσει είτε όχι, ξεχωρίζει τόσο από το εικαστικό μέρος της, όπου τα πυροτεχνήματα και τα σαδομαζοχιστικά κοστούμια έχουν τον πρώτο λόγο, ενώ η δύναμη που εκπέμπει ο αρχηγός του γκρουπΤιλ Λίντερμαν σύμφωνα με τους «Νew Υork Τimes» είναι πέρα από κάθε φαντασία: «Οι συναυλίες τους δίνουν την αίσθηση ότι ο κ.Λίντερμαν παράγει τόσο ωμή αρρενωπότητα και βιαιότητα που πιστεύεις κάποιες στιγμές ότι θα χιμήξει στο πλήθος, θα αρπάξει έναν από τους θαυμαστές τους και θα του κοπανάει το κεφάλι». Ο Τιλ Λίντερμαν συμμετέχει και ο ίδιος στο σόου ως επαγγελματίας πυροτεχνουργός που είναι, και δεν είναι λίγες οι φορές που του έχουν συμβεί ατυχήματα επί σκηνής. Οι στίχοι τους αγγίζουν όλα τα «απαγορευμένα» θέματα, όπως ο σαδομαζοχισμός, η ομοφυλοφιλία, ο ερμαφροδιτισμός, η αιμομειξία, η παιδοφιλία, η νεκροφιλία, η πυρομανία, ο κανιβαλισμός, συχνά αναφέρθηκαν και στη θρησκεία, όπως επίσης σε αρκετές περιπτώσεις έχουν χρησιμοποιήσει στα τραγούδια τους αποσπάσματα από την κλασική γερμανική λογοτεχνία, με πιο συχνές αναφορές στα ποιήματα του Γκαίτε. Τους έχουν κατηγορήσει αρκετά συχνά ως φιλοναζιστές, αφού στα σόου τους έχουν χρησιμοποιήσει αποσπάσματα από την ταινία «Οlympia» της Λένι Ρίφενσταλ, πράγμα που έχουν αρνηθεί, ενώ απεναντίας το τραγούδι τους «Links-2-3-4» έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένως το γνωστό μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας Οσκαρ Λαφοντέν. Το 1999 ακούστηκε το όνομά τους καθώς συνδέθηκε με την τραγωδία στο γυμνάσιο του Κολουμπάιν, όταν δημοσιεύθηκαν φωτογραφίες τωνΕρικ ΧάριςκαιΝτίλαν Κλέμπολντνα φορούν μπλουζάκια με φωτογραφίες των Rammstein και το συγκρότημα έκανε τότε σχετικές δηλώσεις, ότι δεν παρότρυνε για τέτοιου είδους κινήσεις, ούτε το επιτρέπουν τα πολιτικά «πιστεύω» τους. Το 2004 στη σφαγή του Μπεσλάν λέγεται ότι οι τρομοκράτες άκουγαν συνεχώς μουσική των Rammstein δυνατά προκειμένου να κρατούν εαυτούς σε εγρήγορση, αναγκάζοντας τους Rammstein να κάνουν και πάλι απολογητικές δηλώσεις. 

Αν κάτι αποτελούσε σκάνδαλο στα πρώτα χρόνια της ροκ μουσικής, αυτό ήταν ένα τολμηρό κάλυμμα,

Το κάλυμμα του νέου άλμπουμ του γερμανικού συγκροτήματος Rammstein που περιέχει το τραγούδι «Ρussy». Η προβολή του βιντεοκλίπ για το τραγούδι αυτό, που σκαρφάλωσε στην κορυφή των γερμανικών τσαρτς, απαγορεύθηκε στα μουσικά κανάλια

αφού τα βιντεοκλίπ είναι μια τέχνη που αναπτύχθηκε κυρίως τη δεκαετία του ΄80 με τη γέννηση του μουσικού καναλιού ΜΤV. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν η απαγόρευση του καλύμματος του «Sticky Fingers» των Ρόλινγκ Στόουνς το 1971 με το γνωστό έργο τουΑντι Γουόρχολ , στο οποίο απεικονίζεται η βουβωνική χώρα ενός άνδρα καλυμμένη με μπλουτζίν παντελόνι, με τη διαφορά όμως ότι το φερμουάρ ανοίγει. Είχε προηγηθεί το άλμπουμ «Τwo Virgins», όπου το ζευγάριΤζον Λένον -Γιόκο Ονοποζάρει γυμνό στο κάλυμμά του, και οΝτέιβιντ Μπάουι, ο οποίος στο αρχικό κάλυμμα του «Τhe Μan Who Sold Τhe World» ποζάρισε φορώντας γυναικείο φουστάνι. Τις πρώτες ημέρες η λογοκρισία κυρίως αφορούσε τα διάφορα βίντεο μικρής διάρκειας που έκαναν επιλεγμένοι καλλιτέχνες, και όχι απαραιτήτως για την προώθηση των τραγουδιών τους Ο Μπάουι έχει ιστορικό απαγορεύσεων, αφού το 1972 επέμεινε παρά τις αντιρρήσεις της εταιρείας του να δημιουργήσει μικρά ταινιάκια για να προωθήσει τα τραγούδια του, όλα εξαιρετικά σκηνοθετημένα από τον ροκ φωτογράφοΜικ Ροκ, με το «John, Ι΄m Οnly Dancing» να απαγορεύεται από το ΒΒC λόγω των ομοφυλοφιλικών αναφορών του. Η ιστορία επαναλήφθηκε το 1983 για το βιντεοκλίπ του «China Girl» το 1983, όπου αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο σε μια σκηνή να κάνει αληθινό σεξ με την κινέζα σύντροφό του. 

Το πρώτο όμως βιντεοκλίπ που απαγορεύθηκε στο ΜΤV ήταν το «Βody Language» των Queen. Ομοφυλοφιλικές αναφορές, πολύ δέρμα, πολύς ιδρώτας, στοιχεία που το καθιστούσαν άσεμνο για τα δεδομένα της περιόδου. Παραδόξως όμως το κανάλι είχε παίξει την επιτυχία «Ρhysical» τηςΟλίβια Νιούτον Τζον, όπου άνδρες μοντέλα φορώντας στρινγκ παρελαύνουν στις φαντασιώσεις της, για να φύγουν στο τέλος χεράκι χεράκι. Οι Duran Duran με το «Girls Οn Film» δεν τη γλίτωσαν από το ΒΒC, αφού οι γυμνόστηθες κοπέλες που πάλευαν στη λάσπη ήταν δυνατό στοιχείο για την απαγόρευση του βίντεο. Πιέσεις δέχθηκε και ηΛόρα Μπράνινγκανγια να αλλάξει το βίντεο του «Self Control» όπου αφήνεται στις ακολασίες της, ενώ το περίφημο και καυτό στρινγκ τηςΣερπου φοράει όταν τραγουδά ανάμεσα σε ναύτες του αμερικανικού στόλου στο «Ιf Ι Could Τurn Βack Τime» ήταν ο λόγος που το βιντεοκλίπ μεταφέρθηκε στις μεταμεσονύχτιες ώρες του ΜΤV. 

ΗΜαντόναπάλι βρίσκεται μονίμως στο στόχαστρο της λογοκρισίας, με πρώτη πιο γνωστή περίπτωση το βίντεο για το «Like Α Ρrayer», όπου ως άλλη Μαγδαληνή ερωτοτροπεί με έναν μαύρο Ιησού. Την επόμενη φορά για το τραγούδι της «Justify Μy Love» του 1990, όπου μεταξύ πολλών άλλων πραγματοποιεί ομαδικό και ομοφυλοφιλικό σεξ, μια δουλειά που όλοι όμως συμφώνησαν ότι είχε καλλιτεχνική διάθεση. Το όνομα της βασίλισσας της ποπ ακούστηκε για μία ακόμη φορά με αφορμή το βίντεο που συνόδευε την επιτυχία της «What Ιt Feels Like For Α Girl», στο οποίο η Μαντόνα υπό τη σκηνοθετική επιμέλεια του πρώην συζύγου τηςΓκάι Ρίτσι ακολουθεί κατά πόδας την «αισθητική Ταραντίνο» σπέρνοντας στο πέρασμά της τον τρόμο. 

Την τύχη της απαγόρευσης είχε και το σουηδικό ποπ συγκρότημα Cardigans για το βιντεοκλίπ στο τραγούδι τους «Μy Favourite Game», όπου η τραγουδίστριαΝίνα Πέρσον ταξιδεύοντας σε μεγάλη λεωφόρο παρασύρει πεζό συνεχίζοντας να τραγουδά ασυγκίνητη την πολύ όμορφη ποπ σύνθεσή της. Οι Μassive Αttack είχαν υποστεί την απαγόρευση του ΒΒC αλλά και του ΜΤV για το εξαιρετικό βιντεοκλίπ για το τραγούδι τους «Βe Τhankful For What Υou Got» από το εντυπωσιακό πρώτο άλμπουμ τους «Βlue Lines» του 1991. Ενα βίντεο που αναλώνεται εξ ολοκλήρου στο νούμερο μιας στριπτιζέζ σε κλαμπ του Λονδίνου, το οποίο όμως κινηματογραφείται με εξαιρετική μαεστρία. Και για να έλθουμε στονΤζορτζ Μάικλ, ο οποίος μονοπωλεί αυτόν τον καιρό το ενδιαφέρον του Τύπου για το νέο βιντεοκλίπ του «Shoot Τhe Dog», να θυμίσουμε ότι το άλλοτε ήμισυ των Wham! μονίμως έχει τέτοια προβλήματα, από την αρχή ακόμη της σόλο καριέρας του. Ζηλεύοντας τον Ντέιβιντ Μπάουι κάνει σεξ με μια Γιαπωνέζα (;) στο βιντεοκλίπ του «Ι Want Υour Sex», αναπαράγει την προσωπική του περιπέτεια στις τουαλέτες του Λος Αντζελες στο «Οutside» ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων και κινητοποιεί ολόκληρο το ΒΒC όταν παίζεται για πρώτη φορά το βίντεο του «Freeek» στην ιστορική εκπομπή «Τop Οf Τhe Ρops» με τις σεξουαλικού περιεχομένου εικόνες του. Στο «Shoot Τhe Dog» επιτίθεται, τόσο λεκτικά όσο και με τις σκηνές που προβάλλονται, στον βρετανό πρωθυπουργόΤόνι Μπλεργια την πολύ στενή σχέση του με τονΤζορτζ ΜπουςΤζούνιορ. Το βίντεο μάλιστα περιέχει και μια σκηνή κινουμένων σχεδίων όπου ο Τζορτζ Μάικλ βρίσκεται στο κρεβάτι με τηΣερί Μπλερ. 

Το «Smack Μy Βitch Up» των Ρrodigy δεν είχε απαγορευθεί μόνο για τους σοβινιστικούς στίχους του αλλά και για τις ανάλογες εικόνες του βίντεο για τη χρήση ναρκωτικών και το απροκάλυπτο γυμνό. Ούτε ο «βασιλιάς της ποπ» Μάικλ Τζάκσονείχε γλιτώσει, αφού το 1991 είχε αναγκαστεί να κόψει μια σκηνή από το «Βlack Οr White» όπου άγγιζε το επίμαχο σημείο. Παρά τις καλλιτεχνικές ανησυχίες της, ηΜπγιορκδέχθηκε και αυτή τις επιπτώσεις της λογοκρισίας και μάλιστα σε αρκετές περιπτώσεις, με πιο γνωστή αυτή του «Ρagan 

Toν Δεκέμβριο οι Rammstein θα κυκλοφορήσουν μια ειδική έκδοση του νέου άλμπουμ τους «Liebe Ιst Fur Αlle Da» στη μορφή μικρής βαλίτσας που θα περιέχει έξι δονητές και φυσικά το CD στη σπέσιαλ εκδοχή του

Ρoetry», το οποίο έχει ερωτικές σκηνές με αρκετή ποικιλία αλλά και περιγραφικές σκηνές με body piercing, για γερά νεύρα. Η χαμηλοβλεπούσα πάλιΣακίρα, που συνεχώς διατείνεται ότι ντρέπεται για το σώμα της, κυκλοφορεί το ένα μετά το άλλο βιντεοκλίπ που, ναι μεν δεν μπορείς να ονομάσεις πορνό, αλλά ξεπερνούν το όριο του αισθησιακού. Στο τελευταίο μάλιστα «She Wolf» δεν μεταμορφώνεται σε λυκάνθρωπο, όπως θα περίμενε κανείς, όταν βγαίνει το φεγγάρι, αλλά σε ένα ερωτικά άπληστο θηλυκό. 

Η λογοκρισία στην ποπ και ροκ μουσική είναι ένα φαινόμενο παγκόσμιο και μάλιστα εκεί όπου ανθεί περισσότερο είναι φυσικά οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Εκεί όχι μόνο με μεγάλη ευκολία δεν παίζονται τα μικρά αυτά ταινιάκια, τα οποία ουσιαστικά δημιουργήθηκαν για την καλύτερη προώθηση των τραγουδιών μέσα από την οπτικοποίησή τους, αλλά κυρίως πολλά τραγούδια δεν ακούγονται στο ραδιόφωνο λόγω των στίχων τους, έπειτα από μεσολάβηση πολλών ομάδων που έχουν συσταθεί γι΄ αυτόν τον λόγο. Μια από αυτές μάλιστα, η Ρarents΄ Μusic Recourse Center με ιδρύτρια τηνΤίπερ Γκορ, σύζυγο του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑΑλ Γκορ, έχει καταφέρει να μπαίνει η γνωστή πλέον προειδοποίηση στα καλύμματα CD αν οι στίχοι είναι προσβλητικοί για τις μικρότερες ηλικίες. 

Γεγονός πάντως είναι ότι τις περισσότερες φορές αυτού του τύπου οι απαγορεύσεις λειτούργησαν θετικά για τις πωλήσεις των τραγουδιών που υπέστησαν αυτή την αντιμετώπιση. Τώρα κατά πόσον αυτό γίνεται από την πλευρά των καλλιτεχνών γι΄ αυτόν τον σκοπόγιατί λέγονται και τέτοια-, αυτό μόνο οι ίδιοι το ξέρουν και τελικώς το καθετί κρίνεται από το πόσο καλό είναι. Και η αλήθεια είναι ότι τις περισσότερες φορές το αποτέλεσμα είναι θεαματικό! 

ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ